VS betaalt 100 miljard dollar aan tarieven terug, maar tekort blijft groeien

De Amerikaanse overheid heeft ongeveer 100 miljard dollar terugbetaald aan importeurs die te veel tarieven betaalden onder Trumps inmiddels ongeldig verklaarde "liberation day"-heffingen. Dat is zo'n 60% van de 166 miljard dollar die de VS in totaal inde onder die tarieven, meldt The Guardian op basis van cijfers die eerder door de Financial Times werden gerapporteerd.

De terugbetaling is het directe gevolg van de uitspraak die het Amerikaanse Supreme Court in februari deed. Met een meerderheid van 6 tegen 3 oordeelden de rechters dat Trump zijn bevoegdheid had overschreden door de International Emergency Economic Powers Act, een wet uit 1977 bedoeld voor noodsituaties, te gebruiken voor fentanyl-tarieven tegen Canada, Mexico en China en voor bredere "reciprocal" tarieven tegen meer dan negentig landen. Dat schrijft Al Jazeera.

CBP: driekwart van de gecertificeerde bedragen al uitgekeerd

Amerikaanse Customs and Border Protection meldde afgelopen dinsdag in een rechtbankfiling dat inmiddels meer dan driekwart van de 128,68 miljard dollar aan "potential and certified refunds" daadwerkelijk is uitbetaald. De filing bij de US Court of International Trade citeert Brandon Lord, executive director van CBP's Trade Policy and Programs directorate: "CBP's financial accounting system receives updates from Treasury that indicate these CBP certified refunds are being regularly dispersed," staat in de rechtbankfiling.

Federale rechter Richard Eaton gaf ongeveer twee weken na de uitspraak van het Supreme Court al opdracht dat alle onder IEEPA geïnde tarieven terugbetaald moeten worden. Dat proces loopt nu via Treasury en CBP, en de omvang laat zien hoe groot de operatie is: honderd miljard dollar die eerst bij de schatkist binnenkwam, moet nu weer terug naar duizenden Amerikaanse importeurs.

Begrotingstekort groeit ondanks tariefinkomsten

Het is precies dat geld dat de Amerikaanse schatkist eigenlijk nodig had. Het federale begrotingstekort bereikte 1,37 biljoen dollar in de eerste negen maanden van het lopende fiscale jaar, 2% hoger dan in dezelfde periode van 2025, blijkt uit cijfers die The Guardian aanhaalt. De tariefinkomsten die Trump als compensatie voor belastingverlagingen presenteerde, verdwijnen dus voor een groot deel weer als terugbetaling, terwijl het tekort desondanks oploopt.

Trump zelf trekt zich daar in het openbaar weinig van aan. In een interview met Fox News noemde hij de tarieven "incredible": "We've taken in hundreds of billions of dollars. Supreme Court gave us a little shot, but we're allowed to do it in a different manner," zei hij, aangehaald door CNBC.

Section 301 als nieuwe route

Die "andere manier" is inmiddels een feit. Vorige maand voerde Trump een nieuwe reeks tarieven in tegen meer dan tachtig landen, ter vervanging van een aflopende globale heffing van 10%. De nieuwe heffingen liggen tussen 10% en 12,5% en raken onder meer het Verenigd Koninkrijk, Mexico, Canada, Australië, India, China en alle 27 EU-lidstaten.

Het verschil met de eerdere tarieven zit in de juridische basis. Waar IEEPA door het Supreme Court werd afgeschoten, gebruikt Trump nu Section 301 van de Trade Act uit 1974, een instrument dat formeel bedoeld is om landen aan te pakken die zich schuldig maken aan gedwongen arbeid. TIF beschreef eerder hoe kwetsbaar de juridische basis van de eerste tariefronde al was, en die kwetsbaarheid is nu dus daadwerkelijk uitgemond in een verplichte terugbetaling van honderd miljard dollar.

De nieuwe route ligt inmiddels ook al onder vuur. Een coalitie van 25 Amerikaanse staten sleepte de regering deze week voor de rechter, met het argument dat de gedwongen arbeid-grondslag een voorwendsel is om alsnog brede handelstarieven op te leggen zonder de beperkingen van IEEPA.

Wat voor beleggers en Nederlandse bedrijven telt

Voor Nederlandse exporteurs en beleggers met Amerikaans blootstelling betekent dit vooral aanhoudende onzekerheid. De euro/dollar noteerde op 5 augustus op 1,1554 dollar, volgens de ECB, en tariefonzekerheid is een van de factoren die dat soort wisselkoersen kan blijven bewegen. Belangrijker is het patroon: een tariefronde wordt juridisch afgeschoten, leidt tot een kostbare terugbetalingsoperatie, en wordt vervolgens via een andere wet opnieuw opgetuigd. Voor bedrijven die op de Amerikaanse markt leveren blijft daarmee de vraag of, en tegen welk tarief, hun producten straks de grens over kunnen.

De rechtszaak van 25 staten als volgende toetsmoment

De zaak van de 25 staten tegen de Section 301-tarieven wordt het volgende ijkpunt in dit dossier. Slaagt die aanklacht, dan staat Trump voor een derde keer voor de vraag welke juridische grondslag zijn tariefbeleid nog kan dragen. Tot een uitspraak blijft de terugbetalingsoperatie van CBP ondertussen doorlopen, met tientallen miljarden aan nog uit te keren bedragen.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.