1 op de 12 huishoudens kiest dynamisch energiecontract, juist nu prijzen wild bewegen

Meer dan 1,1 miljoen Nederlandse huishoudens hebben inmiddels een dynamisch energiecontract, ongeveer 1 op de 12, meldt NU.nl. Dat is opvallend, want precies deze zomer laten stroom en gas zien hoe grillig die prijzen kunnen zijn. Wie een dynamisch contract heeft, voelt elke schommeling meteen terug op de rekening, zowel omhoog als omlaag.

En schommelen doet het. De gemiddelde consumentenprijs voor gas ligt 8,4% hoger dan vorige maand en stroom is 6,9% duurder dan een maand terug, blijkt uit data van Keuze.nl. Stroom beweegt daarmee bijna net zo hard als gas, dat normaal de grootste uitschieter is.

Waarom kiezen mensen juist nu voor onzekerheid?

Dat een dynamisch contract nu populairder wordt terwijl de markt onrustig is, lijkt tegenstrijdig. Maar de logica erachter is eenvoudig: bij een dynamisch contract profiteer je net zo hard van dalingen als dat je stijgingen voelt. Huishoudens die al langer meedraaien, hebben in rustigere periodes vaak juist bespaard ten opzichte van een vast tarief. De keerzijde is dat een piekmaand als deze extra hard aankomt, zonder de bescherming van een vastgezet tarief.

TIF schreef eerder over een piekavond op 24 juni toen de stroomprijs opliep tot €1,20 per kWh. Dat was destijds vooral een gevolg van geopolitieke spanning. Deze keer ligt de oorzaak ergens anders.

Droogte in Europa, niet Iran, drijft de stroomprijs nu op

Waar eerdere pieken dit jaar samenhingen met spanningen rond Iran en de Straat van Hormuz, speelt nu een heel andere factor: droogte. De groothandelsprijs voor elektriciteit steeg op sommige momenten naar €150 tot €200 per megawattuur, tegen ongeveer €80 een maand eerder, meldt De Dagelijkse Standaard op basis van cijfers van de NOS.

De verklaring zit in koelwater. Elektriciteitscentrales in Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije gebruiken rivierwater om te koelen. Door lage waterstanden en hogere rivertemperaturen moeten die centrales productie beperken of soms zelfs tijdelijk stilleggen. Omdat Europese elektriciteitsnetten sterk met elkaar verbonden zijn, werkt minder productie in het zuiden van Europa direct door in hogere importprijzen en hogere handelsprijzen, ook in Nederland.

Let op: dit gaat om de groothandelsprijs, niet om wat je uiteindelijk op je rekening ziet. Daar komen nog belastingen, inkoopkosten en leverancierstarieven bij. Maar wie een dynamisch contract heeft, ziet die groothandelsbeweging het snelst terug, soms al de volgende dag in de eigen app.

De gasprijs speelt intussen nog altijd een rol. Die piekte medio juli op €63 per megawattuur, het hoogste punt van dit jaar, en staat nu op €61 per megawattuur. Aanhoudende spanningen tussen de VS en Iran en het versneld vullen van gasvoorraden houden dat niveau vast, aldus Keuze.nl. Een mogelijk Iraans-Omaans akkoord over een alternatieve vaarroute door de Straat van Hormuz zou de prijs kunnen drukken, maar dat akkoord is nog niet rond.

Wat merk je hiervan als je dynamisch afrekent?

Voor de 1,1 miljoen huishoudens met een dynamisch contract is het effect direct. Een maand met 6,9% hogere stroomprijzen en 8,4% hogere gasprijzen tikt meteen door in de rekening, zonder vertraging. Vergeleken met een jaar geleden ligt de stroomprijs nu 13,2% hoger, dus wie voor het eerst dynamisch afrekent sinds vorige zomer, ziet een duidelijk ander plaatje dan toen.

Ter vergelijking: het CBS meldt een gemiddeld variabel stroomtarief van 0,1447 euro per kWh en een gemiddeld variabel gastarief van 0,6277 euro per kubieke meter, beide peildatum juli 2026. Dat zijn tarieven voor variabele contracten in het algemeen; bij een dynamisch contract kan het uurtarief op piekmomenten daar ver boven uitkomen, en op rustige momenten weer ver onder.

Wanneer is vastzetten juist geen goed idee?

Een vast contract geeft rust: je weet precies wat je maandelijks betaalt, ongeacht droogte in Frankrijk of onrust bij Hormuz. Maar die rust heeft nu een prijs. Omdat de tarieven momenteel relatief hoog staan, zou je met een vast contract juist dit hogere niveau voor langere tijd vastleggen, wijst Keuze.nl erop. Wie nu overstapt naar vast, mist mogelijk een toekomstige daling, bijvoorbeeld als het Iraans-Omaanse akkoord over de vaarroute alsnog doorgaat en de gasprijs drukt.

Een paar overwegingen die kunnen helpen bij die keuze:

• Hoe gevoelig is je maandbudget voor schommelingen? Kun je een piekmaand opvangen, of wil je vooral voorspelbaarheid?
• Verwacht je dat de huidige prijsdruk tijdelijk is, zoals bij de droogte, of structureel?
• De duurste gasprijs ligt momenteel 18,54% hoger dan de goedkoopste, blijkt uit Keuze.nl. Vergelijken tussen leveranciers loont dus, los van de keuze tussen vast en dynamisch.

Dit blijft uiteindelijk een afweging die per huishouden verschilt, afhankelijk van budget, risicobereidheid en hoeveel prijsonzekerheid je wilt accepteren.

Volgende testcase: houdt de droogte aan?

De komende weken bepalen of de droogte in Europa aanhoudt en de koelwaterproblemen bij centrales in Frankrijk, Roemenië, Hongarije en Bulgarije verergeren, of dat neerslag de druk op de groothandelsmarkt verlicht. Ook de vraag of het Iraans-Omaanse akkoord over de vaarroute door Hormuz doorgaat, blijft relevant voor de gasprijs. Voor de groeiende groep dynamische huishoudens is dat meteen zichtbaar in de app, voor de rest pas bij de jaarafrekening.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.