Uber krijgt recordboete van 825 miljoen euro voor royeren chauffeurs door algoritme

De Nederlandse privacytoezichthouder AP legt Uber een boete op van 825 miljoen euro omdat het bedrijf chauffeurs automatisch royeerde zonder dat daar een zinvolle menselijke toetsing aan voorafging. Secundaire bronnen noemen het bedrag als 966 miljoen dollar, meldt zonebourse.com. Hoe de omrekening tussen beide bedragen precies tot stand komt, wordt in de beschikbare berichtgeving niet toegelicht.

Een officieel persbericht van de AP zelf was op het moment van schrijven niet beschikbaar. De feiten in dit artikel zijn daarom afkomstig van zonebourse.com, dat zich baseert op een document over de zaak.

Waarom de boete valt

De kern van de zaak is juridisch scherp: de AVG verbiedt besluiten die uitsluitend door een algoritme worden genomen als die besluiten een significante impact hebben op mensen. Zulke beslissingen vereisen een zinvolle menselijke toetsing en de mogelijkheid om bezwaar te maken. Volgens de toezichthouder, zoals gemeld door zonebourse.com, schond Uber precies dat recht door chauffeurs op basis van geautomatiseerde systemen van het platform te schorsen.

Voor een Uber-chauffeur betekent royering direct verlies van inkomen: geen account, geen ritten, geen omzet. Dat maakt het verschil tussen wel of geen menselijke blik op zo'n beslissing niet abstract, maar voelbaar in de portemonnee.

Tweede grootste AVG-boete ooit

Volgens zonebourse.com is dit de tweede grootste boete die ooit onder de AVG is opgelegd in Europa. De grootste blijft de boete van 1,2 miljard euro die Meta in 2023 van de Ierse toezichthouder kreeg wegens illegale doorgifte van Europese Facebook-gebruikersdata naar de Verenigde Staten. Meta ging destijds in beroep tegen die boete.

Uber gaat in beroep

Uber accepteert het besluit niet en gaat in beroep. Een woordvoerder van het bedrijf laat weten: "We zijn het diepgaand oneens met deze beslissing en deze disproportionele boete." Volgens de woordvoerder neemt Uber de rechten van chauffeurs serieus en omvat het huidige beleid zowel menselijke toetsingen als mogelijkheden voor chauffeurs om een opschorting van het platform aan te vechten.

De AP zelf bevestigde de beslissing, maar kon op het moment van berichtgeving geen aanvullend commentaar geven, aldus zonebourse.com. Een langlopende beroepsprocedure ligt voor de hand: dat was ook bij Meta het geval, en bij eerdere Europese boetes tegen Google, Apple en Amazon werden aanvankelijke bedragen vaak na jarenlange procedures verlaagd of zelfs geannuleerd.

Bredere EU-VS spanning

De zaak past in een reeks van grote Europese handhavingsacties tegen Amerikaanse techbedrijven op basis van privacy-, mededingings- en digitale-marktenregels. Die boetes liggen politiek gevoelig. President Donald Trump heeft ze herhaaldelijk bekritiseerd, en een hoge functionaris van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de boetes in april "de belangrijkste bron van frictie" in de economische relatie tussen de VS en de EU.

Voor Uber komt de boete op een moment dat het bedrijf, als beursgenoteerde onderneming, sowieso al scherp in de gaten wordt gehouden op regelgevingsrisico's in de gig-economy. Een bedrag in de honderden miljoenen euro's is voor een bedrijf van de omvang van Uber verwerkbaar, maar het precedent voor geautomatiseerde besluitvorming raakt het hele verdienmodel van platformbedrijven die met algoritmes werken.

Beroepsprocedure als vervolg

De volgende stap is het beroep dat Uber heeft aangekondigd. Net als bij de Meta-zaak kan een dergelijke procedure jaren duren, waarbij het uiteindelijke bedrag kan veranderen. Tot die tijd blijft de boete van 825 miljoen euro, of 966 miljoen dollar afhankelijk van de bron, het op een na grootste bedrag ooit opgelegd onder de AVG.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.