Hittegolf kost EU zo'n 180 miljard euro, bijna de hele groei van 2026

Terwijl jij zweette op je balkon, telde er ergens een econoom mee. En het resultaat is niet mals: de hittegolf van deze zomer kost de Europese Unie ongeveer 180 miljard euro, zo'n 1% van het bruto binnenlands product. Dat is bijna evenveel als de hele economische groei die voor de EU dit jaar werd verwacht.

Dat blijkt uit onderzoek van Triodos Bank, gemeld door Euronews. De verwachte EU-groei voor 2026 lag rond de 1,1%. Met een geschat verlies van 1% BBP door hitteschade komt de eurozone daarmee akelig dicht bij stilstand te staan.

Frankrijk als eerste rekenvoorbeeld

Het duidelijkste startpunt is Frankrijk. Monique Barbut, de Franse minister voor Ecologische Transitie, schat dat de historisch hete zomer haar land tussen de 10 en 15 miljard euro kost, oplopend tot 0,5% van het Franse BBP. Dat meldde Politico Europe als eerste.

Barbut noemt het zelf een voorlopige schatting, gebaseerd op een extrapolatie van hitte-gerelateerde kosten die het Franse statistiekbureau Insee in eerdere jaren berekende. Ze waarschuwt dat het cijfer nog kan oplopen: in veel Franse regio's liggen de temperaturen nog altijd ver boven het seizoensgemiddelde, en medio juli stond 85% van Frankrijk onder droogtewaarschuwing.

De grootste kostenposten zijn volgens de minister bosbranden en de daling van de landbouwproductie. Meer dan 40.000 mensen in Frankrijk kampen inmiddels met watertekorten door de aanhoudende droogte, meldt Insurance Journal op basis van een Reuters-reportage.

Ter vergelijking: de droogte van 2022 kostte Frankrijk destijds 5,6 miljard euro aan directe en indirecte schade. De hittegolven van dit jaar zijn langer en intenser geweest, met grotere bosbranden en een steviger klap voor de landbouwproductie. De schade is dus niet alleen groter in euro's, ze is ook structureel erger van aard.

TIF schreef eerder over hoe recordhitte de Franse oogst en pluimveehouderij vernielde, destijds vooral vanuit het perspectief van voedselprijzen. Nu blijkt dat diezelfde hittegolf een veel bredere, macro-economische rekening achterlaat.

Vier kanalen waarlangs hitte geld kost

Triodos Bank ontleedt de EU-brede schade in vier afzonderlijke kanalen, en dat maakt meteen duidelijk waarom het optelsom zo groot uitpakt.

• Lagere oogsten en zuivelproductie, met daaropvolgende voedselprijsstijgingen: circa 0,15 procentpunt BBP.
• Beperkte energieopwekking (nucleair, hydro en thermisch) plus zwakkere efficiëntie van zonnepanelen en hogere groothandelsprijzen voor stroom: 0,12 tot 0,15 procentpunt.
• Verstoorde capaciteit op spoor, weg en vaarwegen: 0,15 procentpunt.
• Verlies aan arbeidsproductiviteit: het grootste en tegelijk moeilijkst te kwantificeren effect.

Dat laatste kanaal is waar het echt om draait. Een cross-country analyse van Allianz, geciteerd in het Triodos-onderzoek, schat het productiviteitsverlies op ongeveer 3% per gewerkt uur voor elke graad boven 30°C die over meerdere dagen aanhoudt. Denk aan bouwvakkers die eerder stoppen, magazijnmedewerkers die trager werken, of kantoren waar de airco het simpelweg niet bijbeent.

Frankrijk het zwaarst geraakt, Nederland blijft niet buiten schot

Triodos wijst Frankrijk aan als het zwaarst getroffen land: een geschat verlies van 1,4 procentpunt groei, genoeg om het land vanuit een toch al zwakke uitgangspositie in een krimp van circa 0,6% te duwen.

Nederland komt er relatief gezien beter vanaf, maar ontsnapt niet. De analyse schat het Nederlandse verlies op circa 0,8 procentpunt groei, waardoor de verwachte economische groei hier ongeveer vlak uitkomt. Spanje en Italië hebben volgens Triodos de meest kwetsbare beroepsbevolkingen als het om hitte-effecten gaat, wat aansluit bij de arbeidsmarkten daar die relatief veel buitenwerk kennen.

Het Nederlandse consumentenvertrouwen stond in juli al op min 35, meldt het CBS. Een economie die al aarzelt, kan een extra rem van bijna een procentpunt groei minder goed hebben dan een economie die op stoom draait.

Herhaling dreigt zonder ingrijpen

Barbut waarschuwde expliciet dat de kosten verder zullen oplopen als overheden geen beleid invoeren om klimaatverandering te beperken. Dat is geen incident meer, het is een jaarlijks terugkerende rekening die groter wordt naarmate de zomers heter worden.

De vergelijking met 2022 laat zien hoe snel dat kan gaan: van 5,6 miljard euro schade in Frankrijk toen, naar een schatting van 10 tot 15 miljard euro nu, in nog geen vier jaar tijd. Als die trend doorzet, wordt de vraag niet meer of hittegolven een economische kostenpost zijn, maar hoe groot die post ieder jaar wordt.

EU-groeicijfers dit najaar

De definitieve omvang van de schade wordt pas echt zichtbaar zodra de EU-groeicijfers over 2026 worden gepubliceerd. Barbut noemt haar eigen schatting nadrukkelijk voorlopig, en Triodos benadrukt dat vooral het productiviteitsverlies moeilijk hard te maken is. Dat betekent dat het cijfer van 180 miljard euro eerder een ondergrens dan een definitief eindbedrag lijkt.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.