Duitse bedrijven schroeven investeringen in VS terug tot laagste niveau sinds 2023

Duitse bedrijven staken in de eerste helft van 2026 nog maar 4,3 miljard euro in de Verenigde Staten. Dat is bijna twee derde minder dan in dezelfde periode vorig jaar en het laagste niveau sinds 2023. Vergeleken met 2024 is de daling zelfs bijna 80%, blijkt uit berekeningen van het Duitse Economisch Instituut (IW) op basis van cijfers van de Bundesbank, gemeld door Reuters.

Dat cijfer staat haaks op wat de EU en de VS vorig jaar afspraken. Brussel sloot een handelsdeal met Washington om zware importtarieven te ontlopen, inclusief een investeringstoezegging van 600 miljard dollar, meldt BNR. Terwijl die pledge op papier staat, doen individuele Duitse bedrijven in de praktijk het tegenovergestelde: ze houden hun kapitaal juist thuis of elders.

Voor wie in Nederland werkt bij een toeleverancier van de Duitse industrie, of belegt in Europese exportbedrijven, is dit geen abstract Berlijns cijfer. Duitsland is de grootste handelspartner van Nederland en een Duitse investeringsterugtrekking uit de VS raakt uiteindelijk ook de orderboeken van Nederlandse toeleveranciers die in Duitse productieketens zitten.

De cijfers achter de daling

Het IW-onderzoek, uitgevoerd door onderzoeker Samina Sultan en gebaseerd op Bundesbank-data, zet de huidige cijfers in een langetermijnperspectief dat de omvang van de terugval duidelijk maakt. In de vijf jaar vóór de coronapandemie investeerden Duitse bedrijven gemiddeld 15,8 miljard euro in de eerste jaarhelft. Het huidige niveau van 4,3 miljard euro is daarmee bijna vier keer lager dan dat historische gemiddelde.

De samenstelling van de investeringsstromen over 2025 laat een opvallend patroon zien. Directe-investeringsleningen en herinvesteerde winsten waren uitzonderlijk hoog, terwijl het eigen vermogen, het saldo van nieuwe investeringen en liquidaties, juist onder het gemiddelde bleef. Dat wijst erop dat bestaande dochterondernemingen wel geld doorsluizen binnen bestaande structuren, maar dat er weinig verse, nieuwe kapitaalinjecties bijkomen. Bedrijven consolideren eerder dan dat ze uitbreiden.

Waarom dit meer is dan een incident

Sultan noemt het geen eenmalige dip maar een voortzetting van een patroon. "This continues the downward trend that has been evident since the start of Donald Trump's second term in January 2025", zei ze tegen Reuters. Ze wijst er ook op dat de periode 2020 tot en met 2023 al een "exceptional circumstance" was vanwege de pandemie, met sommige jaren zelfs een netto-uitstroom van investeringen. Dat de cijfers van 2026 nu nog verder onder dat toch al lage niveau duiken, onderstreept dat de terughoudendheid structureel is geworden.

Dat patroon is precies wat je zou verwachten als bedrijven handelen op basis van aanhoudende beleidsonzekerheid in plaats van op basis van een concrete tariefmuur. Sinds Trump in januari 2025 aan zijn tweede termijn begon, dreigde hij vrijwel alle handelspartners van de VS met importtarieven om concessies af te dwingen. Voor een kapitaalintensieve beslissing als een fabriek bouwen of een productielijn uitbreiden in de VS is dreiging al genoeg om projecten uit te stellen. Investeringsbeslissingen met een horizon van tien tot twintig jaar worden niet genomen op basis van een handelsdeal die morgen weer kan veranderen.

De kloof tussen deal en daad

Het contrast met de EU-VS handelsdeal is daarmee scherper dan het lijkt. De deal moest zekerheid bieden en een investeringsstroom van 600 miljard dollar richting de VS op gang brengen. In de praktijk laten de nieuwste IW-cijfers zien dat Duitse bedrijven, de grootste Europese economie en van oudsher een zware investeerder in de VS, juist het tegenovergestelde doen.

Dat wijst op een kloof tussen wat op regeringsniveau wordt afgesproken en wat individuele bedrijven daadwerkelijk doen met hun kapitaal. Een investeringstoezegging tussen twee handelsblokken is politiek bindend, maar geen enkele overheid kan een individueel bedrijf dwingen daadwerkelijk te investeren als het management de risico's te hoog inschat. Voor Duitse industriële giants met Amerikaanse vestigingen, van de auto-industrie tot de chemiesector, weegt tariefonzekerheid kennelijk zwaarder dan de belofte van tariefvrijstelling.

Voor de Duits-Amerikaanse economische relatie is dit een signaal dat verder reikt dan een kwartaalcijfer. Als de grootste EU-economie zelf terughoudend is ondanks een handelsdeal die specifiek bedoeld was om investeringen te stimuleren, zet dat vraagtekens bij hoe overtuigend die deal daadwerkelijk is voor bedrijven die dagelijks met tariefrisico's rekenen.

Volgende Bundesbank-cijfers

Het IW-onderzoek is gebaseerd op halfjaarcijfers van de Bundesbank; de volgende publicatie zal duidelijk maken of het tweede halfjaar van 2026 de daling bevestigt of een voorzichtig herstel laat zien. Tot die tijd blijft de vraag open of de EU-VS deal op termijn wel het gewenste effect sorteert, of dat Duitse bedrijven hun investeringskapitaal structureel elders onderbrengen, mogelijk dichter bij huis binnen de eurozone.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.