Nieuwe EU-verpakkingswet kan je webshop tot Nederland en België beperken
Vanaf 12 augustus moet je per EU-land apart registreren hoeveel verpakking je gebruikt. Voor kleine verkopers kan dat het einde van grensverkoop
Verkoop je iets via Marktplaats, Etsy of Facebook aan een klant in Zweden, dan kost dat je vanaf vandaag misschien meer aan administratie dan het opbrengt. Vanaf woensdag 12 augustus 2026 gaat de eerste tranche regels van de Europese verpakkingsverordening PPWR in, en die verplicht webverkopers om per EU-land waar ze iets verkopen apart bij te houden en te registreren hoeveel verpakkingsmateriaal ze gebruiken.
Voor grote bedrijven met een eigen compliance-afdeling is dat een kwestie van formulieren invullen. Voor de zelfstandige die dozen hergebruikt en af en toe iets naar het buitenland stuurt, is het een drempel die grensoverschrijdende verkoop simpelweg onaantrekkelijk maakt.
Wat verandert er vandaag precies?
De PPWR, voluit de Packaging and Packaging Waste Regulation, ging als verordening al in op 11 februari 2025, maar de verplichtingen worden in fases ingevoerd. 12 augustus 2026 is de datum waarop de eerste concrete regels van kracht worden, meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Vanaf vandaag mogen verpakkingen alleen nog op de EU-markt komen met een geldige EU-conformiteitsverklaring, de EU-DoC. Daarmee verklaren producenten en importeurs dat hun verpakking aan de eisen van de verordening voldoet. Het doel van de hele verordening: minder verpakkingsafval in de EU en een steviger duwtje richting de circulaire economie, aldus de RVO. De regels gelden in principe gelijk in alle lidstaten, maar de uitvoering loopt via nationale organisaties. In Nederland is dat Verpact, dat ook een tijdlijn heeft opgesteld voor wanneer welke verplichting ingaat.
Het probleem zit hem niet in het idee, maar in de uitvoering voor kleine verkopers. Winkeliers moeten bijhouden hoeveel verpakkingsmateriaal ze gebruiken en dat apart registreren voor ieder EU-land waarin ze verkopen, meldt NRC. Verkoop je aan tien landen, dan zijn dat tien aparte registraties.
Waarom een eenmanszaak in de knel komt
Jeroen Maasdam runt de eenmanszaak Reliek Antiek, gespecialiseerd in antiek, vintage, design en curiosa. Hij verkoopt via Marktplaats, Etsy, Whoppa, Facebook en Instagram, en ongeveer de helft van zijn bestellingen gaat de grens over, blijkt uit het NRC-verhaal.
Maasdam doet precies wat de EU eigenlijk wil stimuleren: hij hergebruikt verpakkingsmateriaal. Kartonnen dozen van de supermarkt, noppenfolie van bedrijven in de buurt, oude kranten als opvulmateriaal. "Overal waar ik het vandaan kan trekken haal ik verpakkingen", zegt hij tegen NRC. "Bij de bloemenveiling haalde ik laatst een stuk of acht rollen tweedehands bubbeltjesplastic op."
Maar juist dat hergebruik wordt nu een probleem. Om te registreren wat voor materiaal hij gebruikt en waar het vandaan komt, moet hij kunnen aantonen dat het aan de duurzaamheidseisen voldoet. Bij tweedehands dozen die van straat komen, lukt dat niet. "Dan zou ik nieuwe verpakkingen moeten gaan kopen, zodat ik kan bewijzen dat het ecologisch geproduceerd karton is", zegt Maasdam. "Dan veroorzaak ik juist meer afval."
Wat betekent de registratieplicht voor jouw verkoop over de grens?
Het rekensommetje dat Maasdam nu maakt, is voor elke kleine verkoper relevant. Stel dat je een keer iets voor 50 euro aan een koper in Zweden verkoopt: de registratiekosten om dat legaal te doen wegen dan niet meer op tegen de opbrengst. Maasdam overweegt daarom zijn afzetmarkt te beperken tot Nederland en België, en incidentele verkopen naar landen als Zweden gewoon te laten schieten.
Dat is geen uitzonderlijke situatie. Wie via Etsy handgemaakte spullen verkoopt, via Marktplaats tweedehands designstukken aanbiedt, of via Instagram kleine oplages verstuurt, loopt tegen dezelfde muur aan zodra de klant buiten Nederland woont.
Roland ten Klooster, hoogleraar packaging, design en management aan de Universiteit Twente, noemt de nieuwe regels bot: "Dit is een gigantische administratieplicht", zegt hij tegen BNR. Zijn punt raakt de kern van het probleem: de verordening is geschreven met de grote verpakkingsproducenten in het achterhoofd, niet met de eenmanszaak die op zolder pakketjes inpakt.
De volgende stappen in de Verpact-tijdlijn
De regels van vandaag zijn nog maar de eerste tranche. Verpact, de Nederlandse uitvoeringsorganisatie voor verpakkingsverantwoordelijkheid, heeft een tijdlijn opgesteld voor de verdere invoering van PPWR-verplichtingen, waarnaar de RVO verwijst. Voor kleine verkopers die internationaal actief zijn, is dat vooral reden om nu al uit te zoeken in welke landen ze nog aan hun verplichtingen kunnen voldoen, en in welke landen de administratieve last simpelweg niet meer opweegt tegen de omzet.
Wie via een platform als Etsy of Marktplaats verkoopt, doet er goed aan te informeren of het platform zelf een deel van de registratielast overneemt, iets wat bij grotere verkoopkanalen soms al gebeurt voor andere Europese regelgeving.
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
Verkoop je incidenteel iets voor 50 euro aan een klant buiten Nederland, dan kan de nieuwe registratieplicht per land die verkoop financieel onaantrekkelijk maken. Voor kleine verkopers op Etsy, Marktplaats of Facebook die met hergebruikt verpakkingsmateriaal werken, loont het nu al uit te zoeken in welke EU-landen je nog kunt blijven verkopen zonder dat de administratie meer kost dan de opbrengst. De verdere PPWR-verplichtingen volgen gefaseerd via de Verpact-tijdlijn, dus deze last wordt de komende tijd eerder groter dan kleiner.
