Ziekteverzuim blijft hardnekkig hoog: wat betekent 5,8% voor jou als werknemer of zzp'er?

Van elke 1.000 werkdagen werden er in het eerste kwartaal van 2026 maar liefst 58 verzuimd wegens ziekte. Dat meldt het CBS in een persbericht van 4 juni 2026. Het verzuimpercentage staat op 5,8%, gelijk aan een jaar eerder en 16% boven het langjarig gemiddelde van 5,0% dat het CBS hanteert over de afgelopen dertig jaar. Dit is geen tijdelijk effect meer, dit begint op een nieuw normaal te lijken.

Waarom daalt het verzuim niet gewoon terug?

Na de corona-piek van 6,3% in Q1 2022 verwachtten veel analisten een terugkeer naar het pre-corona niveau van rond 4,5%. Dat is niet gebeurd. Het verzuim daalde wel, maar stokte. In 2023 stond het op 5,7%, in 2024 op 5,5% en sindsdien zit het op 5,8%.

De meest genoemde oorzaken zijn niet verrassend: griep, verkoudheid en andere virusinfecties. Maar dat verklaart niet waarom het niveau structureel hoger is dan vóór corona. Een waarschijnlijke factor is dat de arbeidsmarkt krapper is geworden, waardoor mensen meer werkdruk ervaren en kwetsbaarder zijn voor uitval. Wie ziek is en zich toch meldt, vergroot bovendien de kans dat collega's ook uitvallen.

Zorg en dienstverlening: wie heeft het zwaarst?

De gezondheids- en welzijnszorg spant de kroon met een verzuimpercentage van 8,2%, en dat cijfer is licht gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Dat betekent dat op een afdeling van tien zorgmedewerkers er gemiddeld bijna één voortdurend afwezig is. De collega's die wél werken, moeten dat opvangen. Meer werkdruk, hogere kans op burn-out, en dan valt die collega ook uit. De cirkel is herkenbaar voor iedereen die in de zorg werkt.

De sterkste stijging zit bij de overige dienstverlening: van 4,7% in Q1 2025 naar 5,2% nu. Dat is een toename van bijna een half procentpunt in één jaar.

Wat betekent dit voor kleine ondernemers?

Grote bedrijven (100+ werknemers) zitten op 6,8% verzuim, wat hoog is maar stabiel. Middelgrote bedrijven (10 tot 100 werknemers) staan op 5,0%, ook stabiel. Maar kleine bedrijven met minder dan 10 werknemers zijn de enige categorie waar het verzuim steeg: van 2,6% naar 2,8%.

Op het eerste gezicht lijkt 2,8% laag, maar voor een bedrijf met vijf medewerkers is één zieke werknemer al een behoorlijke slag. Er is geen buffer, er zijn geen collega's die makkelijk bijspringen. De stijging bij kleine bedrijven is daarmee misschien wel het meest voelbare signaal uit dit rapport.

En als zzp'er?

Als zelfstandige val je buiten de CBS-meting, want die gaat over werknemers. Maar het hoge verzuim raakt je indirect wel. In de zorg en de dienstverlening, waar de tekorten het grootst zijn, kan meer verzuim juist meer vraag naar zzp-krachten als vervanging betekenen. Tegelijkertijd: als jij ziek bent, loopt er geen salaris door. De keerzijde van flexibiliteit blijft kwetsbaarheid bij uitval.

Wat kun je doen?

Als werknemer kun je het niet-dalende verzuim in jouw sector gebruiken als argument bij gesprekken over werkdruk of roostering. In sectoren als de zorg is de hoge uitval inmiddels geen incident meer, maar onderdeel van de structurele arbeidsomstandigheden.

Als kleine ondernemer met personeel is het verstandig om te weten welke verzuimverzekering of arbodienst voor jou passend is. De kosten van één langdurig zieke medewerker kunnen fors oplopen. Vergelijk opties en overleg met een adviseur over wat bij jouw situatie past.

Als zzp'er in de zorg of dienstverlening kun je nagaan of je voldoende arbeidsongeschiktheidsverzekering hebt, gegeven dat het verzuim in die sectoren structureel hoog blijft. Raadpleeg een financieel adviseur over de juiste dekking voor jouw situatie.

Wat volgt?

Het CBS publiceert de Q2 2026-cijfers in september. Door het seizoenseffect ligt het verzuim in het tweede kwartaal doorgaans lager dan in het eerste, dus een daling is te verwachten. De echte vraag is of het structurele niveau boven het 30-jarig gemiddelde aanhoudt, of dat het verzuim eindelijk richting de historische norm van 5,0% beweegt.

Bronnen: CBS

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.