Van baan gewisseld of promotie gemaakt? Je loon steeg harder dan het cao-cijfer
ABN Amro: salarissen groeiden 3,5 tot 4 procentpunt harder dan cao-cijfers, vooral bij twintigers en dertigers die wisselden van baan.
Als je de afgelopen vijf jaar van baan wisselde of promotie maakte, is de kans groot dat je meer loonstijging hebt gehad dan het cao-cijfer in het nieuws suggereert. Economen van ABN Amro laten zien dat de daadwerkelijk uitbetaalde salarissen in Nederland structureel harder groeiden dan de officiële cao-loonstijging die het CBS bijhoudt, met een verschil van 3,5 tot 4 procentpunt per jaar. Werk je richting je pensioen, dan geldt dat verhaal waarschijnlijk niet voor jou.
Wat blijkt uit het ABN Amro-onderzoek?
De analyse, gepubliceerd in vakblad ESB, is gebaseerd op geanonimiseerde data van rekeninghouders bij de bank. De conclusie: over vijf jaar tijd kregen werknemers cumulatief zo'n 25% meer salaris, terwijl de officiële cao-cijfers een stuk bescheidener beeld schetsten. De NRC zet de belangrijkste verschillen op een rij: vooral twintigers en dertigers profiteerden.
Dat is geen toeval. Het cao-cijfer meet alleen de structurele verhoging binnen een bestaande baan. Wat het niet meet: wat er gebeurt als je overstapt naar een andere werkgever, promotie maakt binnen je functie, of simpelweg meer uren gaat werken. Al die dingen tellen niet mee in het officiële cao-percentage, maar wel op je loonstrook.
Jongere werknemers wisselen vaker van baan en onderhandelen daarbij vaak een hoger salaris dan wat hun oude cao-schaal opleverde. Ze maken ook vaker promotie vroeg in hun carrière, met een sprong in salarisschaal. En ze werken gemiddeld meer uren dan oudere collega's. Drie mechanismen die los van elkaar al voor extra loongroei zorgen, en die bij elkaar opgeteld het gat van 3,5 tot 4 procentpunt verklaren.
Waarom missen 51-plussers dit voordeel?
Voor werknemers tussen de 51 en 67 jaar ligt het beeld heel anders. Bij hen ligt de daadwerkelijke loongroei rond de cao-verhogingen, soms er zelfs onder. Ze wisselen minder vaak van werkgever, vaak omdat een overstap op latere leeftijd risicovoller aanvoelt of omdat er simpelweg minder passend aanbod is. Ze werken bovendien vaker minder uren in de aanloop naar hun pensioen, wat de gemiddelde loongroei in deze groep drukt.
Het gevolg is een tweedeling die niet in de reguliere cao-statistieken zichtbaar wordt. Wie er via jobhoppen of promotie op vooruitgaat, ziet zijn koopkracht sneller stijgen dan de officiële cijfers laten zien. Wie dat niet doet, herkent zich waarschijnlijk niet in het beeld dat er "gemiddeld genomen" fors bijgekomen is.
Wat betekent dit voor het cao-seizoen van 2026?
Dit onderzoek komt op een gevoelig moment. Nederland zit middenin het cao-seizoen en onderhandelaars worstelen met de vraag hoeveel loonruimte nodig is bovenop inflatiecompensatie. Uit de tussenevaluatie van werkgeversorganisatie AWVN, veelzeggend getiteld "Inflatietrauma achtervolgt het cao-overleg", blijkt dat de gemiddelde cao-afspraak in de eerste helft van 2026 op 3,3% ligt, lager dan vorig jaar maar historisch nog altijd hoog.
Cao-partijen lijken dit jaar een ondergrens van ongeveer 3% te hanteren, vooral uit angst voor aanhoudende inflatie. Die angst is niet uit de lucht gegrepen: de inflatie in Nederland lag in juli op 3,1%, meldt het CBS. AWVN waarschuwt dat de voorkeur voor structurele verhogingen, in plaats van bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen, het risico met zich meebrengt dat loonstijgingen zelf bijdragen aan het in stand houden van de inflatie.
Het ABN Amro-onderzoek zet daarmee vraagtekens bij hoe goed het cao-cijfer eigenlijk de werkelijke koopkrachtontwikkeling weergeeft. Voor beleidsmakers en cao-onderhandelaars die naar dit percentage kijken als maatstaf, is dat een relevant signaal: het cijfer waarop het hele debat draait, onderschat mogelijk hoeveel mensen er daadwerkelijk op vooruitgaan, en verhult tegelijk dat een deel van de beroepsbevolking dat voordeel structureel misloopt.
Dit sluit aan op de bredere koopkrachtdiscussie die TIF eerder beschreef in een analyse over lonen versus bedrijfswinsten in 2025, al gaat het daar om een ander mechanisme: die vergelijking ging over de verdeling tussen lonen en winstgevendheid van bedrijven, terwijl dit onderzoek laat zien dat de cao-statistiek zelf de werkelijke loonontwikkeling niet volledig vangt.
Ook BNR Nieuwsradio wijst erop dat de koopkracht van Nederlandse huishoudens mogelijk stelselmatig wordt onderschat als je alleen naar cao-cijfers kijkt.
Vervolg: inflatiecijfers bepalen de cao-uitkomst
De cao-onderhandelingen voor 2026 lopen nog door, met de inflatiecijfers van de komende maanden als belangrijke graadmeter voor hoeveel loonruimte werkgevers en vakbonden bereid zijn af te spreken. Voor wie zelf salaris bespreekt met een werkgever, is dit onderzoek in elk geval een nuttig gegeven om in het achterhoofd te houden: het landelijke cao-cijfer zegt vooral iets over wie in dezelfde baan blijft zitten, niet over wat er mogelijk is bij een overstap of promotie.
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
Wisselde je de afgelopen vijf jaar van baan of maakte je promotie, dan ligt je cumulatieve loonstijging waarschijnlijk dichter bij 25% dan bij het officiële cao-percentage. Werk je in dezelfde functie richting je pensioen, dan is de kans groot dat jouw loonstrook wel gewoon de cao-stijging volgt, soms zelfs iets eronder. Bij een salarisgesprek is dit verschil een nuttig gegeven: het landelijke cao-cijfer is een gemiddelde, geen plafond voor wat mogelijk is.
