Voedselprijzen op driejaarshoogte: pas eind 2026 merk je dit in de winkel
Voedselprijzen staan wereldwijd op het hoogste niveau in drie jaar. Pas eind 2026 en in 2027 voel je dat in je boodschappenmandje.
De prijs die je nu op je bonnetje ziet, is niet het verhaal. Het verhaal is wat er nog aankomt. De wereldwijde voedselprijsindex van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties staat in juli op het hoogste niveau sinds januari 2023, meldt BNR Nieuwsradio. Voor jouw boodschappenlijstje betekent dit vooral: geduld. De doorwerking naar de winkelvloer duurt volgens de hoofdeconoom van de FAO drie tot zes maanden, dus de echte impact voel je pas rond het einde van dit jaar en in 2027.
Wat drijft de prijsstijging?
Twee krachten werken tegelijk. Aan de ene kant het weer: El Niño en hitteschade beschadigen gewassen wereldwijd, en te weinig regen in India dreigt de rijstproductie te schaden. Aan de andere kant oorlog: aanvallen rond de Zwarte Zee en spanningen in de Perzische Golf en de Straat van Hormuz verstoren de aanvoerroutes van graan, olie en gas.
Concreet stegen graanprijzen 3,4% op maandbasis, en tarwe zelfs 5,8 tot 6%, direct als gevolg van de verstoorde aanvoer na de aanvallen bij de Zwarte Zee en hitteschade aan gewassen. Vlees ging juist de andere kant op: min 2,8%, nadat vleesprijzen in juni nog een recordniveau hadden bereikt. De FAO noemt de combinatie van oorlogen en El Niño zelf een "perfect storm" van stijgende kosten en tegenvallende oogsten, meldt nieuws.nl, een beeld dat ook Headliner bevestigt.
Dit is een ander verhaal dan waar wij eerder over schreven. In ons stuk over graanprijzen op driejaarshoogte ging het om de marktoorzaak zelf: waarom tarwe en graan duurder werden door de chaos in de Zwarte Zee. Hier gaat het om iets anders: de bredere keten, van graan tot vlees tot kunstmest tot transport, en vooral om de vraag wanneer jij dat in de supermarkt gaat merken.
Waarom raakt de Straat van Hormuz jouw brood en vlees?
Dit is misschien wel het minst voor de hand liggende stukje van het verhaal. De Straat van Hormuz is normaal een cruciale doorvoerroute voor olie en gas. Máximo Torero, hoofdeconoom van de FAO, legt uit dat problemen daar veel verder reiken dan alleen de pomp. Brentolie wordt gebruikt bij verpakking, verwerking en transport van voedsel. Aardgas is de belangrijkste grondstof voor kunstmest. Als die route hapert, wordt dus niet alleen tanken duurder, maar ook verpakken, vervoeren en bemesten.
Torero zegt het zo: "Ik verwacht dat de grondstofprijzen binnenkort sneller gaan stijgen. En dat de voedselprijzen tegen het einde van het jaar zullen stijgen, en volgend jaar stijgen ze zeker nog verder." Hij benadrukt dat het doorwerken van grondstofprijzen naar de uiteindelijke voedselprijs ongeveer drie tot zes maanden duurt.
Wanneer merk jij dit in je boodschappenmandje?
Reken zelf even mee met Torero's tijdlijn. Als de grondstofprijzen in juli piekten, dan verwacht hij dat de effecten pas tussen oktober 2026 en januari 2027 volledig doorwerken in de winkelprijzen. Dat betekent dat de supermarktbon die je nu betaalt nog grotendeels de oude prijzen weerspiegelt. De echte proef komt rond de jaarwisseling.
Er is wel een nuance die de zaak relativeert. Ondanks de stijging in juli liggen de wereldwijde voedselprijzen nog altijd ruim 18% lager dan tijdens de piek van maart 2022, toen de Russische invasie van Oekraïne voor een schok zorgde. We zitten dus op het hoogste punt in drie jaar, maar niet in de buurt van het absolute record.
Voor de Nederlandse consument komt deze ontwikkeling boven op een inflatie die al niet stilstaat. De consumentenprijzen in Nederland stegen in juli met 3,1% op jaarbasis, blijkt uit cijfers van het CBS. Een extra impuls vanuit de wereldwijde voedselketen komt dus niet in een vacuüm terecht.
Rijst uit India als volgende zorg
Naast de bekende verstoringen bij graan en tarwe wijst Torero ook op een sluimerend risico: te weinig regen in India dreigt de rijstoogst te schaden. India is een van de grootste rijstexporteurs ter wereld, dus een misoogst daar zou een derde voedselcategorie in de problemen brengen, naast graan en de indirecte effecten via kunstmest en transport.
Wat er verder gaat gebeuren met deze rijstoogst hangt af van hoeveel regen er de komende maanden nog valt. Dat is voor niemand nu al te voorspellen, maar het voegt wel een extra weerscomponent toe aan een prijsontwikkeling die al door oorlog wordt aangejaagd.
Volgende FAO-cijfers in september
De FAO publiceert haar voedselprijsindex maandelijks, dus de volgende meting in september laat zien of de stijging van juli een eenmalige uitschieter was of het begin van een langere trend. Voor jou als consument is de vuistregel simpel: kijk niet naar wat de FAO deze maand meldt voor wat je morgen in de winkel betaalt, maar reken op een vertraging van maanden voordat dat zich vertaalt naar je kassabon.
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
De prijsstijging van juli zit nog niet in je huidige boodschappenbon, die piek in grondstofprijzen werkt volgens de FAO pas over drie tot zes maanden volledig door. Reken dus vooral op merkbare effecten rond het einde van 2026 en in 2027, niet nu al. Ter geruststelling: ondanks de stijging liggen de wereldwijde voedselprijzen nog altijd ruim 18% onder het recordniveau van maart 2022. De optelsom met de Nederlandse inflatie van 3,1% in juli maakt de komende maanden voor je huishoudbudget wel de moeite van het volgen waard.
