VK staat diesel uit Russische olie toe, EU lekt via Turkse raffinaderijen
Het VK staat diesel en jet fuel uit Russische olie toe via India en Turkije, terwijl EU-handhaving lekt via dezelfde raffinaderijen.
Het Verenigd Koninkrijk staat voortaan import toe van diesel en jet fuel die zijn geraffineerd uit Russische ruwe olie, mits de raffinage plaatsvond in een derde land zoals India of Turkije. Dat meldt Bloomberg op 19 mei 2026. Effectief opent Londen daarmee officieel een loophole die de EU juist in januari 2026 probeerde te sluiten.
Dit is meer dan een technocratische beleidswijziging. Het VK-besluit ondermijnt de westerse sanctiecoalitie op een moment dat handhaving al onder druk staat. Tegelijkertijd toont nieuw onderzoek aan dat de EU haar eigen regels onvoldoende naleeft: Russische oliemoleculen bereiken Europese havens via dezelfde Turkse raffinaderijen die Londen nu formeel toelaat. Voor brandstofmarkten betekent dit dat de druk op diesel- en jet fuel-prijzen die sancties moesten creëren, structureel wegvalt.
Acht zendingen, vier EU-landen, zeven uit Turkije
Het Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) identificeerde in april 2026 acht transacties waarbij EU-lidstaten brandstof kochten van raffinaderijen die vermoedelijk Russische ruwe olie als grondstof gebruiken. Dat blijkt uit data gepubliceerd via GTR. Zeven van de acht zendingen kwamen uit Turkse raffinaderijen.
De betrokken raffinaderijen en hun aandeel Russische feedstock:
| Raffinaderij | Land | Russische feedstock | Zendingen |
|---|---|---|---|
| Star Refinery | Turkije | Tot 64% | 2 |
| Tüpraş İzmit | Turkije | Tot 74% | 1 |
| Tüpraş İzmir | Turkije | Niet gespecificeerd | 4 |
| Kulevi | Georgië | Volledig afhankelijk | 1 |
Alle vier raffinaderijen worden door CREA gekwalificeerd als 'high risk' volgens EU-richtlijnen.
De ontvangende EU-landen: Cyprus ontving vier zendingen van potentieel hoog-risico raffinaderijen. Italië, Nederland, Roemenië en Spanje ontvingen elk één zending. De zendingen omvatten fuel oil, diesel en jet fuel.
Vijf van de acht zendingen werden verzekerd door Britse P&I clubs, de gespecialiseerde maritieme verzekeraars die eerder al een instrument waren in sanctiehandhaving. Geen van de schepen voer onder valse vlag of stond op een sanctielijst.
CREA is helder over wat er moet gebeuren: "Enforcement agencies in member states must investigate shipments of oil products imported from refineries that run on Russian crude to prevent Russian oil molecules from entering the bloc, which would violate the EU's recently implemented ban."
EU sloot de loophole in januari, VK opent die nu
De EU introduceerde in januari 2026 een strengere regel: importeurs moeten aantonen dat brandstoffen niet zijn geproduceerd met Russische ruwe olie, ook als ze afkomstig zijn van niet-gesanctioneerde landen of raffinaderijen. Daarmee werd de zogeheten raffinage-loophole formeel gedicht. Het idee: olie die eerst naar India of Turkije gaat om te worden geraffineerd, en daarna als diesel of jet fuel de EU binnenkomt, telt alsnog als indirect Russisch product.
Londen kiest nu de tegenovergestelde richting. Door geraffineerde producten uit India en Turkije expliciet toe te laten, erkent het VK de raffinage als voldoende transformatie om het Russische oorsprong-probleem te omzeilen. Dat is precies de constructie die CREA als risicovol heeft aangemerkt.
De divergentie tussen de EU en het VK heeft praktische gevolgen voor de sanctiecoalitie. Zolang één G7-partner een formele uitzondering biedt, hebben raffinaderijen en traders een alternatieve afzetmarkt. Dat verzwakt de onderhandelingspositie van landen die strenger willen handhaven.
Opmerkelijk is ook de rol van Britse verzekeraars in de acht CREA-zendingen. Vijf zendingen naar EU-landen werden gedekt door P&I clubs in het VK, terwijl Londen tegelijkertijd zijn eigen importregels versoepelt. Dat roept vragen op over consistentie in de Britse sanctiepolitiek.
Wat volgt
De komende weken is de vraag of EU-lidstaten als Nederland en Cyprus onder druk worden gezet om de acht gesignaleerde zendingen te onderzoeken. CREA wees vorige maand al op veertien vergelijkbare zendingen; de april-data voegt er acht aan toe. Of andere G7-landen, met name de VS, het VK-voorbeeld volgen of juist druk zetten op Londen om terug te keren naar de gecoördineerde lijn, wordt bepalend voor de houdbaarheid van het bredere sanctieregime.
Bronnen: Bloomberg, GTR, CREA
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
