Trump probeert Fed-gouverneur Cook opnieuw te ontslaan, ditmaal volgens het boekje

Vijf weken nadat het Amerikaanse Supreme Court Donald Trump een nederlaag toediende in zijn poging Fed-gouverneur Lisa Cook te ontslaan, doet hij een nieuwe poging. Dit keer niet met een impulsief ontslagbesluit, maar met een formele brief en een deadline van drie weken. Dezelfde beschuldigingen die het Hof eerder onvoldoende onderbouwd vond, liggen opnieuw op tafel.

Voor wie de Fed als een saaie, technocratische instelling ziet die zich niet met de politiek bemoeit: dat beeld staat op het spel. Als een president via herhaalde pogingen alsnog een gouverneur kan wegwerken die hem niet aanstaat, verliest de Federal Reserve de onafhankelijkheid die investeerders en de dollar decennialang als vanzelfsprekend beschouwden.

De brief en de deadline

Cook ontving deze week een brief van deputy White House chief of staff Daniel Scavino, die haar formeel liet weten dat Trump overweegt haar te ontslaan, meldt The Guardian. De brief eist dat Cook binnen drie weken schriftelijk reageert op de beschuldigingen van hypotheekfraude.

In de brief schrijft Scavino: "Even if your conduct does not rise to the level of felony offense, it appears to demonstrate a level of gross negligence in financial transactions that calls into question your competence and trustworthiness as a financial regulator," aldus NPR.

De aantijgingen zelf zijn niet nieuw. Ze werden oorspronkelijk geuit door William Pulte, een Trump-bondgenoot die toezicht houdt op hypotheekreuzen Fannie Mae en Freddie Mac, en draaien om beweerde onregelmatigheden in hypotheektransacties van Cook. Het is exact dezelfde aanklacht waarmee Trump vorig jaar zomer al probeerde haar te ontslaan.

Waarom dit een test is van de uitspraak van juni

Het verschil zit in de procedure, en dat verschil is precies waar het Supreme Court op 29 juni 2026 de vinger bij legde. In een 5-4 uitspraak oordeelde het Hof dat Cook mocht aanblijven omdat Trump haar destijds niet de wettelijk vereiste bescherming had geboden. De meerderheidsopinie stelde dat de president "failed to afford Cook the procedural protections to which she was entitled by statute" en dat zij zonder die bescherming "could not properly dispute the charges the president laid against her," aldus de weergave in The Guardian.

Met andere woorden: het Hof zei niet dat de beschuldigingen ongegrond waren. Het zei dat Trump de weg ernaartoe verkeerd had bewandeld. Die uitspraak liet daarmee een deur op een kier: als een president wél de juiste stappen zet, een schriftelijke kennisgeving, een redelijke reactietermijn, dan kan hetzelfde ontslag alsnog standhouden.

Precies die deur probeert Trump nu open te duwen. De brief van Scavino volgt de vorm die het Hof voorschreef: formele kennisgeving, expliciete verwijzing naar de aantijgingen, en een termijn van drie weken om te reageren. Inhoudelijk verandert er niets aan de aanklacht. Procedureel is dit een compleet andere zet dan vorig jaar.

In het eerdere TIF-artikel over Trumps bredere Fed-campagne ging het nog vooral om dreigementen en pogingen het rentebeleid te beïnvloeden via personeelswisselingen. Deze week markeert een nieuwe fase: niet langer een dreigement aan het adres van de bestuurstafel, maar een concrete, tweede formele ontslagprocedure tegen een individuele gouverneur, nota bene na een verloren rechtszaak over exact dezelfde kwestie.

Cooks advocaat: "even baseless as a year ago"

Abbe D. Lowell, de advocaat van Cook, laat er geen misverstand over bestaan dat de nieuwe poging opnieuw wordt aangevochten. "These allegations are as baseless now as they were a year ago when President Trump tried to remove Governor Cook and interfere with the independence of the Federal Reserve," zegt Lowell tegen zowel The Guardian als NPR.

Hij voegt daaraan toe: "No matter what President Trump tries to do next, this much is clear under the facts and Supreme Court precedent, there is no valid cause for removing Governor Cook. As we did before, we will challenge this latest pretext and preserve her position and the historic role of the Fed."

Dat de zaak opnieuw voor de rechter kan belanden, ligt voor de hand. De zaak Trump v. Cook werd op 21 januari 2026 bepleit en op 29 juni 2026 beslist, blijkt uit het zaakdossier op Wikipedia met verwijzing naar de officiële uitspraak. Een tweede juridische ronde zou opnieuw maanden kunnen duren, en het zal aan lagere rechtbanken zijn om te bepalen hoe de procedure dit keer verloopt.

Wat er op het spel staat voor de Fed

Cook werd in 2022 door Joe Biden benoemd voor een termijn die loopt tot 2038 en is de eerste zwarte vrouw die als Fed-gouverneur dient. Voor haar aanstelling zat ze in de Council of Economic Advisers onder Barack Obama, meldt The Guardian. Haar termijn duurt dus nog ruim een decennium, wat verklaart waarom deze zaak zoveel gewicht krijgt: het gaat niet om één zetel, maar om het precedent voor elke toekomstige poging van een Amerikaanse president om ongewenste Fed-bestuurders te verwijderen.

De eerdere ontslagpoging van Trump kwam op een moment dat hij fel kritiek had op de Fed omdat die de rente niet snel genoeg verlaagde. Hij dreigde destijds ook Jerome Powell te ontslaan, wiens termijn als Fed-voorzitter in mei afliep, al bleef Powell aan in het bestuur, aldus NPR. Die episode laat zien dat de druk op de Fed niet bij Cook stopt: het gaat om de bredere vraag of monetair beleid in de Verenigde Staten onafhankelijk van het Witte Huis tot stand komt.

Voor de dollar en internationale markten is dat geen abstracte juridische kwestie. Een centrale bank die zichtbaar onder politieke druk buigt, verliest geloofwaardigheid in het bestrijden van inflatie, en die geloofwaardigheid is precies wat een munt zijn waarde geeft. De wisselkoers euro-dollar noteerde op 7 augustus op 1,1535 dollar per euro, blijkt uit ECB-data. Structurele twijfel over de onafhankelijkheid van de Fed is een van de factoren die op de lange termijn aan zo'n koers kunnen trekken, al is dat effect nu nog niet in één cijfer te vangen.

Drie weken reactietermijn

Cook heeft tot begin september de tijd om formeel te reageren op de brief van het Witte Huis. Gezien de aankondiging van haar advocaat dat de zaak opnieuw wordt aangevochten, ligt een herhaling van het scenario van dit jaar voor de hand: een juridisch gevecht dat uiteindelijk weer bij een federale rechter, mogelijk opnieuw bij het Supreme Court, terechtkomt. Daarmee wordt deze zaak de eerste echte praktijktest van de grenzen die het Hof in juni om het ontslagrecht van de president trok.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.