Trump dreigt Powell te ontslaan: wat gebeurt er als de Fed-voorzittersstoel leeg is?

Op 15 mei 2026 eindigt Jerome Powells termijn als voorzitter van de Federal Reserve. Op diezelfde dag kan de Fed-voorzittersstoel leeg zijn: Powells beoogde opvolger Kevin Warsh is nog niet bevestigd door de Senaat, een Republikeinse senator blokkeert zijn benoeming actief, en president Donald Trump dreigt Powell te ontslaan als hij niet "op tijd vertrekt." Het institutionele risico dat hieruit voortvloeit, is groter dan de optelsom van de losse onderdelen.

Trump stelt een ultimatum

In een interview met Fox Business op 15 april 2026 zei Trump over Powell: "Then I'll have to fire him. If he's not leaving on time — I've held back on firing him. I've wanted to fire him. But I hate to be controversial. I want to be uncontroversial."

De uitspraak is veelbetekenend. Trump erkent dat hij Powell al langer had willen ontslaan, maar zich heeft ingehouden. Die rem lijkt nu los te zijn, met precies één maand te gaan voor het einde van Powells termijn.

Dit is niet de eerste keer dat Trump met ontslag dreigt. In juli 2025 uitte de president vergelijkbare dreigingen, zonder gevolg. Het verschil met nu: de institutionele situatie is aanzienlijk complexer geworden.

De drie-weg blokkade

De situatie kent drie onderling versterkende krachten.

Het DOJ-onderzoek als drukmiddel. Het ministerie van Justitie, onder leiding van U.S. Attorney Jeanine Pirro, onderzoekt een renovatieproject van 2,5 miljard dollar bij het Fed-hoofdkwartier. Deze week deden twee aanklagers en een onderzoeker een onaangekondigd bezoek aan de bouwplaats, maar werden door een aannemer weggestuurd en doorverwezen naar Fed-juristen. Opvallend: vorige maand gaf een top-deputy van Pirro's kantoor tijdens een besloten hoorzitting voor een federale rechter toe dat er geen bewijs van een misdrijf is gevonden. Het onderzoek loopt desondanks door, stuit op bipartisan verzet in het Congres, en is door oud-Fed-voorzitters Janet Yellen, Ben Bernanke en Alan Greenspan publiekelijk bekritiseerd.

De geblokkeerde opvolger. Trump heeft Kevin Warsh, voormalig Fed-gouverneur, genomineerd als Powells opvolger. Warsh heeft zijn verplichte financiële disclosures ingediend en zijn bevestigingsprocedure in de Senaat staat volgende week op de agenda. Maar senator Thom Tillis (R-North Carolina) heeft beloofd alle Fed-nominaties te blokkeren totdat het DOJ zijn onderzoek naar Powell stopzet. De Trump-administratie is daar niet toe bereid. Resultaat: een patstelling waarbij de opvolger geblokkeerd wordt door de partijgenoot van de president, om redenen die direct samenhangen met het dossier waarmee Powell onder druk wordt gezet.

Powells eigen positie. Powell heeft gezegd dat hij tijdelijk aanblijft als Warsh op 15 mei niet bevestigd is. Maar als Trump hem daadwerkelijk ontslaat, ontstaat een precedent zonder recente parallel in de Amerikaanse naoorlogse monetaire geschiedenis.

Wat er juridisch op het spel staat

De Fed-voorzitter wordt benoemd door de president en bevestigd door de Senaat, voor een termijn van vier jaar. Of een president een Fed-voorzitter kan ontslaan, is juridisch omstreden. De Federal Reserve Act stelt dat leden van de Board of Governors alleen kunnen worden ontslagen "for cause", wat traditioneel wordt geïnterpreteerd als wangedrag of nalatigheid, niet beleidsmeningsverschillen.

Eerdere juridische analyses suggereren dat een ontslag "at will", puur vanwege beleidsmeningsverschillen, aanvechtbaar is. Een rechtszaak zou vrijwel zeker volgen. Maar zelfs als een ontslag juridisch geen standhoudt: de schade aan het institutionele vertrouwen is direct en moeilijk te repareren.

Het onafhankelijkheidsargument

Centrale-bankonafhankelijkheid is geen dogma, maar een instrument. Het idee is simpel: als een centrale bank haar rentebesluiten maakt op basis van politieke druk in plaats van economische data, verslechtert haar geloofwaardigheid als inflatiebestrijder. Markten prijzen dan een hogere inflatiepremie in, wat zich vertaalt in hogere rentes op staatsobligaties, druk op de dollar en stijgende financieringskosten voor bedrijven en huishoudens.

Dit mechanisme werkt ook wanneer er alleen maar gedreigd wordt. De marktreactie op verhoogde onzekerheid over Fed-beleid is een hogere risicopremie op Amerikaanse Treasuries, een instrument dat tientallen biljoenen dollars aan mondiale schuld en vermogensprijzen als anker gebruikt.

De timing maakt het extra delicaat. De combinatie van de Hormuz-crisis, hoge olieprijzen en aanhoudende inflatiedruk in de dienstensector plaatst de Fed op een cruciaal beslismoment. De markt verwacht van de Fed helderheid over het tempo van renteverlagingen. Politieke onzekerheid over wie die beslissing neemt, en onder welke druk, bemoeilijkt die helderheid aanzienlijk.

Het scenario van een lege stoel

Als Warsh op 15 mei niet bevestigd is en Powell al dan niet vertrokken of ontslagen is, kan de Fed worden voorgezeten door de hoogst gerangschikte onbevestigde gouverneur op interim-basis. Maar ook dat scenario kent beperkingen: een interim-voorzitter ontbeert het mandaat en de autoriteit van een bevestigde voorzitter, juist op het moment dat markten duidelijkheid zoeken.

Het gaat hier niet om een technisch bestuurlijk vraagstuk. Het gaat om de geloofwaardigheid van de instelling die de wereldreservemunt beheert. Elk teken van politisering van het rentebeleid vergroot de kans dat buitenlandse centrale banken en institutionele beleggers hun allocatie naar dollar-assets heroverwegen.

Vooruitblik

De bevestigingsprocedure van Warsh in de Senaat staat volgende week op de agenda. De blokkade van senator Tillis is het directe struikelblok. Of de Trump-administratie bereid is het DOJ-onderzoek naar Powell te staken om Tillis te bewegen, is de vraag die de komende weken centraal staat. 15 mei is de harde deadline.

Bronnen: AP News, USA Today

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.