Amerikaanse overheid bepaalt wie toegang krijgt tot de krachtigste AI-modellen
De Amerikaanse overheid keurt AI-toegang straks klant voor klant goed. Wat de koerswijziging van Trump op frontier-AI betekent.
De Trump-regering heeft het exportverbod op Anthropic's AI-model Mythos 5 gedeeltelijk opgeheven, twee weken nadat het Amerikaanse ministerie van Handel het model effectief had verboden. Het model is nu beschikbaar voor een kleine groep cyberverdedigers en infrastructuuraanbieders die door de overheid zijn goedgekeurd. Een tweede geavanceerd Anthropic-model, Fable 5, blijft vooralsnog geblokkeerd. Ook OpenAI biedt zijn nieuwste model GPT-5.6 Sol uitsluitend aan bij klanten die door de Trump-administratie zijn goedgekeurd, als onderdeel van hetzelfde overheidsvettingproces.
De Trump-administratie heeft OpenAI naar verluidt gevraagd de release van haar komende model GPT-5.6 te beperken tot een kleine groep door de overheid goedgekeurde partners. Een overheid die zichzelf omschreef als "hands-off" op AI draait daarmee om naar actieve poortwachter van de krachtigste AI-modellen ter wereld.
Dat melden The Information en CNN op basis van meerdere anonieme bronnen. OpenAI weigert commentaar.
Wat is er precies gevraagd?
Volgens de bronnen zal GPT-5.6 aanvankelijk worden vrijgegeven aan slechts 20 partners. Toegang loopt via Amazon's Bedrock-platform. Wat het opmerkelijkst is: de overheid keurt de toegang naar verluidt "customer by customer" goed tijdens een previewperiode. Niet OpenAI bepaalt wie het model mag gebruiken, maar ambtenaren in Washington.
De agentschappen achter het verzoek zijn het Office of the National Cyber Director en het Office of Science and Technology Policy. Zij zouden zorgen hebben over de geavanceerde capaciteiten van het model, dat naar verluidt vergelijkbaar is met Anthropic's Mythos-model.
OpenAI-CEO Sam Altman zou medewerkers woensdag en donderdag in een memo en interne meeting hebben ingelicht. Altman benadrukte volgens bronnen dat medewerkers moeten samenwerken met de administratie op het gebied van veiligheid en restricties, ook als het bedrijf het er niet mee eens is. In het memo, geciteerd door The Information, zou hij hebben geschreven:
"We've made clear to the U.S. government that this is not our preferred long term model, and will work with them and others in industry to achieve a more sustainable approach for future releases."
Van "hands-off" naar poortwachter
De koerswijziging is opvallend. De Trump-administratie profileerde zich aanvankelijk als tegenstander van AI-regulering, mede als reactie op het Biden-era beleid. Maar de afgelopen maanden groeit de federale bemoeienis gestaag.
Het directe voorafgaande geval is Anthropic. Eerder deze maand legde de administratie een exportcontrole-order op aan het bedrijf, waarna Anthropic wereldwijde toegang introk tot zijn twee meest geavanceerde modellen, Mythos 5 en Fable 5. De reden: zorgen over geavanceerde cybersecurity-capaciteiten, die in Washington en op Wall Street alarmen deden afgaan over mogelijke nationale veiligheidsrisico's.
Het GPT-5.6-verzoek volgt diezelfde logica, alleen gaat het hier niet om een formeel bevel maar om een verzoek. Dat onderscheid is voor nu nog relevant.
Op 2 juni 2026 tekende president Trump bovendien een executive order die AI-bedrijven met geavanceerde modellen vraagt deze 30 dagen voor release vrijwillig in te dienen voor overheidsbeoordeling. Het precieze beoordelingskader is echter nog niet vastgesteld, wat tot verwarring leidt in de sector over wat "indienen" in de praktijk inhoudt en welke gevolgen het heeft.
Wat betekent "klant voor klant"-goedkeuring?
Een overheid die per klant beslist wie toegang krijgt tot een AI-model is iets wezenlijk anders dan een bedrijf dat een open API aanbiedt. In de praktijk betekent het dat organisaties, bedrijven of onderzoekers die GPT-5.6 willen gebruiken eerst langs een federale toetsing moeten. Welke criteria daarvoor gelden, is niet openbaar.
Voor de bredere AI-markt is dit een signaal: de beschikbaarheid van frontier-modellen, de absolute topklasse van AI, is niet langer alleen een commerciële beslissing van een bedrijf. De nationale veiligheidsdiensten van de Amerikaanse overheid schuiven aan tafel bij elk nieuw model dat de lat verder legt.
Een Witte Huis-functionaris liet aan CNN weten dat de administratie "samenwerkt met frontier AI-labs om gedeelde benaderingen te ontwikkelen voor de uitdagingen van het opschalen van deze technologie." Dat is de officiële lezing; de toon bij OpenAI intern lijkt minder enthousiast.
Wat volgt?
Als de beperkte release als geslaagd wordt beschouwd, hoopt OpenAI "een paar weken later" een bredere, algemene release van GPT-5.6 te doen. Of en wanneer dat punt wordt bereikt, hangt af van de overheidstoetsing per klant.
Op de achtergrond speelt een grotere vraag: nu de executive order van 2 juni een vrijwillig beoordelingskader instelt zonder uitgewerkte regels, dreigt een periode van rechtsonzekerheid voor bedrijven die aan het frontier-einde van AI werken. Wie uiteindelijk de spelregels schrijft, de overheid, de labs of een combinatie, zal bepalend zijn voor hoe de mondiale AI-race zich de komende maanden verder ontwikkelt.
Bronnen: The Information, CNN, TechCrunch (allen op basis van anonieme bronnen); executive order Trump, 2 juni 2026
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
