Ruslands oorlogseconomie kraakt: drones treffen logistiek, obligatiemarkt bevriest
Drones raken Wildberries voor 1,3 miljard dollar, terwijl Ruslands obligatiemarkt bevriest en banken 13 tot 17% rente eisen.
Twee fronten tekenen de grenzen van wat Rusland zich kan veroorloven in een vijfde oorlogsjaar. Oekraïense drones troffen zaterdag de magazijnen van Wildberries, het grootste e-commerceplatform van Rusland, bij Moskou en in de regio Tambov. Tegelijkertijd staakte het Russische Ministerie van Financiën deze week de verkoop van staatsobligaties, nadat een reeks veilingen geen kopers trok. De kosten van de oorlog, fysiek én financieel, lopen zo hoog op dat de binnenlandse economie piept.
Drones raken de logistieke ruggengraat
Wildberries verwerkte vorig jaar goederen ter waarde van bijna 3% van het Russische bbp. Dat maakt het platform, opgericht in 2004 door Tatyana Kim, niet zomaar een webshop: het is een centraal knooppunt in de Russische distributieketen. De aanvallen op zaterdagnacht troffen magazijnen nabij Moskou en in Kotovsk, circa 480 kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad in de regio Tambov. Daarbij vielen 8 doden en meer dan 70 gewonden.
Russische analisten schatten de totale economische schade op tot 100 miljard roebel, omgerekend circa 1,3 miljard dollar. Daarmee is dit een van de kostbaarste aanvallen op Russische commerciële infrastructuur sinds het begin van de oorlog.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelde dat de aanvallen een directe reactie waren op Russische bombardementen op Oekraïense civiele infrastructuur, met name de faciliteiten van het Oekraïense post- en logistiekbedrijf Nova Poshta. Zelensky claimde bovendien dat de Wildberries-magazijnen componenten herbergden die gebruikt werden voor dronefabricage en navigatieapparatuur. Publiekelijk bevestigd bewijs dat het bedrijf samenwerkt met het Russische ministerie van Defensie ontbreekt, maar het platform bood aantoonbaar dual-use-goederen aan: kogelwerende vesten, gevechtshelmen, camouflagekleding en glasvezelkabel.
Het directe gevolg reikt verder dan de schade aan gebouwen. Bedrijven herzien nu hun logistieke routes, en de aanval wakkert vrees aan voor hogere inflatie. Als distributiehubs voor consumptiegoederen kwetsbaar blijken, stijgen transportkosten en daarmee winkelprijzen. In een economie die al kampte met hoge inflatie is dat een extra complicatie voor het Kremlin.
Een obligatiemarkt die bevriest
De tweede scheur is minder zichtbaar maar minstens zo veelzeggend. Het Russische Ministerie van Financiën kondigde maandag aan de verkoop van staatsobligaties op te schorten. De aanleiding: een reeks veilingen waarop geen kopers te vinden waren tegen de rendementen die de overheid wilde bieden.
De standoff is helder. Het ministerie moet geld ophalen om de oorlog te financieren. De grootste Russische banken, die traditioneel de voornaamste kopers zijn van staatsobligaties, eisen inmiddels rendementen van 13 tot 17 procent om dat risico te nemen. Op dat niveau worden staatsobligaties voor de overheid bijna even duur als commercieel lenen, en drukt de schuldfinanciering zwaar op de begroting.
De hoge rendementen zijn geen willekeurig getal. Ze weerspiegelen de inflatieverwachtingen van de banken, het risicopremium op een oorlogseconomie, en de strakke liquiditeitspositie in het Russische bankwezen. Banken die zelf steeds hogere rentes moeten bieden op deposito's, kunnen niet tegelijkertijd genoegen nemen met lage rendementen op staatsleningen. De markt dwingt het ministerie tot een keuze: hogere rentes accepteren of de veilingen staken. Maandag koos het voor het laatste.
De rekening van een vijfde oorlogsjaar
De combinatie van fysieke en financiële druk vertelt hetzelfde verhaal: de kosten van de oorlog worden moeilijker te dragen. Raffinaderijen, olieterminals en nu logistieke centra vormen het fysieke front. De obligatiemarkt vormt het financiële.
Rusland financiert inmiddels een vijfde oorlogsjaar. In eerdere jaren konden begrotingstekorten deels worden gedekt door olieinkomsten en door staatsobligaties die banken bereidwillig kochten. Die formule werkt nu minder soepel. Olieopbrengsten staan onder druk door westerse sancties en prijsplafonds. En de banken, die de liquiditeitsrisico's van een aanslepende oorlog inmiddels goed begrijpen, eisen een hogere vergoeding voor de risico's die ze nemen.
De inflatievrees die de drone-aanvallen aanwakkeren, verergert dit beeld. Hogere verwachte inflatie betekent dat banken nog hogere nominale rendementen eisen op staatsobligaties om hun reële rendement te beschermen. Het zijn twee mechanismen die elkaar versterken: meer fysieke schade aan de economie leidt tot hogere inflatieverwachtingen, die leiden tot hogere rentes op staatsleningen, die leiden tot hogere financieringskosten voor de oorlog.
CBR-rentebesluit op vrijdag
De Central Bank of the Russian Federation vergadert vrijdag over de beleidsrente. Als de CBR de rente verlaagt, kunnen de rendementen op staatsobligaties volgende week iets dalen, wat het ministerie van Financiën enige ruimte geeft om de veilingen te hervatten. Of dat ook daadwerkelijk genoeg kopers aantrekt, is een andere vraag: de risicoperceptie van de banken hangt niet alleen af van de beleidsrente, maar ook van de bredere economische stabiliteit.
Hoe de CBR de balans wil vinden tussen het drukken van de rente om de staatsfinanciering te verlichten en het handhaven van een strakker beleid om de inflatie in te tomen, wordt vrijdag duidelijk. De uitkomst van die vergadering is het volgende concrete ankerpunt in het verhaal van Ruslands oorlogsfinanciering.
Bronnen: Central Bank of the Russian Federation, Russisch Ministerie van Financiën, Politico Europe, Bloomberg, The Moscow Times
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
