Olie op $100 doet obligaties kelderen: Fed voor geloofwaardigheidstest
Een nieuwe oliepiek naar $100 doet de inflatievrees herleven en jaagt de 10-jaars rente naar 4,71%. De Fed staat voor een geloofwaardigheidstest.
De markt dacht dat het ergste achter de rug was. Dat blijkt een misrekening. Een nieuwe olie-piek naar $100 per vat heeft de inflatievrees donderdag opnieuw aangewakkerd en de wereldwijde obligatiemarkten fors lager gezet. Beleggers die weddeden op herstel pakken nu verlies, terwijl de 10-jaars Amerikaanse rente stijgt naar het hoogste niveau in anderhalf jaar.
De timing is allesbehalve toevallig. Centraal in dit verhaal staan drie factoren die elkaar versterken: een olieprijs die door het plafond gaat, een Fed wier geloofwaardigheid op het spel staat, en een nieuwe voorzitter wiens koers de markt nog moet ontcijferen.
Het mechanisme: van olievat naar hypotheek
Het causale verband is rechttoe rechtaan, maar de snelheid waarmee het zich afspeelt verrast markten. Brent-olie steeg donderdag 7% naar $100 per vat, gedreven door hernieuwde spanning tussen Washington en Teheran. Een hogere olieprijs verhoogt de verwachte inflatie. Hogere verwachte inflatie vreet aan het reële rendement van obligaties. Beleggers eisen daarvoor compensatie in de vorm van een hogere rente. Obligatiekoersen dalen, rendementen stijgen.
Het resultaat: de 10-jaars US Treasury-rente steeg donderdag 4 basispunten naar 4,71%, het hoogste niveau sinds januari 2025. Ter vergelijking: vóór het uitbreken van het Iran-conflict, eind februari, noteerde diezelfde rente nog onder de 4%. Binnen enkele maanden is de rente dus met meer dan 70 basispunten gestegen, gedreven door geopolitiek en energieprijzen.
Die 10-jaars rente is geen abstractie. Hij bepaalt mede de leenkosten door de gehele Amerikaanse economie. De gemiddelde 30-jaars vaste hypotheekrente staat deze week op 6,58%, het hoogste niveau in bijna een jaar, aldus gegevens van Bloomberg. In een markt van circa $30 biljoen aan uitstaande Treasuries worden dergelijke bewegingen vrijwel onmiddellijk gevoeld, van de pensioenfondsmanager in Chicago tot de huizenkoper in Phoenix.
De gok die terugslaat
Wat dit verkoopgolf van andere maakt, is de positie die beleggers hadden ingenomen. Na maanden van rentestijgingen in de nasleep van het Iran-conflict waren er tekenen van stabilisering. Sommige fondsen positioneerden zich voor een kentering, gokten dat de inflatiedruk zou afnemen en de Fed de rente eerder zou verlagen dan verhogen. De $100-olie van donderdag heeft die verwachting rechtstreeks getorpedeerd.
Volgens Bloomberg worden beleggers nu hard geraakt door de herrijzenis van de energieprijzen en staan ze voor zowel financieel verlies als een strategische herkalibratie. De markt voor Fed-renteverwachtingen laat dat zien: de CME FedWatch Tool prijst inmiddels een kans van 36% in dat de Fed volgende week de rente verhoogt. Weken geleden leek een hike vrijwel uitgesloten.
Warsh en de onzekerheid over de Fed-koers
Bovenop de oliedynamiek komt een institutionele onzekerheidsfactor. Kevin Warsh nam in mei het roer over van Jerome Powell als Fed-voorzitter, na acht jaar Powell aan het hoofd van de centrale bank. Warsh heeft hervorming beloofd en meerdere task forces aangesteld om de werkwijze van de Fed te herzien. Hoe hij omgaat met de klassieke spanningsverhouding tussen inflatiebestrijding en economische groei is nog niet duidelijk.
Dat gebrek aan duidelijkheid heeft een prijs. Tom Tzitzouris, head of fixed income research bij Baird Strategas, zei donderdag tegen CNN: "That's probably the biggest driver as of right now, the Kevin Warsh story and how he approaches his position as Fed chair." De markt koopt bij onzekerheid over monetair beleid een extra risicopremie in, en dat drukt obligatiekoersen verder.
De geloofwaardigheidstest voor Warsh is tweeledig. Verhoogt hij de rente om inflatieverwachtingen in te tomen, dan riskeert hij een vertraging van een economie die al onder druk staat van hogere energieprijzen. Houdt hij de rente stabiel, dan riskeert hij het signaal te geven dat de Fed bereid is inflatieverwachtingen te laten oplopen. In beide gevallen legt de obligatiemarkt zijn beslissing onder een vergrootglas.
Structureel of tijdelijk?
De kernvraag die beleggers en centrale bankiers nu beantwoorden is of de inflatieimpuls van $100-olie structureel of van voorbijgaande aard is. Het Iran-conflict is een geopolitiek risico dat niet verdwijnt zodra de diplomatie terugkeert: sancties, productiebeperkingen en het risico van Hormuz-verstoring blijven de energiemarkt in een hogere risicopremie houden.
Dat maakt de situatie wezenlijk anders dan een tijdelijke piek. Als markten verwachten dat olie structureel boven de $90 blijft, moeten inflatieprojecties omhoog worden bijgesteld, en daarmee ook de verwachte beleidsrente. De Treasury-markt beweegt daar al op voor.
Fed-vergadering volgende week als ijkpunt
Het eerstvolgende ankerpunt is het FOMC-beleidsbesluit van de Federal Reserve volgende week. De vergadering wordt nu scherper gevolgd dan maanden geleden voor aannemelijk werd gehouden. Met een rente-hikekans van 36% is het geen done deal, maar ook geen zijlijn-scenario meer. Wat Warsh zegt in zijn persconferentie na het besluit, en hoe hij de relatie tussen energieprijzen en inflatieverwachtingen framet, wordt bepalend voor de richting van de obligatierente in de weken erna.
Bronnen: US Department of the Treasury (dagelijkse yield curve), CME FedWatch Tool, Bloomberg Markets, Baird Strategas
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
