Nederlandse export versnelt naar +5,5% in mei, ondanks Iran-oorlog en Trump-tarieven

De oorlog in het Midden-Oosten, Amerikaanse handelstarieven, geopolitieke onzekerheid: het recept voor een exportkrimp leek compleet. Toch versnelde de Nederlandse goederenexport in mei naar +5,5% jaar-op-jaar, na een groei van 4,6% in april. Tegelijk verraste Duitsland analisten met een vierde exportstijging op rij. Europese handel toont een veerkracht die weinigen hadden verwacht.

Versnelling in een rechte lijn

De CBS-cijfers over mei 2026 zijn voorlopig, maar het patroon is helder. Na een zwak begin van het jaar, met groei van slechts 1,9% in januari, trekt de lijn maand voor maand aan: februari 2,5%, maart 3,2%, april 4,6%, mei 5,5%. Dat is geen toeval of ruis, dat is een consistente versnelling over zes maanden.

Ter vergelijking: in oktober 2023 kromp de Nederlandse goederenexport nog met 8,0%. Het herstel dat medio 2024 inzette, zet nu stevig door.

De groei in mei wordt vooral gedreven door twee categorieën: aardolieproducten en machines en apparaten. Beide worden ook aan de importkant zichtbaar, waar de invoer van goederen met 5,4% steeg, eveneens gedreven door aardolieproducten, machines en chemische producten. Dat importpatroon past bij een economie die productie opvoert: meer grondstoffen en kapitaalgoederen naar binnen, meer eindproducten naar buiten.

CBS signaleert bovendien dat de exportomstandigheden in juli minder ongunstig zijn dan in mei. Dat is voorzichtig geformuleerd, maar het is een positief signaal voor de nabije termijn.

Duitsland verslaat de verwachtingen

De Nederlandse versnelling staat niet op zichzelf. In Duitsland exporteerde de industrie in mei voor 137,9 miljard euro aan goederen, een stijging van 0,9% ten opzichte van april. Economen hadden gerekend op een daling van 0,3%, zo blijkt uit een enquête van Reuters. Het is de vierde opeenvolgende maandelijkse stijging, een reeks die Duitsland zelf waarschijnlijk niet had durven voorspellen aan het begin van het jaar.

Opvallend is de rol van de VS als bestemming. Duitsland exporteerde in mei voor 14,1 miljard euro naar de Verenigde Staten, een stijging van 23,1% ten opzichte van april. De logica achter dat cijfer is tweeledig: enerzijds halen Amerikaanse importeurs naar voren om tarieven voor te zijn, anderzijds verschuiven sommige bedrijven hun productie juist naar de VS om die tarieven te ontlopen. Thomas Gitzel, hoofdeconoom van VP Bank, omschrijft het zo: "Voor de Duitse economie was mei een goede maand. De op veel plaatsen gevreesde economische dip in het tweede kwartaal blijft waarschijnlijk uit." Maar Gitzel is ook nuchter: door Trumps tarieven zijn handelsbelemmeringen toegenomen en verplaatsen veel bedrijven productie naar de VS, een structurele verschuiving die zich niet in één maandcijfer laat vangen.

Ook de handel met China trekt aan. De Duitse uitvoer naar China steeg met 7,1%, een opleving in een relatie die de afgelopen jaren onder druk stond.

Alexander Krüger, hoofdeconoom van ABN Amro Deutschland, wijst op een eenvoudige maar doorslaggevende factor: "De export wordt geholpen doordat de Amerikaanse economie blijft stomen." Zolang de Amerikaanse consument en het Amerikaanse bedrijfsleven blijven afnemen, heeft Europa een vangnet, ongeacht het politieke klimaat in Washington.

Veerkracht of tijdelijke opleving?

De vraag die elk meevallend handelscijfer in 2026 oproept: is dit structureel of een spurt voor de storm? Er zijn argumenten voor beide kanten.

Vóór een echte trend spreekt de consistentie van de versnelling. Zes maanden op rij stijgende exportgroei is geen toeval. Bovendien zijn de drijvende categorieën, aardolieproducten en machines, breed genoeg om te suggereren dat het om sectoroverstijgende dynamiek gaat, niet om één toevallige orderronde.

Tégen een definitieve conclusie spreekt de context. De Iran-oorlog heeft de energieprijzen en logistiek verstoord, maar dat effect werkt vertraagd door in handelsstromen. Tarieven van de Trump-administratie bieden vandaag een prikkel om orders naar voren te halen, maar dat loopt op een gegeven moment leeg. Volker Treier, hoofd buitenlandse handel bij de DIHK, de koepel van de Duitse Kamers van Koophandel, formuleert het als een observatie, niet als een prognose: "Internationale handel blijft opmerkelijk veerkrachtig ondanks conflicten in het Midden-Oosten en geopolitieke onzekerheid." Veerkrachtig, ja. Immuun, nee.

De importcijfers, die dezelfde categorieën laten zien als de export, suggereren dat de productie-activiteit reëel is. Je importeert geen machines en aardolieproducten voor niets; die vertalen zich doorgaans op enige termijn in uitvoer. Dat geeft de huidige groeicijfers meer gewicht dan een puur vraaggedreven verhaal.

Voor Duitsland voorzien economen voor heel 2026 een bbp-groei van circa 0,5%, mede gedragen door meerjarige investeringen in infrastructuur en defensie. In het eerste kwartaal groeide de Duitse economie al met 0,3%. De exportcijfers van mei passen in dat beeld: bescheiden herstel, geen recessie, geen boom.

Vooruitblik

CBS publiceert maandelijks nieuwe exportdata. De juni-cijfers, die de eerste volledige maand na het meest recente handelsoverleg tussen de EU en VS zullen omvatten, worden een cruciale toets voor het doorzetten van de versnelling. Blijft de importgroei in dezelfde categorieën lopen, dan is de kans groot dat ook de exportlijn aangehouden wordt. Zakt de importvraag naar machines en grondstoffen, dan is de piek mogelijk al voorbij.

Bronnen: CBS, Statistisches Bundesamt (Destatis), VP Bank, ABN Amro Deutschland, DIHK

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.