Nederlandse bedrijfsinvesteringen krimpen tweede maand op rij: wat zegt dat over de economie?

De Nederlandse bedrijfsinvesteringen zijn in mei 2026 voor de tweede maand op rij gekrompen. Het volume van de investeringen in materiële vaste activa lag 3,8% lager dan een jaar eerder, meldt het CBS. Een maand eerder bedroeg de daling 3,3%. Na een positieve start van 2026, waarbij de investeringen in januari, februari en maart nog groeiden, sloeg het sentiment in het tweede kwartaal duidelijk om.

Dit is geen crash, maar het is ook geen ruis. Twee opeenvolgende maanden krimp, na een kwartaal van groei, is een signaal dat de investeringsbereidheid van Nederlandse bedrijven onder druk staat. Investeringen in materiële vaste activa, zoals gebouwen, machines en infrastructuur, zijn een directe graadmeter voor het vertrouwen van bedrijven in de toekomst. Wie nu investeert, rekent op toekomstige vraag en voldoende rendement. Wie dat uitstelt, rekent liever niet meer op beide.

Van groei naar krimp: de tijdreeks vertelt het verhaal

De onderliggende beweging is scherper dan het maandcijfer op zichzelf suggereert. In januari groeide het investeringsvolume met 0,4% jaar-op-jaar, in februari met 1,5% en in maart met 2,4%. Daarna volgde de omslag: april -3,3%, mei -3,8%. Dat is een verschuiving van bijna zes procentpunten in twee maanden.

Een belangrijke nuance daarbij: de CBS-cijfers zijn niet gecorrigeerd voor werkdagen. Mei 2026 telde twee werkdagen minder dan mei 2025. Een deel van de gemeten daling hangt dus samen met dat kalendereffect, niet uitsluitend met veranderd investeringsgedrag. Het neemt de zorg niet weg, maar de harde krimp verdient enige contextualisering.

Ter vergelijking: ook in mei 2024 kromp het investeringsvolume met 3,6% jaar-op-jaar. Dat was destijds gevolgd door een aanzienlijke verdere krimp in juni 2024 van 8,1%. In 2025 zag mei een daling van 1,2%, maar herstelde juni juist sterk met een plus van 10%. De historische variatie is groot; het patroon van één of twee zwakke maanden leidt niet automatisch tot een structurele neergang.

Waar het zit: minder stenen en staal, meer vliegtuigen

Concreet wordt er minder geïnvesteerd in gebouwen, infrastructuur en machines. Dat zijn de categorieën die het economische weefsel het directst raken: productiecapaciteit, logistiek, vastgoed. Er is één uitzondering in de data: investeringen in vliegtuigen namen toe. Dat weerspiegelt de aanhoudende vraag naar uitbreiding en vervanging van vliegtuigvloten, maar dit segment heeft beperkte doorwerking naar de bredere Nederlandse economie vergeleken met investeringen in machines of bedrijfspanden.

De afname in machines en gebouwen is relevanter voor de langere termijn. Bedrijven die nu minder investeren in productiecapaciteit, hebben over een of twee jaar minder ruimte om te groeien. Dat raakt op termijn ook de werkgelegenheid en de loonruimte.

Duurdere financiering als structurele rem

De terugloop in investeringen past in een breder patroon. In het huidige renteklimaat zijn de financieringskosten opgelopen, wat investeringen duurder en minder renabel maakt. Een bedrijf dat vijf jaar geleden een machine financierde tegen lage rente, rekent vandaag een andere businesscase door. Tegelijkertijd is de economische onzekerheid verhoogd, door geopolitieke spanningen en onzekerheid over de mondiale handelsverhoudingen. In zo'n klimaat kiezen bedrijven vaker voor afwachten dan voor uitbreiden.

Dit is geen verklaring die het CBS zelf aanreikt, maar het is een analytische samenhang die de data ondersteunt. De omslag van groei naar krimp in april viel samen met een periode van toegenomen onzekerheid op financiële markten en hogere renteverwachtingen.

CBS ziet juni al gunstiger

Er is één concrete reden om de komende maanden niet te lineair door te projecteren. Het CBS meldt in zijn maandelijkse visualisatie van de investeringsomstandigheden dat de omstandigheden voor investeringen in juni 2026 minder ongunstig waren dan in mei. Dat is voorzichtig taalgebruik, maar het wijst op een mogelijke stabilisering.

De vraag is of die verbetering in de omstandigheden zich ook vertaalt naar daadwerkelijk hogere investeringscijfers. Bedrijven reageren met vertraging op veranderende omstandigheden: een gunstiger klimaat leidt niet direct tot nieuwe orders en investeringsbeslissingen.

Juni-cijfer als volgende toets

Het CBS publiceert maandelijks nieuwe investeringscijfers. De data voor juni 2026 verschijnt volgende maand en is de eerste echte toets of het herstel in omstandigheden ook zichtbaar wordt in het volume. Gezien het historisch grilliger patroon in dit cijfer, en de aankondiging van CBS over verbeterde juniomstandigheden, is een kentering mogelijk. Maar twee maanden krimp na een vliegende start van 2026 is een signaal dat de Nederlandse economische motor in ieder geval iets inlevert.

Bronnen: CBS

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.