Ondanks oorlogsangst blijven Nederlanders geld uitgeven, vooral aan auto's
Ondanks vrees voor recessie door de oorlog in het Midden-Oosten kopen Nederlanders juist meer auto's. Het CBS legt uit waarom.
Een paar maanden geleden was de vrees nog dat de oorlog in het Midden-Oosten en de onrust op de energiemarkten de Nederlandse economie in een recessie zouden duwen. Het tegenovergestelde gebeurt. Huishoudens gaven in juni 1,7% meer uit dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers die BNR meldt op basis van het CBS. Vooral aan auto's, elektrische auto's en elektrische apparaten.
Dat past bij een breder beeld. De Nederlandse economie groeide in het tweede kwartaal met 0,4% ten opzichte van het kwartaal ervoor, meer dan de 0,3% in het eerste kwartaal, meldt Nieuws.nl op basis van een eerste berekening van het CBS. Meer dan de helft van die groei komt op het conto van consumptie door huishoudens: die steeg 0,5% ten opzichte van het eerste kwartaal.
Waarom kopen mensen nu juist een stekkerauto?
Het opvallendste detail: veel van het extra geld gaat naar auto's, en specifiek naar elektrische auto's. Dat lijkt tegenstrijdig met onzekere tijden, maar heeft een simpele verklaring.
De pompprijs van Euro95 lag begin augustus op 2,370 euro per liter, blijkt uit CBS-cijfers van 3 augustus. Voor veel automobilisten is dat het duwtje om de knop om te draaien. Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS, zegt daarover in het ANP-artikel dat het voor veel mensen nu een goed moment is om een stekkerauto aan te schaffen, precies vanwege die hogere brandstofprijzen. Een elektrische auto kost per kilometer simpelweg minder als benzine duur blijft, en dat rekensommetje maken kennelijk genoeg huishoudens om het in de landelijke cijfers terug te zien.
Naast auto's gaven huishoudens ook meer uit aan voedings en genotmiddelen zoals alcohol en tabak. Geen strategische aankopen dus, maar wel een teken dat mensen niet op de rem staan.
Wat zegt dit over de veerkracht van de Nederlandse economie?
Van Mulligen is daar vrij expliciet over: "Het lijkt er op dat het effect van de onrust in de wereld, zoals de oorlog in het Midden-Oosten, op de Nederlandse economie op dit moment beperkt is." Het groeicijfer noemt hij "toch wel aardig". Zijn belangrijkste observatie: "Het is niet zo dat mensen de hand op de knip houden."
Dat is een opsteker in het licht van eerdere twijfels. Begin dit jaar hield een deel van de analisten rekening met een economische afkoeling in Europa, gevoed door de escalatie in het Midden-Oosten en de risico's voor de energieprijzen die daarbij horen. Dat scenario is, in ieder geval tot nu toe, niet uitgekomen. Ook los van de huishoudconsumptie en overheidsuitgaven was er op breder front economische groei, wat aangeeft dat het niet alleen consumenten zijn die de motor draaiende houden.
Toch is de econoom voorzichtig met te vroeg victorie kraaien. "De Nederlandse economie komt er tot nu toe redelijk ongeschonden door. Maar tot nu toe had het slechter gekund," zegt hij, met de nadruk op tot nu toe. Het conflict is niet ten einde, en de doorwerking van geopolitieke spanningen op prijzen en vertrouwen kan met vertraging komen.
Die voorzichtigheid is niet vreemd als je naar het consumentenvertrouwen kijkt: dat stond in juli op min 35, volgens het CBS. Nederlanders zijn dus somber gestemd over de economie in het algemeen, maar dat weerhoudt ze kennelijk niet van uitgeven. Vertrouwen en gedrag lopen hier duidelijk uit elkaar.
Een afvlakkende trend, geen omkering
Wie de cijfers naast elkaar legt ziet wel dat het tempo afneemt. De consumptiegroei van 1,7% in juni is lager dan de 2,2% in mei. TIF berichtte destijds over de consumptiegroei van 1,8% in mei, toen het beeld nog vergelijkbaar optimistisch was. De trend wijst dus niet op een plotselinge boost, maar op een geleidelijke afkoeling van een niveau dat nog altijd stevige groei laat zien.
Dat is precies het soort nuance dat bij dit verhaal past: geen euforie, maar ook geen paniek. De motor loopt, alleen iets minder hard dan een paar maanden terug.
Volgende cijfers: definitieve bbp-groei Q2
Het CBS publiceerde deze week een eerste, voorlopige berekening van de bbp-groei over het tweede kwartaal. Een definitievere versie van dat cijfer volgt normaliter enkele weken later, net als de volgende consumptiecijfers over juli. Die laatste zullen laten zien of de afvlakkende trend van mei naar juni doorzet, of dat de bestedingsdrift van huishoudens weer aantrekt.
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
Ondanks een somber consumentenvertrouwen van min 35 blijkt uit CBS-cijfers dat huishoudens gewoon doorgaan met grote aankopen. Rijd je veel kilometers, dan is de rekensom bij een pompprijs van 2,37 euro per liter voor Euro95 een van de redenen waarom een elektrische auto nu voordeliger uitpakt dan een paar jaar geleden. De economische onrust in het Midden-Oosten heeft die keuze voor huishoudens tot dusver niet in de weg gestaan.
