Musk vs OpenAI: wat de uitspraak betekent voor de AI-tools die jij elke dag gebruikt

De slotpleidooien in de rechtszaak van Elon Musk tegen OpenAI en Sam Altman zijn afgerond in een federale rechtbank in Oakland, Californië. De jury beraadslaagt nu over een zaak die verder reikt dan Silicon Valley-ruzie: de uitkomst bepaalt mede of ChatGPT in zijn huidige vorm voortbestaat, wie het bedrijf leidt, en of de geplande beursgang van OpenAI überhaupt doorgaat.

Hoe zit dit ook alweer?

Musk was medeoprichter van OpenAI in 2015, als non-profit bedoeld om veilige AI te bouwen voor de mensheid. Hij verliet de organisatie later en spande in augustus 2024 een rechtszaak aan. Zijn beschuldiging: OpenAI en Altman hebben hem gemanipuleerd tot een donatie van 38 miljoen dollar, waarna achter zijn rug een commerciële tak werd opgericht die tientallen miljarden ophaalde bij Microsoft en andere investeerders.

Musk noemt dat in juridische termen "breach of charitable trust" en "unjust enrichment", ofwel: het verduisteren van een goed doel voor eigen gewin. De schadeclaim is circa 150 miljard dollar, te betalen aan de OpenAI non-profit, plus het ontslag van Altman en structurele wijzigingen in het bedrijf.

Zijn advocaat Steven Molo legde het tijdens de slotpleidooien scherp neer: "Sam Altman's credibility is directly at issue in this case. If you don't believe him, they cannot win." Vijf getuigen, waaronder Musk zelf en voormalig Chief Scientist Ilya Sutskever, verklaarden dat Altman onbetrouwbaar zou zijn. Molo wees ook op de belangen in het spel: OpenAI-medeoprichter Greg Brockman heeft een aandelenbelang van bijna 30 miljard dollar. Dat geld, aldus Musk, had eigenlijk ten goede moeten komen aan de non-profit missie.

OpenAI's advocaat Sarah Eddy counterde met een procedureel argument: Musk heeft te lang gewacht. De claims zijn verjaard, aldus de verdediging. En de reden dat Musk klaagt, is simpel: hij wilde zelf de controle over OpenAI, en die kreeg hij niet.

Wat gebeurt er als Musk wint?

Een volledige overwinning voor Musk betekent een aardverschuiving. De schadevergoeding van 150 miljard dollar gaat naar de non-profit, wat de commerciële entiteit financieel zwaar onder druk zet. Altman moet vertrekken. De geplande beursgang van OpenAI kan van tafel. En de Microsoft-integratie, de motor achter Copilot in Office en Windows, zou onder juridische druk komen te staan.

Voor jou als gebruiker van ChatGPT of een Microsoft-product aangedreven door OpenAI-technologie betekent dat: onzekerheid over toekomstige investeringen in de dienst, mogelijke verschuivingen in prijsstelling, en een leiderschap dat opnieuw moet worden opgebouwd.

Wat als OpenAI wint?

Als de jury het timing-argument van OpenAI volgt en oordeelt dat Musk te laat was met zijn claim, verandert er op korte termijn weinig. De commerciële expansie van OpenAI versnelt, de IPO gaat door, en het huidige businessmodel, met Microsoft als grootste investeerder en partner, blijft intact. Dat is goed nieuws voor wie tevreden is met de huidige ChatGPT-dienst, maar het laat de onderliggende governance-vraag onbeantwoord.

De eigenlijke vraag: kan een non-profit miljarden van Microsoft accepteren?

Dát is de bredere vraag die deze zaak opwerpt, ook los van de juridische uitkomst. OpenAI begon als non-profit met de missie om AI veilig te ontwikkelen voor de mensheid. Inmiddels is het bedrijf tientallen miljarden waard, heeft Microsoft een grote aandelenbelang genomen en is een IPO in voorbereiding. Tegelijk bereiden ook xAI van Musk en Anthropic, opgericht door zeven voormalige OpenAI-leiders, beursgangen voor die tot de grootste ooit kunnen behoren.

Een tussenuitspraak, waarbij de jury Musk deels gelijk geeft maar de schadevergoeding beperkt en Altman aan blijft, is ook mogelijk. In dat scenario worden governance-aanpassingen afgedwongen zonder de organisatie volledig te ontmantelen.

Wat volgt?

De jury beraadslaagt nu. Een exacte uitspraakdatum is niet bekendgemaakt, maar de zaak nadert haar einde. De uitkomst raakt direct aan de IPO-plannen van OpenAI: een veroordeling kan investeerders afschrikken en de beursgang vertragen of doen ontsporen. Drie van de grootste AI-bedrijven ter wereld staan klaar om naar de beurs te gaan. Of dat lukt, hangt mede af van wat een jury in Oakland de komende dagen beslist.

Bronnen: AP News, Economic Times

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.