Eén Microsoft-datacenter gebruikt 1% van alle Nederlandse stroom

Eén gebouw langs de A7 bij het Noord-Hollandse dorp Middenmeer verbruikte in 2025 maar liefst 1,17 terawattuur aan stroom. Dat is omgerekend ongeveer 1 procent van al het Nederlandse stroomverbruik, voor één datacenter van Microsoft. Op een stroomnet dat op tal van plekken al vol zit, is dat een opvallend groot beslag op een schaarse grondstof.

De cijfers zijn voor het eerst openbaar, dankzij de Europese energie-efficiëntierichtlijn EED. Dat maakt dit nieuws: niet omdat het stroomverbruik van datacenters nieuw is, maar omdat we nu voor het eerst concrete getallen zien bij een naam.

Waarom weten we dit nu pas?

Tot voor kort konden grote technologiebedrijven hun energieverbruik simpelweg geheim houden. Dat veranderde toen de Europese EED, de energie-efficiëntierichtlijn, in 2024 van kracht werd. Die verplicht eigenaren van grote datacenters om transparant te zijn over hun energie- en waterverbruik.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) publiceerde de gegevens afgelopen week. Microsoft is daarmee de eerste grote Amerikaanse technologiepartij die openheid geeft over de milieuaspecten van zijn Nederlandse datahallen. Een woordvoerder van het bedrijf verwoordde de cultuuromslag zo: "De norm was: we houden alles geheim. Dat hebben wij nu doorbroken."

Wat doet Google dan?

Google exploiteert in Nederland twee omvangrijke datacenters, één eveneens nabij Middenmeer en één in de Eemshaven in Groningen. Toch blijven de stroomverbruikscijfers van deze locaties ook dit jaar onbekend. Google beschouwt die gegevens als "bedrijfsgevoelige informatie".

Dat is opmerkelijk, omdat de EED-richtlijn de transparantie juist verplicht stelt. Bedrijven kunnen echter bij de rapportage aangeven dat hun verbruiksdata vertrouwelijk is, wat de effectiviteit van de richtlijn deels ondergraaft. De druk om ook die cijfers vrij te geven, zal naar verwachting toenemen naarmate meer bedrijven wel openheid geven.

Eén procent: wat zegt dat over het grotere plaatje?

Het totale Nederlandse stroomverbruik bedraagt ruim 112 TWh per jaar, volgens voorlopige CBS-cijfers. Eén datacenter bij een klein Noord-Hollands dorp neemt daar 1,17 TWh van voor zijn rekening. Ter vergelijking: het CBS berekende eerder dat een groep van ongeveer 45 datacenters in 2024 samen verantwoordelijk was voor 4,2 procent van het Nederlandse stroomverbruik, vergelijkbaar met het jaarlijkse elektriciteitsgebruik van 1,9 miljoen woningen. Die berekening noemde geen namen; de RVO-gegevens geven nu voor het eerst concreet inzicht bij een specifieke locatie.

Het datacenter in Middenmeer staat daarmee in zijn eentje voor een kwart van dat gezamenlijke aandeel van 45 bedrijven.

Een vol stroomnet als bottleneck

Het werkelijke probleem is niet het verbruik op zichzelf, maar de combinatie met een stroomnet dat op veel plekken in Nederland al zwaar belast is. Netcongestie, het fenomeen waarbij er meer stroom wordt gevraagd dan het net aankan, zorgt er al jaren voor dat nieuwe aansluitingen worden geweigerd of vertraagd. Woningbouwprojecten, mkb-bedrijven en laadpalen voor elektrische auto's staan letterlijk in de wachtrij omdat de netcapaciteit op is.

Grote datacenters concurreren daarin direct met al die andere gebruikers. Mede daarom geldt op veel plekken in Nederland al enkele jaren een verbod op de bouw van nieuwe grote datacenters. Kleinere locaties, onder de officiële overheidsgrens, worden nog wel gebouwd.

De transparantie die de EED afdwingt, is in die context meer dan een statistisch curiosum. Het is de eerste keer dat burgers, gemeenten en netbeheerders een feitelijke onderbouwing krijgen voor de discussie over hoe schaarse netcapaciteit verdeeld moet worden.

Wat volgt

Microsoft heeft aangegeven dat zijn beslag op het Nederlandse stroomnet de komende jaren verder zal groeien, in lijn met de wereldwijde uitbreiding van AI-infrastructuur. Dat maakt de RVO-publicaties onder de EED des te relevanter. Andere grote technologiebedrijven zullen onder toenemende druk komen om vergelijkbare openheid te bieden, zeker nu Microsoft de eerste stap heeft gezet. Wanneer Google zijn cijfers alsnog vrijgeeft, of wanneer toezichthouders de handhaving van de EED-transparantieverplichting aanscherpen, zal duidelijker worden hoe groot het totale datacenter-beslag op het Nederlandse stroomnet werkelijk is.

Bronnen: RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland), CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.