Iran sluit Straat van Hormuz: derde Amerikaanse aanvalsronde in een week

Iran heeft de Straat van Hormuz gesloten "tot nader order", nadat de VS zondag voor de derde keer in een week zware aanvallen uitvoerde op Iraanse militaire doelen. De sluiting treft de belangrijkste olietransportroute ter wereld: vóór de oorlog passeerde circa 20% van alle wereldwijde olie- en LNG-verscheping via deze nauwe zeestraat.

Derde aanvalsronde in een week

US Central Command (CENTCOM) meldde dat Amerikaanse strijdkrachten zaterdag 140 Iraanse militaire doelen troffen, bovenop meer dan 300 doelwitten die over drie aanvalsnachten zijn geraakt. De doelwitten omvatten raket- en dronesites, marinecapaciteiten, munitiedepots, communicatienetwerken en surveillancelocaties, aldus CENTCOM.

De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) kondigde de sluiting van de Straat van Hormuz aan "tot het einde van de Amerikaanse inmenging in de regio". Als aanleiding noemde de IRGC-marine het tot stilstand brengen van een vaartuig dat op een "niet-goedgekeurde route" voer met uitgeschakelde systemen. Zondag zei Iran ook een tweede vaartuig te hebben uitgeschakeld.

CENTCOM bevestigde dat een containerschip onder Cypriotische vlag aanzienlijke schade opliep aan de machinekamer; één civiel bemanningslid wordt vermist. De United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) bevestigde dat het schip, negen zeemijl ten oosten van Oman, brand aan boord had en schade aan de achterzijde.

Waarom Hormuz de oliemarkt raakt

De Straat van Hormuz is het smalste punt tussen de Perzische Golf en de open zee, en daarmee de enige uitvaarroute voor olie en LNG uit Saoedi-Arabië, de VAE, Koeweit, Irak en Iran zelf. Vóór de huidige oorlog passeerde daar rond een vijfde van de totale mondiale olie- en LNG-verscheping. Er is geen volwaardige alternatieve route die dat volume snel kan opvangen.

Een effectieve sluiting of langdurige verstoring levert direct een aanbodrisico op voor de wereldmarkt. CENTCOM stelt dat commerciële schepen de waterweg ondanks de Iraanse verklaring blijven passeren, maar de combinatie van beschoten vaartuigen en een formele sluitingsverklaring verhoogt de risicoperceptie voor scheepseigenaren en verzekeraars aanzienlijk.

Regionale escalatie breidt zich uit

De IRGC claimde zondag aanvallen op meerdere regionale bondgenoten van de VS: een commando- en controlecentrum en dronehangars in Jordanië, een Amerikaanse radarsite in Koeweit, ondersteunings- en tankplatforms in Oman, en een jet-onderhoudscentrum en commandofaciliteit in Qatar. In Qatar raakten drie mensen gewond, onder wie een kind, door neervallende granaatscherven.

De Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit meldden dat hun luchtafweer raketten en drones onderschepte. In Bahrein gingen luchtalarmsirenes af en werden inwoners opgeroepen naar veilige locaties te gaan. Iraanse staatsmedia meldden explosies in meerdere Iraanse havensteden.

De context: president Trump verklaarde het einde van een staakt-het-vuren dat bedoeld was om de gevechten te stoppen die de VS en Israël op 28 februari begonnen, maar liet de deur open voor voortgezette onderhandelingen.

Wat volgt

De komende dagen zijn bepalend. CENTCOM zegt dat commerciële vaart de Straat van Hormuz blijft benutten, wat erop wijst dat de VS een feitelijke blokkade niet erkent. Tegelijkertijd houdt Trump de onderhandelingsdeur open, waardoor de-escalatie nog mogelijk is. Of verdere aanvallen of diplomatieke stappen de doorslag geven, bepaalt in hoeverre het aanbodrisico via Hormuz zich omzet in een structurele verstoring van de oliemarkt.

Bronnen: US Central Command (CENTCOM), Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC), United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.