Iran-oorlog en verdachte weddenschappen: wie verdiende meer dan een miljard vóór het nieuws bekend was?

Telkens opnieuw, minuten vóór een cruciaal besluit of aanval bekend werd, gingen er grote weddenschappen de markt op. Vier keer, in de afgelopen weken, met een totaalbedrag van meer dan een miljard dollar. De timing is zo precies dat toezichthouders en wetenschappers spreken van een patroon. Maar ingrijpen? Dat blijkt een stuk lastiger.

Het patroon: vier gevallen, één rode draad

Het begint op 27 februari 2026, de avond vóór de VS en Israël luchtaanvallen op Iran uitvoeren. Op weddenschapsplatform Polymarket plaatsen circa 150 accounts die nacht weddenschappen dat de aanval de volgende dag zal plaatsvinden. De totale inzet bedraagt $855.000, blijkt uit analyse van de New York Times op basis van Polymarket-data. Zestien van die accounts maken elk meer dan $100.000 winst.

Dan is er de weddenschap op de val van ayatollah Ali Khamenei. Eén anonieme Polymarket-gebruiker plaatst een inzet dat Khamenei zal vallen, momenten voordat zijn liquidatie door Israëlische troepen bekend wordt. De winst: meer dan $550.000.

Begin maart volgt een derde geval. Traders zetten circa $500 miljoen in op de oliemarkt, slechts 15 minuten voordat het Witte Huis bekendmaakt dat geplande aanvallen op Iraanse energie-infrastructuur worden uitgesteld.

Het meest gedocumenteerde geval dateert van 7 april 2026. Vlak vóór president Trump een tijdelijk staakt-het-vuren met Iran aankondigt, stroomt er $950 miljoen aan inzetten op dalende olieprijzen de markt in. De olieprijzen dalen inderdaad.

Het meest concrete bewijs: 20 minuten op 17 april

Het vierde geval biedt de meest gedetailleerde tijdlijn, op basis van data van de London Stock Exchange Group (LSEG).

Op 17 april 2026 worden tussen 12:24 en 12:25 GMT precies 7.990 Brent crude futures-contracten verkocht. Het gaat om een shortpositie ter waarde van circa $760 miljoen. LSEG-analisten stellen dat het handelsvolume op dat moment "completely atypical for that period" was, met volumes bijna 9 keer hoger dan normaal voor dat tijdstip.

Om 12:45 GMT, twintig minuten later, meldt Abbas Araghchi, minister van Buitenlandse Zaken van Iran, via X dat de Straat van Hormuz "volledig open" is na een staakt-het-vuren. De aankondiging is de directe trigger voor een scherpe prijsdaling: Brent crude zakt van boven $100 naar circa $88 per vat, US crude daalt circa 10%.

Die oliebewegingen analyseerden wij al uitgebreid in ons artikel van 17 april over de heropening van de Straat van Hormuz. Wat toen ontbrak, was de vraag wie er twintig minuten eerder precies op de juiste knop drukte.

Polymarket en Kalshi: weddenschappen op elk nieuwsfeit

Twee platforms spelen een centrale rol in de gevallen rond de aanvallen en Khamenei: Polymarket en Kalshi. Dit zijn zogenoemde prediction markets, online platformen waarop gebruikers kunnen wedden op de uitkomst van vrijwel elk nieuwsfeit, van verkiezingsuitkomsten tot militaire acties.

Polymarket opereert op basis van cryptovaluta en is in theorie beschikbaar voor iedereen met een internetverbinding. De anonimiteit van de gebruikers maakt het moeilijk om achteraf vast te stellen wie er achter een weddenschap zit. De 150 accounts die op de avond van 27 februari weddenschappen plaatsten, zijn nooit publiek geïdentificeerd.

Oliefutures, het instrument in de grotere gevallen, zijn al decennia beschikbaar maar zijn door digitalisering en lage transactiekosten toegankelijker dan ooit. De drempel om in minuten honderden miljoenen dollar aan shortposities op te bouwen, is lager dan ooit in de geschiedenis van de grondstoffenmarkt.

Het regulatoire vacuüm

Leiders van Amerikaanse federale toezichthouders en Congresleden spreken publiekelijk over de wil om op te treden. Maar hoeveel voortgang er werkelijk wordt geboekt, is onduidelijk.

De fundamentele uitdaging is die van jurisdictie en bewijslast. Klassieke insider trading-wetgeving, ontwikkeld voor aandelenmarkten, is niet zonder meer van toepassing op prediction markets als Polymarket of op grondstoffenfutures. Bovendien opereren de platforms deels buiten de VS, waardoor Amerikaans toezicht al begint met een geografisch probleem.

Joshua Mitts, hoogleraar recht aan de Columbia University, formuleert de kern van het probleem scherp: "Is the problem that we don't have legislation or that we don't have enforcement capabilities? To have a law that can't really be enforced effectively given the technological limitations, it's sort of putting the cart before the horse."

De cryptovaluta-basis van Polymarket voegt daar een extra laag aan toe. Wallets zijn pseudoniem, en zonder medewerking van de platforms zelf is het traceren van winnaars complex en tijdrovend. Zelfs als een toezichthouder juridisch bevoegd zou zijn, stuiten onderzoekers op technische obstakels die maanden of jaren aan recherchewerk vergen.

De centrale vraag: wist iemand het van tevoren?

De patronen beschreven in dit artikel suggereren dat op zijn minst sommige marktdeelnemers tijdig toegang hadden tot niet-publieke informatie. Dat dit zo gezegd wordt, is niet hetzelfde als bewijs dat insider trading heeft plaatsgevonden in de juridische betekenis van het woord.

Wat de data wél ondubbelzinnig laat zien: de timing van de weddenschappen en trades was stelselmatig. Vier keer, in de loop van zes weken, werden grote posities ingenomen in een window van 15 tot 20 minuten vóór marktsensitieve aankondigingen. De kans dat dit puur toeval is, is statistisch bijzonder klein.

NPR/Planet Money rapporteert dat traders in de bredere context ook miljoenen verdienden met weddenschappen die verdacht goed getimed waren met berichten van president Trump op Truth Social.

Het totaal aan verdachte olietrades rond het Iran-conflict bedraagt inmiddels meer dan een miljard dollar, aldus Gulf News op basis van LSEG-data, Reuters en Bloomberg.

Vooruitblik

De druk op Congresleden en toezichthouders om te reageren neemt toe nu de omvang van het patroon duidelijker wordt. Wat ontbreekt, is concrete wetgeving die prediction markets en grondstoffenfutures onder eenzelfde toezichtskader brengt als aandelenmarkten. Totdat die stap is gezet, blijft het regulatoire vacuüm bestaan. En zolang dat vacuüm bestaat, is de prikkel om erin te opereren groot.

Bronnen: London Stock Exchange Group (LSEG), Polymarket, New York Times, NPR/Planet Money, Columbia University

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.