Hormuz-blokkade: van drukmiddel naar verdienmodel voor de VS

Op dag 64 van het Iran-conflict verwerpt Donald Trump het laatste Iraanse vredesvoorstel en omschrijft hij de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz als "a very profitable business." Die woordkeuze is geen slip of the tongue. Ze suggereert dat de VS inmiddels een economisch belang heeft bij het voortduren van de blokkade, bovenop het oorspronkelijke politieke drukmiddel. Door de Straat van Hormuz passeert 20% van de wereldwijde olie- en gashandel. Zolang er geen deal is en de blokkade rendeert, blijft die energiehandel verstoord.

Hoe we hier gekomen zijn

De tijdlijn van het conflict laat een opvallende logica zien. Op 28 februari 2026 voerden de VS en Israël aanvallen uit op Iran. Iran vergeldde met aanvallen op Israël en op Golfstaten waar Amerikaanse bases gevestigd zijn, en sloot de Straat van Hormuz. Op 8 april volgde een staakt-het-vuren tussen Washington en Teheran.

Wat daarna gebeurde, is cruciaal voor het begrijpen van de huidige situatie. Niet Iran, maar de VS legde na het staakt-het-vuren een eigen blokkade op: op 13 april kondigde Trump een blokkade af van Iraanse havens én de Straat van Hormuz. De blokkade die begon als Iraans machtsmiddel, werd na het staakt-het-vuren omgezet in Amerikaans instrument.

Pakistan bemiddelt momenteel in de vredesonderhandelingen. Op 1 mei verklaarde Trump op een rally in Florida dat hij "not satisfied" is met het laatste Iraanse voorstel. Hij waarschuwde Teheran dat hij hen zou "blast them away" als er geen akkoord komt. Of een deal haalbaar is, liet hij bewust in het midden.

De piraten-retoriek en wat die echt betekent

De meest opvallende uitspraken van Trump gaan over het enteren van schepen. "We land on top of it and we took over the ship. We took over the cargo, took over the oil. It's a very profitable business," zei hij. En: "We're like pirates. We're sort of like pirates. But we're not playing games."

Het is verleidelijk om deze uitspraken te behandelen als showmanship. Maar de redactionele les hier is dat de framing zelf nieuws is. Een blokkade die als diplomatiek pressiemiddel wordt gepresenteerd, heeft in principe een eindpunt: het moment waarop de tegenpartij toegeeft of een deal tekent. Een blokkade die als winstgevende operatie wordt geframed, heeft dat eindpunt niet langer automatisch. Zolang de VS schepen entert en ladingen overneemt, levert de blokkade iets op, ongeacht de voortgang aan de onderhandelingstafel.

Dat verandert de geopolitieke calculus fundamenteel. Iran onderhandelt in de veronderstelling dat de blokkade een drukmiddel is dat verdwijnt bij een akkoord. Als de VS de blokkade ook ziet als inkomstenbron, verschuift de incentivestructuur.

Hormuz: wat er op het spel staat

De Straat van Hormuz is de smalste zeeroute ter wereld met strategisch belang van de eerste orde. Het kanaal, op zijn smalste punt minder dan 50 kilometer breed, verbindt de Perzische Golf met de Arabische Zee. Zonder vrije doorvaart kunnen landen als Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Koeweit, Irak en Iran hun olie en gas nauwelijks exporteren over zee.

De 20% van de wereldwijde olie- en gashandel die door de Straat passeert, is geen abstracte grootheid. Het gaat om tientallen miljoenen vaten ruwe olie per dag, plus aanzienlijke volumes vloeibaar aardgas (LNG). Aziatische economieën zoals Japan, Zuid-Korea, India en China zijn zwaar afhankelijk van deze aanvoerroute. Europa importeert minder direct uit de Golf, maar is via mondiale olieprijsvorming indirect volledig blootgesteld aan elke verstoring.

Een langdurige blokkade vertaalt zich in structurele onzekerheid over energieaanvoer, met opwaartse druk op energieprijzen als directe economische consequentie. Alternatieve routes bestaan, maar zijn duurder en hebben beperkte capaciteit.

Wat dit betekent voor de vooruitzichten

De combinatie van twee factoren maakt de huidige situatie bijzonder moeilijk oplosbaar. Ten eerste: Trump verwerpt het Iraanse vredesvoorstel actief, terwijl hij tegelijkertijd de blokkade omschrijft als lucratief. Ten tweede: Iran heeft weinig reden om verdere concessies te doen als het ziet dat de VS de blokkade ook zonder diplomatieke rechtvaardiging wil voortzetten.

Pakistan als bemiddelaar heeft beperkte invloed op de kern van het conflict. Zolang de VS economisch profiteert van de blokkade en Iran geen akkoord tekent dat Trump bevredigt, blijft 20% van de wereldwijde energiehandel verstoord. Dat is de structurele kern van dit verhaal, voorbij de retoriek van Florida-rally's.

Vooruitblik

De eerstvolgende meetmomenten zijn de uitkomst van de lopende onderhandelingen via Pakistan en eventuele verklaringen vanuit Teheran over een tegenbod op het verworpen voorstel. Zolang Trump de blokkade als verdienmodel framed en geen deal in zicht is, blijft Hormuz het geopolitieke brandpunt voor wereldwijde energiemarkten.

Bronnen: Toespraak Donald Trump, rally Florida, 1 mei 2026

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.