Bijna een kwart van ons energieverbruik is nu groen, en dat merk je aan je stroomrekening

In 2025 kwam 22,7% van het totale energieverbruik in Nederland uit hernieuwbare bronnen, blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS. Een jaar eerder was dat nog 20,2%. Het klinkt als een abstract statistisch mijlpaaltje, maar het verklaart ook waarom jouw stroomrekening tijdens de energiecrisis minder explosief steeg dan je gasrekening.

Wat is er precies gemeten?

Het gaat om het totale energieverbruik van Nederland: stroom, verwarming én transport bij elkaar opgeteld. Van die totale energiepot kwam in 2025 ruim 401 petajoule (PJ) uit hernieuwbare bronnen, een stijging van 11% ten opzichte van 2024. Het totale energieverbruik daalde tegelijkertijd naar 1767 PJ, wat het aandeel groen extra omhoog duwde.

De stijging is volgens het CBS vooral te danken aan twee factoren: 2025 was een uitzonderlijk zonnig jaar, en het gebruik van biokerosine in de luchtvaart groeide flink. Die tweede factor is minder romantisch dan een dak vol zonnepanelen, maar telt statistisch mee.

Hoe de bronnen zich verhouden

Biomassa is nog altijd de grootste hernieuwbare bron, met een aandeel van 7,8% van het totale energieverbruik in 2025 (tegenover 6,8% in 2024). Windenergie staat op 6,8% (was 6,5%) en zonne-energie op 5,3% (was 4,5%). Warmtepompen en overige bronnen vullen de rest aan.

Wat opvalt als je verder terugkijkt: de groeicurve van zonne-energie is opmerkelijk steil. In 2016 was het aandeel nog 0,3%; in 2025 is het 5,3%. Windenergie groeide in dezelfde periode van 1,4% naar 6,8%. Samen vertegenwoordigen die twee nu bijna 12% van het totale energiepakket, terwijl ze tien jaar geleden nauwelijks meetelden.

Waarom je stroomprijs zich anders gedroeg dan je gasprijs

Dit is waar de abstracte statistiek concreet wordt. Hoewel het totale energieaandeel hernieuwbaar 22,7% is, ligt het aandeel voor elektriciteitsopwekking veel hoger. Groene bronnen dekken inmiddels ruim driekwart van het stroomverbruik. En dat heeft een merkbaar effect op de prijsvorming.

Stroom wordt op de Europese elektriciteitsmarkt geprijsd op basis van de duurste eenheid die op een gegeven moment nodig is om aan de vraag te voldoen, doorgaans een gascentrale. Maar naarmate er meer zon- en windcapaciteit draait, zijn die gascentrales simpelweg minder uren nodig. Bij veel zonne- en windenergie drukt groene stroom de marktprijs omlaag, omdat zonne- en windcentrales marginale kosten van vrijwel nul hebben.

Tijdens de energiecrisis van 2022-2023 steeg de gasprijs naar recordhoogtes. De stroomprijs steeg ook, maar minder hard dan de gasprijs, mede omdat het groeiende aandeel hernieuwbaar die directe koppeling gedeeltelijk doorbrak. Bij een gemiddelde stroomprijs van ongeveer €0,25 per kWh begin juni 2026 is dat effect nog altijd voelbaar, al spelen ook andere factoren een rol.

De kwetsbaarheid die niemand graag bespreekt

Er zit een structurele spanning in dit verhaal. Wind en zon zijn afhankelijk van het weer. Staat er een week lang weinig wind en is het bewolkt, dan kan hernieuwbare opwekking fors teruglopen. Op die momenten springen gascentrales bij, en stijgt de stroomprijs weer mee met de gasprijs.

Die kwetsbaarheid neemt toe naarmate het aandeel weersafhankelijke bronnen groeit. De energiesector werkt aan oplossingen, zoals batterijopslag en vraagsturing, maar die zijn op dit moment nog niet op de schaal beschikbaar die nodig is om een volledige windstilte op te vangen. Gascentrales blijven voorlopig de verzekering achter de energietransitie.

Wat volgt

De 22,7% is een voorlopig CBS-cijfer; de definitieve cijfers volgen later. Daarin kan nog enige bijstelling optreden, met name rondom de biokerosine-statistieken die relatief nieuw zijn in de meting. De trend richting een hoger groen aandeel zal naar verwachting doorzetten, maar het tempo hangt sterk af van nieuw windpark-vermogen op zee en de zonneschijn van het komende jaar.

Bronnen: CBS

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.