Hedge funds laten hun bitcoin-shortpositie los: de arbitrage werkt niet meer

Jarenlang was er op de Chicago Mercantile Exchange (CME) een vaste aanname: hedge funds die bitcoin-futures verhandelen, staan structureel netto short. Niet omdat ze op een koersdaling speculeren, maar omdat ze geld verdienden aan het verschil tussen de future- en de spotprijs. Die aanname klopt niet meer.

Ki Young Ju, CEO van analysebureau CryptoQuant, meldt op X dat leveraged funds op de CME voor het eerst in jaren netto long gepositioneerd staan in bitcoin-futures. "Hedge funds on CME have flipped net long on bitcoin futures, a rare shift after years of structural short positioning driven by the basis trade," schrijft Ju in zijn post. "You cannot run a traditional carry trade with an aggregate net-long futures position. The suits are now betting on bitcoin's upside."

Dat is geen kleine technische voetnoot. Het betekent dat een van de grootste marktneutrale strategieën in de bitcoin-markt, jarenlang de motor achter een groot deel van het handelsvolume op de CME, feitelijk is opgedroogd.

Wat de basis trade was en waarom die stopte te werken

De strategie heet de basis trade en werkt in essentie eenvoudig. Een fonds koopt bitcoin, of een bitcoin-ETF, en verkoopt tegelijk een future op bitcoin short. Omdat futures doorgaans iets duurder noteren dan de onderliggende spotprijs (de zogeheten basis of premie), levert dat verschil bij afloop van het contract een vrijwel risicoloze winst op. Geen weddenschap op de koers, puur het incasseren van een prijsverschil, vergelijkbaar met arbitrage in andere markten.

Het probleem is dat die premie is ingestort. De geannualiseerde driemaands futures-basis op bitcoin staat nog rond de 3%. Begin augustus lag die yield nog boven de 20%, meldde CoinDesk al in een analyse over de instortende futures-yield. Een tweejaars Amerikaanse Treasury note levert momenteel ongeveer 3,8% op, zonder het tegenpartijrisico van een crypto-derivaat en zonder de operationele rompslomp van custody, marginbeheer en beursrisico.

Voor een hedge fund is dat rekenwerk simpel. Waarom een marktneutrale strategie optuigen die 3% oplevert, als je met een staatsobligatie zonder extra risico 3,8% binnenhaalt? De basis trade is niet verdwenen omdat hij te riskant werd, maar omdat hij domweg niet meer concurrerend is met de risicovrije rente.

Wat het betekent dat de positie nu netto long is

Hier wordt het interessant. Als fondsen simpelweg stopten met de basis trade, zou je verwachten dat hun netto positionering richting neutraal beweegt: ze verkopen hun short-futures, houden geen spot meer aan, en de netto blootstelling zakt naar nul. Dat is niet wat er volgens Ju gebeurt. De aggregate positie is niet neutraal, maar netto long.

Dat is een fundamenteel ander soort besluit. Een netto long positie in futures betekent dat een fonds niet alleen zijn hedge heeft opgeheven, maar er bovenop nog eens op een koersstijging wedt. De marktneutrale arbitrageurs zijn deels vervangen door directionele speculanten, binnen dezelfde institutionele klasse die voorheen juist bekendstond om het vermijden van die richting-gok.

Dit gebeurt tegen de achtergrond van een herstel van de bitcoinkoers van ongeveer 58.000 dollar naar circa 65.000 dollar, meldt CoinDesk. Volgens TIF-marktdata noteerde bitcoin op 10 augustus rond 18:07 uur Nederlandse tijd op 55.654 euro, een daling van 1,79% in 24 uur, wat laat zien dat de koersbeweging op korte termijn allesbehalve een rechte lijn is. De briefing van deze analyse benadrukt terecht dat die koersbeweging niet de kern van het verhaal is. Het gaat om de onderliggende rendementslogica die de positionering stuurt.

Belangrijk voorbehoud: er is geen officiële CME- of CFTC-publicatie, zoals een Commitments of Traders-rapport, die deze omslag bevestigt. De claim komt van CryptoQuant-CEO Ki Young Ju en wordt overgenomen door CoinDesk en BiGGo Finance. Het is een marktanalyse van een gerespecteerde databron, geen door een toezichthouder gepubliceerd feit.

Waarom dit meer zegt over renteklimaat dan over crypto

Het onderliggende mechanisme is eigenlijk een rentestory, niet een cryptostory. Zolang kortlopende staatsobligaties een aantrekkelijk rendement bieden zonder risico, moet elke alternatieve arbitragestrategie daar tegen concurreren. Dat principe geldt niet alleen voor bitcoin-futures, maar voor elke vorm van cash-and-carry handel in financiële markten.

In de eurozone is die dynamiek anders, omdat de ECB haar beleidsrente inmiddels heeft verlaagd naar 2,25%, blijkt uit ECB-data. Een Amerikaans fonds dat dollarrendement zoekt, kijkt echter naar de Amerikaanse rentecurve, en daar blijft het kortlopende rendement, gestuwd door het Fed-beleid, hoog genoeg om de bitcoin-basis trade te verdringen. Het verschil in monetair beleid tussen de VS en de eurozone verklaart mede waarom deze arbitrageverschuiving zich vooral in dollar-genoteerde instrumenten als CME-futures voordoet.

Voor de bredere crypto-markt is de les dat instituten niet uit bitcoin stappen. Ze veranderen van rol. Waar ze eerder liquiditeit leverden zonder richting te kiezen, kiezen ze nu bewust een kant. Dat kan de markt gevoeliger maken voor uitslagen in beide richtingen, omdat een grote groep professionele partijen niet langer marktneutraal, maar direct blootgesteld is aan de koers.

Volgende data-update van CryptoQuant

Een officiële bevestiging via CFTC-positioneringsdata zou dit signaal onderbouwen, maar staat nog niet in het bronpakket van deze analyse. Tot die publicatie verschijnt, blijft de waarneming van Ki Young Ju het enige concrete signaal dat hedge funds op de CME hun basis trade grotendeels hebben opgegeven. Vervolganalyses van CryptoQuant over de ontwikkeling van de futures-basis in de komende weken zullen laten zien of deze omslag aanhoudt of tijdelijk is.

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.

Cryptovaluta zijn niet gereguleerd en zeer volatiel. Je kunt je volledige inleg verliezen.