Jouw gasrekening komende winter hangt af van een overheidsoperatie die nu met verlies gas inkoopt
Nederland staat voor een inhaalslag: gasopslagen zijn bijna leeg en de staat koopt nu met verlies in. Wat betekent dit voor jouw energierekening?
De Nederlandse gasopslagen zijn bijna leeg, commerciële partijen willen het risico niet nemen, en de staat springt in met belastinggeld. Op 1 november moet 74% gevuld zijn. Nu staat de teller op 10%.
Dat is niet alleen een technisch energieprobleem. Het is een operatie die direct invloed kan hebben op wat jij komende winter betaalt voor verwarming.
Waarom zijn de opslagen zo leeg?
Het begint bij twee structurele veranderingen die tegelijk plaatsvonden.
De eerste: het Groningenveld is dicht. Dat klinkt als oud nieuws, maar de gevolgen werken nu pas echt door. Vroeger pompte Nederland zomers gas uit Groningen de opslagen in, om dat in de winter duurder te verkopen. Nederland was exporteur. Die situatie bestaat niet meer. Na de sluiting van Groningen komt nog maar 25% van ons gasverbruik uit eigen (zee)bodem.
De tweede: GasTerra stopt. GasTerra was het verkoopkantoor van de NAM, het bedrijf dat al die jaren Gronings gas verkocht én de seizoensopslagen in Norg en Grijpskerk beheerde. Omdat GasTerra zijn operaties beëindigt, moesten die opslagen leeg worden opgeleverd. Niet vanwege een gastekort, maar als zakelijke afwikkeling. Norg en Grijpskerk: leeg. Alkmaar: vrijwel leeg. Alleen Bergermeer had nog wat restgas van afgelopen winter.
Resultaat op 1 april: de slechtste startpositie voor het vulseizoen in tien jaar. En het Europese gemiddelde op dat moment? Circa 30%. Nederland zat op 10%.
Waarom haken commerciële partijen af?
Seizoensopslag werkt normaal als een eenvoudige handel: koop gas goedkoop in de zomer, sla het op, verkoop het duurder in de winter. Het prijsverschil tussen zomer en winter is de winst.
Maar dat model werkt alleen als de gasprijzen redelijk voorspelbaar zijn. Door de oorlog in de Perzische Golf en de spanningen rond de Straat van Hormuz, een cruciale doorvoerroute voor vloeibaar gas, zijn de gasprijzen dit jaar al hoog aan het begin van het vulseizoen. Energiebedrijven zien het prijsverschil tussen nu en de winter als te klein, of het risico als te groot. Zij haken af.
Zoals TIF eerder berichtte over de doorwerking van de Hormuz-crisis op consumentenprijzen: de geopolitieke onrust in de Golf vertaalt zich razendsnel naar Nederlandse huishoudens. Bij gas gaat dat via de gasopslag.
Wat doet EBN nu?
Het kabinet kon niet afwachten. Staatsbedrijf Energiebeheer Nederland (EBN), normaal gesproken bekend als beheerder van staatsbelangen in olie- en gaswinning, heeft een nieuwe taak gekregen: de opslag in Norg vullen, ook als dat verliesgevend is.
Sinds 1 april handelen EBN-medewerkers vanuit een kantoor in Utrecht gas in voor de opslag. Na één maand is Norg voor 11% gevuld. De totale Nederlandse gasopslag staat op 10%.
Het verliesrisico zit hierin: als EBN nu gas inkoopt tegen de huidige hoge prijs en de gasprijs in de winter lager uitvalt, heeft de staat te duur ingekocht. Dat verlies ligt bij de belastingbetaler. Maar als EBN níets doet en de winter koud wordt, is het probleem groter.
Wat staat er op het spel op 1 november?
De wettelijke eis is helder: Nederlandse gasopslagen moeten op 1 november voor 74% gevuld zijn. Dat is een Europese norm, bedoeld om te voorkomen dat landen in de winter afhankelijk worden van dure spot-aankopen of leveringsproblemen.
Van 10% naar 74% in zes maanden: dat is een forse inhaalslag. En de druk op de gasprijs maakt elke kubieke meter duurder dan in een normaal jaar.
Lukt het niet? Dan zijn de gevolgen direct voelbaar:
- Hogere gasprijzen in de winter, omdat Nederland op de spotmarkt moet kopen als het koud wordt
- Grotere afhankelijkheid van import, tegen tarieven die in een koude winter sterk kunnen stijgen
- Opwaartse druk op je energierekening, bovenop wat al geprijsd is in je contract
Wat betekent dit voor jouw energierekening?
Dat hangt af van je contract. Zit je op een vaste energieprijs, dan ben je de komende contractperiode beschermd tegen prijsschommelingen. Zit je op een variabel contract, dan volg je de marktprijs, en die kan stijgen als de opslagen onvoldoende gevuld zijn richting de winter.
Concreet wat je kunt doen:
- Controleer welk type energiecontract je hebt (vast of variabel). Dit staat op je energienota of in je online omgeving bij je energieleverancier.
- Als je contract binnenkort afloopt, kan het lonen om verschillende aanbieders te vergelijken voordat de winterprijzen worden ingeprijsd.
- Het Nibud heeft rekentools waarmee je je verwachte energiekosten kunt doorrekenen op basis van je verbruik.
Raadpleeg altijd een onafhankelijk energieadviseur of gebruik erkende vergelijkingssites voordat je overstapt.
Wat volgt?
De komende maanden worden cruciaal. EBN blijft inkopen, maar het tempo van vullen én de ontwikkeling van de gasprijs bepalen of de 74%-norm haalbaar is. Actuele vulniveaus voor alle Europese landen, inclusief Nederland, zijn te volgen via AGSI+ van GIE. Meer informatie over EBN's rol en operaties is te vinden via ebn.nl. De harde deadline: 1 november 2026.
Bronnen: Energiebeheer Nederland (EBN), AGSI+ (GIE)
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
