ECB-bestuurslid Cipollone: tokenisatie is geen gewone fintech, maar een systeemverandering

Een topbestuurder van de ECB heeft tokenisatie vandaag in de hoogste technologische categorie geplaatst: de zogeheten 'general-purpose technology', dezelfde klasse als de stoommachine, elektriciteit en het internet. Piero Cipollone, lid van de Raad van Bestuur, deed die uitspraak niet als retorisch gebaar, maar als beleidsmatig kader. En dat onderscheid verdient aandacht.

Niet sneller, maar anders

De meeste financiële innovaties van de afgelopen decennia maakten het bestaande systeem efficiënter. Online bankieren versnelde betalingen. Algoritmes maakten aandelenhandel goedkoper. Maar de architectuur van het financiële systeem, de scheiding tussen uitgifte, handel, afwikkeling en bewaring, bleef intact.

Cipollone stelt dat tokenisatie die architectuur zelf ter discussie stelt. In een speech op een gezamenlijke workshop van de ECB, Banca d'Italia, het Euro Area Business Cycle Network en het Centre for Economic Policy Research in Rome omschreef hij het zo: "Tokenisation belongs to a different class of innovation entirely, which economists call general-purpose technology. Rather than improving just one part of a system, these technologies reframe the logic of the system as a whole."

Concreet maakt tokenisatie het mogelijk dat uitgifte, handel, afwikkeling en bewaring van activa plaatsvinden binnen één digitale omgeving, 24 uur per dag, zeven dagen per week. Cipollone omschrijft dat als volgt: "By issuing or representing assets in the form of digital tokens that are typically recorded on DLT networks, tokenisation allows the full life cycle of a transaction – issuance, trading, settlement and custody – to take place within a single digital environment that is available 24/7."

Dat klinkt technisch, maar de implicatie is ingrijpend. Elk van die stappen vertegenwoordigt vandaag een aparte sector, met eigen infrastructuur, eigen toezicht en eigen marges. Als die stappen samenvloeien, herordent dat de machtsverhoudingen in het financiële systeem.

De classificatie als politiek signaal

Dat een ECB-bestuurslid tokenisatie expliciet in de categorie 'general-purpose technology' plaatst, is opmerkelijk. Deze classificatie is in de economische literatuur voorbehouden aan technologieën die de productiviteitsgrens van een economie als geheel verschuiven, niet alleen een deelmarkt. Het is de eerste keer dat een lid van het ECB-bestuur tokenisatie zo expliciet in die categorie benoemt.

Cipollone is binnen de ECB portefeuillehouder voor marktinfrastructuur en betalingsverkeer. Zijn woorden zijn daarmee geen academische observatie, maar een positionering van de ECB zelf. De workshop is mede georganiseerd door twee gerenommeerde onderzoeksnetwerken, Banca d'Italia en het CEPR, wat de serieuze beleidsmatige inbedding van deze speech onderstreept.

De boodschap is tweeledig: tokenisatie biedt reële kansen op het gebied van toegang tot financiering, verlaging van transactiekosten en verbeterde financiële diensten. Maar dezelfde eigenschappen die tokenisatie krachtig maken, creëren ook spanningen voor centrale banken.

Drie spanningsvelden voor de ECB

Cipollone identificeert drie centrale aandachtspunten waarmee de ECB de opkomst van tokenisatie moet adresseren: de effectiviteit van monetair beleid, financiële stabiliteit, en monetaire soevereiniteit.

Die drie hangen samen. Als financiële transacties in toenemende mate plaatsvinden op gedecentraliseerde digitale netwerken buiten de directe invloedssfeer van centrale banken, dan verandert de manier waarop rente-impulsen doorsijpelen naar de reële economie. Dat is een vraagstuk van monetaire transmissie. Tegelijkertijd kan een snelle verschuiving van deposito's naar tokenized assets de liquiditeitspositie van banken onder druk zetten, met consequenties voor financiële stabiliteit.

Het derde punt, monetaire soevereiniteit, is politiek het meest geladen. Wanneer private tokenplatformen met internationale reikwijdte een centrale rol gaan spelen in de financiële architectuur, kan de greep van nationale en Europese autoriteiten op het betalings- en kapitaalverkeer verzwakken.

Cipollone erkent dat de potentiële efficiëntiewinsten van tokenisatie voorwaardelijk zijn: zij hangen af van factoren die in de verdere speech worden uitgewerkt. De volledige toelichting hierop is beschikbaar via de ECB-website.

Van MiCA naar de digitale euro

De speech past in een bredere Europese beleidscontext. De Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA), die gefaseerd in werking trad, biedt het eerste geharmoniseerde Europese kader voor crypto-activa. Tegelijkertijd werkt de ECB aan de ontwikkeling van een digitale euro, een vorm van digitaal centralebankgeld die de monetaire soevereiniteit van de eurozone ook in een gedigitaliseerde omgeving moet waarborgen.

Cipollone's classificatie van tokenisatie als systeemveranderende technologie geeft die projecten een scherpere urgentie. Als tokenisatie inderdaad de logica van het financiële systeem herdefiniëert, dan is de digitale euro niet slechts een betalingsinstrument, maar een anker voor monetaire controle in een getokeniseerde wereld.

Vooruitblik

De ECB zal haar positie rond tokenisatie en de digitale euro de komende maanden verder concretiseren. Cipollone's speech van vandaag markeert een verschuiving in toon: van voorzichtige verkenning naar een expliciet kader waarin innovatie en soevereiniteit gelijktijdig worden gewogen. Hoe die balans in wetgeving en infrastructuur wordt vertaald, is het volgende hoofdstuk.

Bronnen: ECB

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.

Cryptovaluta zijn niet gereguleerd en zeer volatiel. Je kunt je volledige inleg verliezen.