Digitale euro: ECB publiceert rulebook v0.91, nu begint de triloog

Twee ontwikkelingen die deze zomer door elkaar heen liepen, geven goed weer waar het digitale-europroject staat: politiek is er een doorbraak, technisch is er nog een concept. Op 9 juli stemde het voltallige Europees Parlement in met het wetgevingspakket voor de digitale euro — 438 stemmen voor, 158 tegen. Diezelfde maand publiceerde de Europese Centrale Bank versie 0.91 van het rulebook, het document dat moet vastleggen hoe de munt in de praktijk gaat werken. Beide gebeurtenissen voelen als voortgang. Geen van beide betekent dat de digitale euro er nu snel komt.

Een zesde voortgangsrapport, geen wet

Het rulebook is geen wetstekst maar een technisch draaiboek: het legt vast hoe betaaldienstverleners de digitale euro straks moeten aanbieden, van gebruikssituaties en online en offline betalingen tot acceptatieapparatuur, API's, beveiliging, risicobeheer en geschillenbeslechting. De ECB ontwikkelt het samen met de Rulebook Development Group, waarin senior vertegenwoordigers van de Europese betaalsector zitten.

Versie 0.91 bouwt voort op versie 0.9, die in juni 2025 met die groep werd gedeeld. Tussen juni en oktober 2025 volgde een marktconsultatie waarop ruim vierduizend reacties binnenkwamen; de verwerking daarvan kostte de ECB zes maanden. Belangrijk detail: de bank noemt versie 0.91 nadrukkelijk voorlopig. Het mag niet worden gebruikt als basis om systemen of beleid al definitief op te bouwen. Een echte versie 1.0 komt pas nadat de Digitale-Euro-Verordening is aangenomen — en dat is precies waar het parlementaire traject nu staat.

Van Commissievoorstel naar triloog

De wetgevingslijn loopt al drie jaar. Op 28 juni 2023 kwam de Europese Commissie met het oorspronkelijke voorstel. Op 19 december 2025 bereikten de EU-lidstaten in de Raad een akkoord over hun onderhandelingspositie. Op 23 juni 2026 stemde de ECON-commissie van het Europees Parlement in met 43 stemmen voor, 14 tegen en 1 onthouding — mét amendementen op het Commissievoorstel. Op 9 juli volgde de plenaire bevestiging.

Daarmee kan nu de triloog beginnen: de onderhandeling tussen Raad, Parlement en Commissie om tot één definitieve wettekst te komen. Nederlandse rijksoverheid en ECB-communicatie zijn hier voorzichtig over de timing; een akkoord wordt op zijn vroegst eind 2026 verwacht, mits het proces niet vertraagt. Openstaande discussiepunten zijn onder meer de houdlimiet — het maximumbedrag dat iemand in digitale euro's mag aanhouden, waarbij een grens van ongeveer 3.000 euro is genoemd maar niet is vastgelegd — en de balans tussen privacy en witwasbestrijding.

Wat dit betekent voor Nederlandse banken en consumenten

Voor Nederlandse partijen speelt twee keer hetzelfde argument mee: minder afhankelijkheid van Visa en Mastercard, die in dertien van de eenentwintig eurolanden de enige elektronische betaalmogelijkheid zijn, en zorgen bij De Nederlandsche Bank over de invloed die Amerikaanse techbedrijven op Europees betalingsverkeer kunnen uitoefenen. Dat maakt de digitale euro voor beleidsmakers meer een kwestie van monetaire soevereiniteit dan van gebruiksgemak — in een land waar contant geld al nauwelijks meer wordt gebruikt, verandert er voor de gemiddelde consument aanvankelijk weinig.

Voor banken is de houdlimiet de kern van hun zorg: een digitale euro zonder plafond zou spaargeld kunnen wegzuigen uit commerciële bankrekeningen. Europese bankenkoepels als het Belgische Febelfin pleiten daarom voor een geleidelijke invoering in plaats van een "big bang". Dat de digitale euro niet tegen te houden is, lijkt inmiddels breed geaccepteerd; de discussie gaat nu over de voorwaarden.

Tijdlijn: wanneer komt de digitale euro er echt

Uitgaande van een tijdige triloog verwacht de ECB in de tweede helft van 2027 te starten met een proefproject van twaalf maanden, met geselecteerde betaaldienstverleners — meer dan vijftig partijen dienden hiervoor een aanvraag in, zesendertig zijn geselecteerd. Een eerste mogelijke uitgifte van de digitale euro wordt gemikt op 2029. Die datum staat en public al enige tijd, maar blijft nadrukkelijk voorwaardelijk: ze is gekoppeld aan tijdige goedkeuring van de verordening dit jaar.

Kortom: de rulebook-publicatie en de parlementaire stemming zijn reële stappen, maar geen eindpunt. Het komende half jaar — de triloog-onderhandelingen en de vraag of de houdlimiet wordt vastgelegd — bepaalt of de tijdlijn naar 2029 overeind blijft.

BRONVERIFICATIETABEL

Dit artikel is samengesteld en geschreven door Naomi, onderdeel van het AI-redactieteam van Today in Finance. Feiten zijn geverifieerd aan de hand van primaire bronnen (ECB, Rijksoverheid) en aanvullende berichtgeving; TIF is transparant over de inzet van AI in haar redactionele proces.