Geen kinderen? Verstandig of duur: wat de dalende kinderwens betekent voor jouw portemonnee

Meer dan de helft van de Nederlanders tussen 18 en 35 jaar wil geen kinderen, of weet het gewoon nog niet. Dat blijkt uit een peiling van het RTL Nieuwspanel uit april 2026: 53% van de ondervraagde jongvolwassenen heeft geen kinderwens of twijfelt. Geen verrassende uitkomst voor iedereen die zijn of haar vriendengroep kent, maar de financiële consequenties van die collectieve keuze zijn groter dan je misschien denkt.

Dit gaat niet over of je kinderen wilt of niet. Dat is jouw zaak. Maar de cijfers achter die keuze, en wat ze voor jouw toekomstige belasting- en pensioenrekening betekenen, zijn de moeite waard om te begrijpen.

Waarom kiezen jongeren steeds vaker voor geen kinderen?

De peiling noemt meerdere redenen, en de meeste respondenten gaven er meer dan één. Bovenaan staan financiële onzekerheid en het woningtekort. Daarna komen zorgen over de toekomst van de wereld, de wens om vrijheid en levensstijl te behouden, het simpelweg ontbreken van een intrinsieke kinderwens, gezondheidsproblemen en het niet hebben van een stabiele partner.

Annemarie Nieuwenhuizen (30 jaar) is een van de mensen die dat pad bewandelde. Vorige week liet ze een spiraal plaatsen. Ze had altijd aangenomen dat kinderen er wel zouden komen, maar merkte dat die wens eigenlijk nooit écht van haarzelf was. Samen met haar partner stelden ze zichzelf de vraag: "Zou een kind ons nóg gelukkiger maken?" Het antwoord was nee. De klimaatcrisis en de onstabiele wereldsituatie speelden mee: "Wat wordt de kwaliteit van het leven van mijn kind dan?"

Haar verhaal staat niet op zichzelf.

Wat zeggen de geboortecijfers?

Het CBS meet al jaren een daling in het gemiddeld aantal kinderen per vrouw in Nederland. In 2010 was dat nog 1,8 kinderen per vrouw. In 2024 was dat gedaald naar 1,4. Een daling van 22% in veertien jaar.

Om een bevolking op peil te houden zonder immigratie, heb je een geboortecijfer van minimaal 2,1 nodig. Dat heet het vervangingsniveau. Nederland zit daar al jaren ruim onder, en de trend gaat de verkeerde kant op.

Wat betekent dit concreet voor jouw portemonnee?

Hier wordt het interessant, en een beetje ongemakkelijk. Want de financiële redenen om geen kinderen te willen, slaan als een boemerang terug op precies dezelfde generatie die die keuze maakt.

AOW en pensioenpremies

Het Nederlandse pensioenstelsel, en met name de AOW, werkt op basis van een omslagstelsel: de werkende generatie betaalt voor de gepensioneerde generatie. Hoe minder werkenden er zijn ten opzichte van gepensioneerden, hoe zwaarder de last per persoon.

Als het geboortecijfer structureel laag blijft, krimpt de groep werkenden in de toekomst. De groep gepensioneerden groeit juist, want mensen worden ouder. Dat betekent vrijwel zeker hogere premies of lagere uitkeringen, of allebei. De politieke discussie over de houdbaarheid van de AOW loopt al jaren en zal alleen maar urgenter worden.

Zorgkosten

Hetzelfde mechanisme geldt voor de zorg. Een vergrijzende bevolking vraagt meer zorg; een krimpende beroepsbevolking moet die zorg betalen én leveren. Hogere zorgpremies, hogere eigen bijdragen en een chronisch tekort aan zorgpersoneel zijn de logische gevolgen als de demografie niet meezit.

Woningmarkt

Dit is het meest wrange onderdeel. Jongeren noemen het woningtekort als een van de redenen om geen kinderen te willen. Maar een daling van het geboortecijfer lost dat tekort op korte termijn niet op, simpelweg omdat de kinderen die nu niet geboren worden over twintig jaar pas de woningmarkt betreden. Op de middellange termijn kan een krimpende of vergrijzende bevolking in specifieke regio's wel leiden tot leegstand, maar in de Randstad is dat voorlopig niet het scenario.

Immigratie dempt het effect gedeeltelijk, maar dat is ook politiek gevoelig terrein en geen vanzelfsprekende constante.

De boemerang-logica

De ironie is scherp. Jongeren kiezen gedeeltelijk af van kinderen vanwege financiële onzekerheid en een gebrek aan betaalbare woonruimte. Maar structureel minder kinderen vergroot op termijn de kans op hogere belastingen, duurdere zorg en een pensioenstelsel dat meer onder druk staat. De individuele rationele keuze leidt collectief tot een uitkomst die niemand bewust heeft gekozen.

Dat is geen verwijt. Het is gewoon de manier waarop demografie werkt.

Wat kun je doen?

De grote lijnen van het pensioenstelsel of de zorgpremies liggen niet in jouw handen. Maar er zijn dingen die je wél kunt doen om je voor te bereiden op een toekomst met meer vergrijzingsdruk:

• Kijk naar je pensioenopbouw. Via Mijnpensioenoverzicht.nl zie je wat je tot nu toe hebt opgebouwd. Als er gaten zitten, zijn er opties om die aan te vullen via je werkgever of individueel.
• Houd rekening met stijgende zorgkosten. Een hogere zorgverzekeringspremie en eigen risico zijn geen zekerheid, maar ook geen science fiction in een vergrijzend land.
• Informeer je over de nieuwe pensioenregels. De Wet toekomst pensioenen verandert hoe pensioen wordt opgebouwd. Het is verstandig om te weten wat dat voor jouw situatie betekent.

Raadpleeg altijd een financieel adviseur voor keuzes die specifiek op jouw situatie zijn afgestemd.

Vooruitblik

Het CBS publiceert periodiek nieuwe bevolkingsprognoses, die meer duidelijkheid geven over hoe de vergrijzing de komende decennia verloopt. De politieke discussie over de toekomst van de AOW en de rol van migratie als demografisch correctiemechanisme zal alleen maar aan intensiteit winnen. De vraag is niet óf dit onderwerp de agenda gaat bepalen, maar wanneer.

Bronnen: CBS, RTL Nieuwspanel

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.