Bessent sluit verlenging olie-waivers voor Rusland én Iran definitief uit: dubbele supply-schok dreigt

De VS draait de sanctiekraan op Russische én Iraanse olie tegelijk dicht. Treasury Secretary Scott Bessent sloot vrijdag 25 april 2026 een nieuwe verlenging van de waiver voor Russische olie op zee definitief uit, en noemde hernieuwde sanctieverlichting voor Iran "totally off the table." Dat terwijl de Straat van Hormuz al gesloten is door het lopende VS-Israëlische conflict in Iran.

Voor mondiale oliemarkten betekent dit twee supply-schokken tegelijk: de humanitaire noodmaatregel voor Russische olie loopt af, en Iraanse export is al effectief geblokkeerd. Beide afvoerroutes vallen weg op het moment dat de spanningen in de Golfregio toch al de aanvoer beknotten.

Van humanitaire uitzondering naar harde lijn

De oorsprong van de Russische waiver ligt in maart 2026, toen de olieprijs boven de $100 per vat schoot. De VS gaf toen tijdelijk sanctieverlichting om de mondiale energiemarkten te stabiliseren. Bessent legde de eerdere verlenging van die waiver, die hij zelf aanvankelijk afwees, uit als een humanitaire maatregel. "More than 10 of the most vulnerable and poorest countries came to me and said, 'Can you help?'" aldus Bessent tegenover AP News.

Dat was tijdens bijeenkomsten van de Wereldbank en het IMF, waaruit bleek dat met name armere landen hard geraakt werden door de hoge energieprijzen. De verlenging werd uiteindelijk doorgevoerd, opmerkelijk genoeg twee dagen nadat Bessent in het Witte Huis had verklaard geen plannen te hebben voor sanctieverlichting.

Nu trekt hij die lijn definitief recht. "I wouldn't imagine that we'd have another extension," aldus Bessent. "I think the Russian oil on the water has been largely sucked up." De redenering: de noodsituatie is voorbij, de voorraad Russische olie die nog op zee was, is inmiddels grotendeels verkocht en geleverd.

Iran: blokkade is effectief, productie onder druk

Bij Iran is de toon nog stelliger. Bessent: "Not the Iranians. We have the blockade, and there's no oil coming out." De gesloten Straat van Hormuz maakt Iraanse export al feitelijk onmogelijk, maar Bessent gaat verder: hij verwacht dat Iran binnen twee à drie dagen de productie zelf moet stilleggen.

"We think in the next two, three days, they're going to have to start shuttering production, which will be very bad for their wells," aldus de Treasury Secretary. Het stilleggen van olieputten is technisch ingrijpend en kan langdurige schade aan de reservoirs veroorzaken, wat herstel van productie na een eventueel einde van het conflict bemoeilijkt.

Twee fronten tegelijk

De combinatie is wat de situatie bijzonder maakt. De olie-waivers voor Rusland waren eerder bedoeld als buffer tegen prijsschokken; die buffer verdwijnt nu. Tegelijk is de Iraanse exportcapaciteit al weken effectief nul door de blokkade van de Straat van Hormuz. Waar de waivers in maart nog dienden als stabiliserende maatregel boven de $100-grens, signaleert Bessents verklaring van vrijdag een bewuste koerswijziging: sanctiedruk wordt nu juist opgevoerd, niet verlicht.

Today in Finance berichtte eerder vandaag over herstel van Golfproductie en drie remmende factoren die dat herstel afremmen. De sanctieverscherping voegt daar een nieuwe laag aan toe: het aanbodtekort wordt langs meerdere fronten tegelijk vergroot.

Vooruitblik

Bessent verwacht dat Iran binnen twee à drie dagen gedwongen wordt productie stil te leggen. De markt zal de komende dagen kijken of dat scenario uitkomt en hoe olieproducerende landen buiten het conflict, waaronder OPEC+-leden in de regio, reageren op het wegvallen van zowel Russische als Iraanse aanvoer.

Bronnen: AP News, US Treasury Department

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.