Benzineprijs bijna op record, terwijl de olieprijs daalt: waar blijft die daling?
Benzine staat bijna op recordhoogte terwijl de olieprijs daalt. De ACM legt uit waarom: raffinaderijmarges blijven hoog.
Je rijdt naar het tankstation en ziet een prijs die bijna een record is. Tegelijk lees je dat de olieprijs daalt. Dat voelt tegenstrijdig, en dat is het ook een beetje. De verklaring zit niet in de olieprijs zelf, maar in wat er tussen het olieveld en jouw tank gebeurt.
Waarom de benzineprijs nauwelijks daalt ondanks een lagere olieprijs
De adviesprijs voor benzine, de zogeheten Gemiddelde Landelijke Adviesprijs (GLA), staat slechts een halve cent onder het recordniveau. Toch zakten de olieprijzen maandag, net als de dollarkoers.
Hoe kan dat?
Het antwoord zit in een vaak vergeten schakel: de raffinaderij. Tussen het olieveld en jouw tank staat een fabriek die ruwe olie omzet in bruikbare producten: benzine, diesel, kerosine, stookolie en nafta. De pompprijs volgt dus niet direct de prijs van ruwe olie, maar de groothandelsprijs van al die geraffineerde producten. En die groothandelsprijs beweegt op zijn eigen ritme.
Door schaarste en verstoorde handelsstromen zijn geraffineerde producten relatief duur gebleven, ook nadat de olieprijs al was gedaald. Raffinaderijen profiteren daar volop van. Uit de Monitor brandstofprijzen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) blijkt dat de indicatieve marge op de totale productie van Nederlandse raffinaderijen nog altijd hoger ligt dan vóór het uitbreken van de oorlog in Iran. Met die indicatieve marge bedoelt de ACM het geschatte verschil tussen de verkoopopbrengst van alle geraffineerde producten en de kosten van de ruwe olie die daarvoor is gebruikt.
Wie verdient er dan aan die hoge prijs? Vooral de olieproducenten en de raffinaderijen, stelt de ACM. Niet de pomphouder bij jou in de buurt.
Hoe de GLA tot stand komt en wat dat voor jou betekent
De GLA wordt dagelijks vastgesteld op basis van de adviesprijzen van de vijf grootste oliemaatschappijen in Nederland. Dat is een advies, geen verplichting. Tankstations mogen zelf hun prijs bepalen, en dat doen ze ook. Zo kan het zijn dat je een paar straten verderop beduidend goedkoper uit bent.
Hoeveel scheelt dat? Volgens de ACM kan het prijsverschil tussen tankstations oplopen tot zo'n 25 cent per liter. Bij een tank van 50 liter betekent dat een verschil van €12,50 per tankbeurt. Op dat bedrag heb je zelf invloed, en het enige wat je hoeft te doen is even vergelijken voor je de snelweg op draait.
Sites als UnitedConsumers geven dagelijks een actueel overzicht van de brandstofprijzen in jouw regio, zodat je precies ziet waar de GLA is en welke tankstations eronder zitten.
Komende dagen: zakt de pompprijs mee met de dalende olieprijs?
Er zijn lichtpuntjes aan de horizon. De olieprijzen daalden maandag, en ook de dollarkoers bewoog gunstig. Omdat olie internationaal in dollars wordt verhandeld, werkt een zwakkere dollar in het voordeel van Europese consumenten: je koopt dezelfde olie voor minder euro's.
Beide bewegingen zijn een voorzichtig positief signaal. Als de groothandelsprijzen voor benzine en diesel meebewegen, kan de GLA de komende dagen mogelijk zakken. Maar zeker is dat niet. Raffinaderijmarges blijven een eigen dynamiek houden, en de weg van olieveld naar pomp heeft zijn eigen vertraging. Houd de GLA de rest van deze week in de gaten.
Wie maandelijks een tank van 50 liter vult, kan met slim vergelijken tot €12,50 per tankbeurt besparen, want het prijsverschil tussen tankstations loopt volgens de ACM op tot 25 cent per liter. Doe je dat elke maand, dan loopt dat op naar zo'n €150 per jaar. Dat bedrag zit niet in de olieprijs of de raffinaderijmarge, maar gewoon in de keuze bij welk pompstation je stopt.
