Anthropic betaalt $1,5 miljard: gewonnen op fair use, verloren op piraterij

Een federale rechter in San Francisco heeft op maandag 20 juli de $1,5 miljard-schikking tussen Anthropic en een groep auteurs definitief goedgekeurd. Het is de grootste auteursrechtschikking in de Amerikaanse geschiedenis, verdeeld over circa 500.000 werken. Maar de uitkomst bevat een opvallende paradox: Anthropic won de principiële juridische strijd en verloor hem tegelijkertijd. Dat blijkt uit berichtgeving van TechCrunch over de hoorzitting.

De paradox: fair use gewonnen, piraterij verloren

De zaak draait om twee aparte juridische vragen, en op die twee vragen kwamen twee verschillende antwoorden.

Vraag één: mag een AI-bedrijf auteursrechtelijk beschermd materiaal gebruiken om een taalmodel te trainen? Rechter William Alsup oordeelde eerder in juni dat dit valt onder fair use. Voor de AI-industrie is dat een principieel keerpunt: het geeft juridisch groen licht voor het trainen van modellen op bestaande teksten, zolang het op een rechtmatige manier wordt verkregen.

Vraag twee: was de manier waarop Anthropic aan die boeken kwam ook rechtmatig? Hier faalde het bedrijf. Anthropic bouwde zijn trainingsbibliotheek uit twee bronnen: gekochte en gescande boeken, en boeken gedownload van piraterijsites zoals Library Genesis en Pirate Library Mirror. Dat tweede deel, meer dan 7 miljoen boeken opgeslagen in een interne bibliotheek, was volgens Alsup niet toegestaan, ook wanneer ze niet direct voor training werden gebruikt.

Die combinatie maakte de schikking onvermijdelijk. Een rechtszaak stond gepland voor december 2025 om de schadevergoeding vast te stellen. De potentiële claims konden oplopen tot honderden miljarden dollars. Anthropic koos voor een schikking, mede om een juryproces te vermijden.

Wat auteurs ontvangen

Rechter Araceli Martinez-Olguin, die de definitieve goedkeuring verleende, omschreef de overeenkomst als de grootste bekende resolutie in een Amerikaanse auteursrechtzaak. Naar schatting krijgt elke rechthebbende rond de $3.000 per werk. Claims zijn ingediend die meer dan 92% dekken van de 480.000-plus werken in de schikking, aldus een advocaat van de auteurs tijdens een hoorzitting.

De uitbetaling gaat naar auteurs en uitgevers die de rechten op de betrokken werken houden.

Waarom de juridische vraag nog open ligt

De goedkeuring van de schikking sluit deze specifieke zaak, maar lost het industriebrede probleem niet op. Alsups fair-use-uitspraak is een uitspraak van één federale districtsrechtbank, geen hogere instantie. Ze bindt andere rechtbanken niet en kan worden aangevochten in vergelijkbare zaken elders.

Dat is relevant, want dit is slechts één van tientallen zaken die momenteel lopen. Auteurs, nieuwsmedia en andere rechthebbenden hebben vergelijkbare claims ingediend tegen andere grote techbedrijven over het trainen van large language models. Dit is wel de eerste grote zaak in de VS die uitloopt op een schikking, en daarmee de eerste waarbij daadwerkelijk geld van tafel gaat.

Anthropic, gesteund door Amazon en Alphabet, is met deze schikking uit de juridische onzekerheid. Maar de sector als geheel staat nog te wachten op een uitspraak die werkelijk precedent schept, op het niveau van een hof van beroep of hoger.

Tientallen zaken nog te gaan

De komende periode zullen vergelijkbare rechtszaken meer duidelijkheid moeten geven over de grenzen van fair use in AI-training. Zolang rechters op district-niveau van elkaar kunnen afwijken, blijft de juridische grond onder de AI-industrie onzeker. De uitbetaling aan auteurs en uitgevers in de Anthropic-zaak zal naar verwachting plaatsvinden nadat de schikkingsadministratie is afgerond; een exacte datum is nog niet bekendgemaakt.

Wat intussen vaststaat: de manier waarop trainingsdata wordt verkregen, is net zo juridisch gevoelig als de vraag of die data überhaupt mag worden gebruikt.

Bronnen: TechCrunch

Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.