Amerikaanse olierekord vult Iraans gat, maar leegt eigen tanks

De VS pompt recordhoeveelheden olie en aardgas de wereld in om het tekort op te vangen dat de oorlog in Iran heeft veroorzaakt. Gecombineerde exports van ruwe olie en geraffineerde producten bereikten begin 2026 al 14,2 miljoen vaten per dag, een stijging van 33% ten opzichte van 2025, blijkt uit handelsdata van Kpler. De prijs die Amerikanen daarvoor betalen, wordt zichtbaar aan de pomp.

De VS als noodventiel voor de wereldmarkt

Toen de oorlog in Iran eind februari 2026 uitbrak, verdween een enorme hoeveelheid energie van de wereldmarkt. Vanaf dat moment zijn circa 82 miljoen ton aan Midden-Oosten-exports weggevallen. De VS sprong als zogenoemde swing supplier in dat gat.

Over de eerste vier maanden van 2026 verscheepten Amerikaanse terminals 153 miljoen ton aan energie, een stijging van 20% jaar-op-jaar, aldus Kpler-data. De extra volume is het sterkst zichtbaar bij kerosine, waar de export met 82% steeg door paniekorders van internationale kopers die alternatieven zochten. Benzine-export groeide met 27%, diesel met 23% en LNG met 26%.

De circa 25 miljoen ton extra Amerikaanse export compenseert daarmee slechts een deel van het Iraanse gat. Ruim twee derde van de weggevallen Midden-Oosten-productie blijft vooralsnog ongedekt, wat verklaart waarom de wereldwijde energiemarkt gespannen blijft.

Binnenlandse rekening: diesel op 20-jaarsdieptepunt

De exportdrang heeft een directe keerzijde voor de Amerikaanse markt. Dieselvoorraden zijn gedaald tot het laagste niveau in circa 20 jaar. De dieselprijs staat nationaal op $5,67 per gallon.

Ook benzine voelt de druk. Het nationale gemiddelde bereikte dinsdag 6 mei $4,54 per gallon, gebaseerd op metingen van GasBuddy bij meer dan 150.000 tankstations. In alle 50 staten stegen de prijzen afgelopen week. De niveaus liggen nu rond die van medio 2022, toen de Russische invasie van Oekraïne de energiemarkt deed schudden.

Binnen de VS viel de pijn het hardst in het Grote Merengebied. Patrick De Haan, hoofd petroleumanalyse bij GasBuddy, stelt dat "de meest significante en snelste stijgingen geconcentreerd zijn in het Grote Merengebied, waar staten als Michigan, Indiana, Ohio en Illinois scherpe pieken zagen, terwijl Wisconsin gematigder steeg."

Zomerpiek moet nog komen

Wat de spanning vergroot, is het tijdstip. De druk op voorraden en prijzen speelt zich af terwijl het Amerikaanse zomerreisseizoen nog niet op gang is gekomen. In de zomermaanden neemt het binnenlandse brandstofverbruik historisch gezien fors toe. Als de exportstroom op het huidige niveau blijft, komen dalende voorraden en stijgende vraag tegelijkertijd samen.

Voor de wereldwijde oliemarkt betekent dit dat het compenserende vermogen van de VS begrensd is. De productiecapaciteit is eindig en binnenlandse prijsdruk kan politiek en marktdruk creëren om exporten te beperken. Dat zou het mondiale aanbodtekort opnieuw vergroten.

Vooruitblik

De wekelijkse voorraadrapporten van het Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) worden de komende weken de graadmeter. Verdere daling van dieselvoorraden richting de zomerpiek versterkt de druk op zowel binnenlandse prijzen als de internationale aanbodbalans. De mate waarin andere producenten, zoals landen in West-Afrika en de Noordzee, bijspringen, bepaalt of het gat dat Iran nalaat structureel blijft of geleidelijk wordt gedicht.

Bronnen: Kpler, GasBuddy

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.