Na 24 juli is alles onzeker: de nieuwe generatie Amerikaanse heffingen is veel moeilijker te stoppen
De Amerikaanse 10%-heffing loopt vrijdag af, maar nieuwe heffingen via formele onderzoeken staan juridisch veel steviger. Dit betekent het.
Komende vrijdag, 24 juli 2026, loopt de tijdelijke wereldwijde invoerheffing van 10% van de Amerikaanse regering af. Wat daarna geldt, is officieel nog niet bekendgemaakt. Maar achter de schermen werkt Washington aan een nieuwe reeks heffingen die juridisch op een veel steviger fundament rust dan alles wat er tot nu toe geprobeerd is.
Voor Europese exporteurs begint dan een nieuwe fase van onzekerheid, en die is zorgwekkender dan de vorige.
Hoe de 10%-heffing ontstond, en waarom die nu afloopt
Het begon met een juridische terugslag. Op 20 februari 2026 verklaarde het Amerikaanse Hooggerechtshof de landspecifieke invoerheffingen van president Trump ongeldig. Vier dagen later introduceerde de regering een alternatief: een wereldwijde invoerheffing van 10% op producten uit vrijwel alle landen, van kracht per 24 februari om 06:00 uur Nederlandse tijd.
De juridische constructie was tijdelijk van aard. Trump mag dergelijke importbelasting alleen de eerste 150 dagen heffen zonder expliciete goedkeuring van het Congres. Die termijn verstrijkt op 24 juli. Ook deze heffing is inmiddels door een rechter ongeldig verklaard, al geldt het vonnis voorlopig alleen voor de partijen in die rechtszaak; voor de rest blijft de heffing van kracht totdat het hoger beroep is afgerond.
Wat na 24 juli geldt, heeft de Amerikaanse overheid nog niet formeel gepubliceerd. Wel blijven de zogenoemde 'Most Favoured Nation (MFN)'-invoerrechten van kracht; dat zijn de standaardtarieven die de VS voor elke handelspartner hanteert, en die variëren per productgroep. Maar over het al dan niet invoeren van nieuwe, aanvullende heffingen is vooralsnog geen definitieve beslissing naar buiten gebracht, zo blijkt uit de stand van zaken van de RVO, gecontroleerd op 14 juli 2026.
Twee keer ongeldig: nu zoekt Washington een steviger fundament
De afgelopen maanden heeft de Trump-regering twee keer verloren bij de rechter. Dat dwingt tot een andere aanpak. "President Trump leunt sterk op invoerheffingen voor zijn handelsbeleid en is voortdurend op zoek voor een juridische onderbouwing waarmee hij kan wegkomen," zegt Elmar Otten van ondernemersvereniging Evofenedex.
Die onderbouwing lijkt nu gevonden in de vorm van formele handelsonderzoeken. De VS onderzoekt onder meer of andere landen producten met 'overtollige productie' op de Amerikaanse markt dumpen, en of er sprake is van dwangarbeid in productieketens. Op basis van de uitkomsten van zulke onderzoeken kan Washington heffingen instellen die juridisch aanzienlijk robuuster zijn.
Martijn Schippers, douane-expert bij EY en hoofddocent douanerechten aan de Erasmus Universiteit, legt uit waarom dat verschil cruciaal is: "Deze heffingen kunnen veel moeilijker worden aangevochten omdat er een heel onderzoek aan vooraf is gegaan." Een heffing die steunt op gedocumenteerde bevindingen uit een formeel traject biedt de regering een steviger juridisch schild dan een presidentieel decreet dat in snelheid werd doorgevoerd.
De EU beschuldigd van dwangarbeid
Opvallend is dat ook de Europese Unie in het vizier ligt. Washington onderzoekt of Europese productieketens dwangarbeid bevatten, en dat onderzoek kan worden gebruikt als grondslag voor gerichte heffingen op EU-export.
Schippers reageert nuchter maar kritisch: "Het gaat vrij ver om de EU te beschuldigen van dwangarbeid." Toch is het niet zonder betekenis. Zodra een formeel onderzoek is geopend, heeft de Amerikaanse regering een juridisch instrument in handen dat moeilijk te weerleggen is zonder toegang tot de volledige procesdossiers. Voor Europese bedrijven die naar de VS exporteren, betekent dit dat bezwaar maken ingewikkelder en tijdrovender wordt dan bij de eerdere ronde heffingen.
Trump dreigde ook al met een tarief van 15%, maar dat is tot op heden niet formeel aangekondigd.
Structurele onzekerheid als handelsinstrument
Wat de afgelopen maanden zichtbaar is geworden, is dat de handelsonzekerheid zelf een instrument is. Zelfs als heffingen juridisch sneuvelen, verstoren ze handelsstromen, dwingen ze bedrijven tot voorraadbuffer en verhogen ze de kosten van grensoverschrijdende handel. De overstap naar onderzoeksgebaseerde heffingen vergroot die onzekerheid op een fundamentelere manier: het tijdpad is langer, de uitkomst moeilijker te voorspellen en de juridische aanvechting kostbaarder.
Voor Europese exporteurs, van machinebouwers tot voedingsmiddelenproducenten, zijn dit de contouren van een nieuw normaal: niet één grote tariefschok, maar een aanhoudende juridisch-administratieve onzekerheid over toegang tot de Amerikaanse markt.
Vrijdag 24 juli: wat er dan wel en niet bekend is
Op vrijdag 24 juli verstrijkt de 150-dagentermijn. Tot op het moment van publicatie heeft Washington geen definitieve opvolger gepubliceerd. Dat betekent dat Europese exporteurs komende week te maken kunnen krijgen met abrupte tariefwijzigingen zonder vooraankondiging, of juist tijdelijk terugvallen op alleen de MFN-tarieven.
De formele onderzoeken naar overtollige productie en dwangarbeid lopen door, onafhankelijk van de 24-juligrens. Zodra die onderzoeken worden afgerond, kan de Amerikaanse regering op elk moment nieuwe heffingen instellen, met een juridisch dossier dat de vorige twee rondes misten.
Bronnen: RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland), Whitehouse.gov, Evofenedex, EY
Informatief, geen financieel of beleggingsadvies. Today in Finance heeft geen Wft-vergunning; raadpleeg voor geldbeslissingen altijd een gekwalificeerd adviseur.
