Amerikaans gasdreigement: wat betekent het voor jouw energierekening komende winter?

De VS dreigt per 1 januari 2027 te stoppen met het leveren van olie en gas aan Europa als de EU haar nieuwe methaanregels niet versoepelt. Dat zei Andrew Puzder, de Amerikaanse ambassadeur bij de EU. Voor jou als huishouden is de vraag: hoe serieus is dit, en wat betekent het voor je energierekening komende winter?

Wat is die EU-methaanverordening eigenlijk?

Twee jaar geleden legde de Europese Unie nieuwe regels vast voor de uitstoot van methaan bij de productie van fossiele brandstoffen. Die regels, vastgelegd in Verordening 2024/1787, treden volgend jaar in werking.

Het doel is simpel: methaan is een krachtig broeikasgas, en bij de winning van olie en gas lekt er veel van weg. De nieuwe regels verplichten energieleveranciers die gas en olie aan Europa verkopen om hun methaanuitstoot bij te houden, daarover te rapporteren en maatregelen te nemen om die uitstoot terug te dringen. Doen ze dat niet, dan volgen boetes.

Lucia van Geuns, energiedeskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS), zegt het zo: "Het brengt veel papierwerk met zich mee, maar uiteindelijk is dat nodig om importeurs inzicht te geven in de hoeveelheid methaan die zij indirect invoeren via de import van ruwe olie en aardgas."

Waarom dreigt de VS nu?

Ambassadeur Puzder noemt de regels "onuitvoerbaar". In de VS wordt op grote schaal schaliegas, schalieolie en aardgas gewonnen, en methaanuitstoot hoort daarbij. Het probleem, aldus Van Geuns, is dat de administratie rondom die uitstoot bij Amerikaanse producenten niet altijd op orde is.

Om aan de EU-verordening te voldoen, zouden Amerikaanse bedrijven hun productieprocessen moeten doorlichten en documenteren. Dat kost geld en tijd. Puzder dreigt dan ook: als de EU de regels niet versoepelt, gaat het Amerikaanse gas en olie voortaan naar Azië in plaats van naar Europa.

De timing is pikant. Het dreigement komt kort voor de winter, op een moment dat Europa de komende maanden gasvoorraden aanvult. Dat verhoogt de druk op Brussel.

Hoe afhankelijk is Europa van Amerikaans gas?

Heel afhankelijk. Na het wegvallen van Russisch pijpleidinggas, na de inval in Oekraïne in 2022, moest Europa snel op zoek naar andere leveranciers. De VS vulde een groot deel van dat gat, als een van de grootste leveranciers van vloeibaar aardgas (LNG) aan de EU.

Van Geuns omschrijft de situatie als "bijzonder ongemakkelijk voor de Europese Unie. Wij zijn erg afhankelijk van import van zowel ruwe olie als vloeibaar aardgas, met name uit de Verenigde Staten."

Europa heeft de afgelopen jaren wel geïnvesteerd in LNG-terminals en nieuwe leveranciersdiversificatie, met gas uit Qatar, Noorwegen en Afrika als alternatieven. Maar die alternatieven kunnen een plotseling wegvallen van Amerikaans LNG niet zomaar opvangen.

Wat betekent dit concreet voor je energierekening?

Dit is de vraag die je waarschijnlijk het meest interesseert. Een direct antwoord is lastig te geven, want het hangt af van hoe ernstig de situatie escaleert. Wat we wél weten:

Als de VS daadwerkelijk zou stoppen met leveren, krimpt het aanbod van gas in Europa. Minder aanbod bij gelijkblijvende vraag betekent hogere gasprijzen. En hogere gasprijzen vertalen zich direct naar hogere energierekeningen voor huishoudens, want gasleveranciers kopen hun gas in op de groothandelsmarkt.

Puzder waarschuwt zelf al voor "een lange, koude en dure winter" voor Europa als de EU niet inbindt. Het is een dreigement, maar ook een realistisch mechanisme: de Europese gasprijzen zijn al gevoelig gebleken voor geopolitieke onrust, zoals we in 2022 zagen.

Wel is er een belangrijke nuance: het is 1 januari 2027, niet morgen. Er is tijd voor onderhandeling.

Onderhandelingstactiek of reële dreiging?

Waarschijnlijk een combinatie van beide. Het is een patroon dat past bij de diplomatieke stijl van de huidige Amerikaanse regering: maximale druk uitoefenen om onderhandelingsruimte te creëren. De VS heeft er zelf ook geen belang bij zijn beste klant kwijt te raken, want Europa betaalt een goede prijs voor LNG.

Tegelijkertijd is de dreiging niet volledig leeg. Als de VS besluit gas om te leiden naar Aziatische markten, zijn er contracten en infrastructuur nodig, en dat bouwt zich niet van de ene op de andere dag op. De directe pijn voor Europa zou dus groter zijn dan voor de VS.

Voor Brussel is dit een klassiek dilemma: inbinden op de methaanregels ondermijnt de geloofwaardigheid van de Green Deal, maar niets doen vergroot het risico op een dure winter voor Europese huishoudens.

Wat kun je zelf doen?

Concreet advies geven is moeilijk zolang de situatie onzeker is. Maar een paar opties zijn het overwegen waard:

• Als je energiecontract binnenkort afloopt, kan het lonen om te vergelijken of een vast contract voor meerdere jaren aantrekkelijk is. Vaste contracten beschermen je tegen prijspieken, variabele contracten profiteren van prijsdalingen.
• Energiebesparing thuis, zoals een goed geïsoleerd huis of een lager stookpunt, maakt je minder kwetsbaar voor prijsschommelingen, ongeacht de oorzaak.
• Raadpleeg bij twijfel over je energiecontract of financiële planning altijd een onafhankelijk adviseur.

Wat volgt?

De EU-methaanverordening treedt in 2027 in werking. Brussel moet nu reageren op het Amerikaanse dreigement, en de komende maanden zullen uitwijzen of dit uitmondt in onderhandelingen over de verordening of in een verdere escalatie. Houd ook de gasprijsontwikkeling in de gaten: die vormt de vroegste graadmeter voor hoe de markt dit dreigement inschat.

Bronnen: HCSS, EUR-Lex

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.