Voor hetzelfde geld krijg je nu minder: zo duur wordt jouw laptop door AI

Voor hetzelfde geld dat je vorig jaar een laptop met 16 GB werkgeheugen kocht, krijg je nu een exemplaar met 8 GB. Dat is geen toevallige aanbieding of een andere winkel, het is het directe gevolg van een wereldwijde strijd om geheugenchips, en AI-datacenters zijn aan het winnen.

"We waren eigenlijk gewend dat apparaten steeds goedkoper worden," zegt Tomas Hochstenbach van techsite Tweakers. "Dus dat je na één of twee jaar een betere laptop of telefoon kan kopen voor hetzelfde geld. Dat is nu gewoon niet meer zo. Je koopt op dit moment waarschijnlijk een slechter apparaat dan een jaar geleden."

Waarom AI-datacenters jouw laptop duurder maken

Het begint bij DRAM, de werkgeheugenchips die in vrijwel elk apparaat zitten: laptops, smartphones, spelcomputers, tablets. Dezelfde fabrieken die dit geheugen maken, produceren ook high-bandwidth memory (HBM), de supersnelle geheugenchips die AI-versnellers zoals die van Nvidia nodig hebben.

Techbedrijven als Microsoft, Google en Amazon gooien gigantische budgetten in AI-infrastructuur en kopen massaal HBM op. Fabrikanten zien daarin betere marges en schuiven hun productiecapaciteit die kant op. Het gevolg: er blijft minder conventioneel DRAM over voor consumentenapparaten.

Slechts drie bedrijven maken het meeste geheugen ter wereld: Samsung, SK Hynix en Micron. Dat oligopolie maakt de markt kwetsbaar voor precies dit soort verschuivingen. Micron zou voor 2026 in de praktijk al uitverkocht zijn voor gewone consumentenleveringen.

De prijsstijgingen die fabrikanten doorvoeren zijn indrukwekkend. Samsungs gemiddelde verkoopprijs voor DRAM steeg in Q1 2026 met ruim 90%, gevolgd door nog eens 50% in Q2 2026. Volgens branchebronnen wil Samsung de contractprijzen dit kwartaal nog eens met circa 20% verhogen en heeft het sommige klanten hierover al mondeling geïnformeerd.

Wat je in de winkel merkt

Bij computerwinkel Menno Romeijn in Valkenswaard staat het verschil letterlijk naast elkaar op de plank. "Die andere heeft 16 GB, maar verder heel vergelijkbare specificaties," zegt Romeijn, wijzend op twee laptops. De versie met 8 GB werkgeheugen kost €549, de variant met 16 GB is €200 duurder.

Apple, doorgaans niet de eerste die kostendruk doorgeeft aan klanten, erkende dat het de hogere geheugenkosten niet langer zelf kan opvangen. De prijzen gingen omhoog: MacBook Air plus €230, MacBook Pro plus €300, iPad Air plus €160 ten opzichte van vorig jaar.

De vraag is dan: welke configuratie heb je echt nodig? Romeijn legt het nuchter uit: "Als je alleen wil internetten of wil e-mailen, heb je aan 8 GB wel genoeg. Maar als je er iets meer mee wil doen, zoals een filmpje kijken, uitgebreid met Excel werken of heel veel tabbladen open hebben, is 16 GB wel handiger." Met te weinig werkgeheugen wordt een apparaat merkbaar traag, precies op het moment dat je er het meest op rekent.

Hoeveel duurder wordt het nog?

Onderzoeksbureau Gartner voorspelde in februari 2026 al dat de gecombineerde DRAM- en SSD-prijzen eind 2026 met circa 130% kunnen zijn gestegen ten opzichte van 2025. Dat vertaalt zich naar pc-prijzen die gemiddeld zo'n 17% hoger uitvallen en smartphoneprijzen die circa 13% stijgen. Gartner verwacht ook dat het aantal verkochte apparaten scherp daalt, omdat kopers hun bestaande toestel langer aanhouden.

Marktonderzoeker TrendForce bevestigt dat beeld: de geheugenbeschikbaarheid blijft beperkt en hogere prijzen leiden ertoe dat meer consumenten een upgrade uitstellen.

Wie binnenkort een laptop, smartphone of spelcomputer wil kopen, doet er verstandig aan de geheugenconfiguratie goed te bekijken voordat je naar de prijs kijkt. Een goedkopere variant met 8 GB kan over twee jaar een bottleneck zijn, terwijl de €200 meerprijs voor 16 GB op dit moment grotendeels door de geheugenmarkt wordt gedicteerd, niet door de fabrikant.

Wat volgt

Gartner verwacht dat de druk op geheugenvoorraden in de tweede helft van 2026 aanhoudt. Zolang de vraag naar AI-infrastructuur blijft groeien en de drie grote geheugenfabrikanten capaciteit blijven omzetten naar HBM, is een daling van consumentenprijzen voorlopig niet in zicht. Nieuwe productiecapaciteit die nu in aanbouw is, komt doorgaans pas na twee tot drie jaar beschikbaar.

Bronnen: Gartner, TrendForce, Tweakers, computerwinkel Menno Romeijn (Valkenswaard)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.