De verborgen prijs van de AI-boom: Microsoft vervuilt 27% meer, en het wordt alleen maar erger

De grootste techbedrijven ter wereld deden jarenlang grote beloften over klimaatneutraliteit. Die beloften botsen nu hard met de werkelijkheid van de AI-boom. Microsoft publiceerde donderdag zijn jaarlijkse duurzaamheidsrapport en de cijfers zijn ongemakkelijk leeswerk: de totale CO2-uitstoot steeg met circa 26-27% in het boekjaar eindigend 30 juni 2025. De oorzaak is glashelder. De AI-race vereist datacenters, en datacenters verslinden energie op een schaal die de verduurzaming van het bedrijf ver overtreft.

Wat zeggen de cijfers precies?

De totale uitstoot van Microsoft steeg van 16,7 miljoen naar 21,1 miljoen metrische ton CO2-equivalent. Dat is bijna net zoveel CO2 als een middelgroot Europees land jaarlijks uitstoot.

Opvallend is ook de emissie-intensiteit: Microsoft stootte nu 75,0 ton CO2-equivalent uit per miljoen dollar omzet, tegenover 68,1 het jaar daarvoor. De eerste stijging in minstens zes jaar. De omzet groeide 15% naar 281,7 miljard dollar, maar de vervuiling groeide harder. Microsoft haalt dus meer omzet per dollar én vervuilt meer per dollar tegelijk.

De meest dramatische beweging zit in de zogeheten Scope 2-uitstoot: de uitstoot die samenhangt met gekochte elektriciteit. Die steeg van 259.090 ton naar 2,7 miljoen ton. Tienvoudig, in één jaar.

Een deel van die sprong is boekhoudkundig te verklaren. Microsoft besloot in februari 2025 te stoppen met de aankoop van zogenaamde 'spot' energy attribute certificates en 'non-additional, unbundled renewable energy certificates', instrumenten die eerder uitstoot op papier wegstreepten zonder dat er feitelijk minder CO2 uitgestoten werd. Volgens het bedrijf is dit een bewuste keuze voor 'high-integrity climate action'. De keerzijde: het maakt de werkelijke uitstoot ineens zichtbaar. In een blogpost van februari 2025 erkende Microsoft al dat dit hen 'temporarily move us out of a carbon-neutral position' zou brengen.

Tijdelijk, hopen ze. Maar de fundamentele spanning lost dat niet op.

Water is het andere probleem

Naast stroom verbruiken datacenters ook enorme hoeveelheden water voor koeling. Microsoft's waterverbruik steeg met 22% naar 8.170 megaliter. Ter vergelijking: dat is ruim 8 miljard liter, genoeg om meer dan 3.000 olympische zwembaden te vullen.

Wat het zorgelijker maakt: de helft van alle wateronttrekking door Microsoft komt uit gebieden met hoge of extreem hoge waterstress. Precies de regio's waar water al schaars is, worden het zwaarst belast.

Microsoft is niet alleen

Google en Amazon publiceerden vorige week vergelijkbare cijfers. Google's uitstoot steeg 18%, inclusief een stijging van 25% in de uitstoot via toeleveranciers. Amazon meldt een stijging van 16%. De formulering in alle drie de rapporten lijkt op die van Microsoft. Alle drie erkennen ze dat de AI-infrastructuur sneller uitbreidt dan hun verduurzaming bijbeent.

Microsoft President Brad Smith en Chief Sustainability Officer Melanie Nakagawa schrijven het in het rapport zonder omwegen: "Sustainability solutions are not scaling fast enough to meet demand. This tension is real, and it is also productive."

Productief of niet, de trendlijn is helder.

Slechts 10 landen verbruiken meer stroom

De schaal waarop datacenters energie consumeren is inmiddels zo groot dat het nauwelijks meer te bevatten is in bedrijfscijfers. De VN waarschuwden begin juli dat datacenters wereldwijd zo veel energie verbruiken dat slechts 10 landen elk meer verbruiken dan de gehele sector.

Het IEA schat dat de wereldwijde CO2-uitstoot door datacenter-stroomverbruik oploopt van 180 miljoen ton nu naar 300 miljoen ton per jaar in 2035. Bijna een verdubbeling in minder dan tien jaar, gedreven door AI.

Die groei is ook voelbaar in het Microsoft-rapport zelf. Het bedrijf noemt een scenario van 34 miljoen ton uitstoot 'without select interventions', tegenover de gerapporteerde 21,1 miljoen. Die interventies, denk aan energie-efficiëntieprojecten en directe stroomafnamecontracten met hernieuwbare energiebronnen, dempen de stijging al fors. Maar ze halen de absolute uitstoot vooralsnog niet omlaag.

Wat volgt?

De drie grootste cloudspelers rapporteren komend jaar opnieuw. De vraag is niet of de uitstoot verder stijgt, maar hoe snel. Microsoft heeft een doel gesteld om in 2030 carbon negative te zijn: meer CO2 uit de atmosfeer verwijderen dan het bedrijf uitstoot. Met de huidige trendlijn is dat een ambitieuze klim vanuit een steeds dieper gat.

Het IEA publiceert in 2027 een vervolgrapport over energie en AI. Tegen die tijd is het datacenter-landschap opnieuw fors uitgebreid. De spanning waar Smith en Nakagawa over schrijven, wordt dan alleen maar reëler.

Bronnen: Microsoft 2026 Environmental Sustainability Report, IEA Energy and AI, Microsoft Blog

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.