UK-export naar VS keldert 25% na handelsdeal: wat zegt dit over tarieven voor de EU?

Het VK gold als het schoolvoorbeeld van hoe je een handelsdeal sluit met de Trump-administratie: als eerste aan tafel, het laagste tarief binnengehaald. En toch: nieuwe data van het Office for National Statistics tonen een exportdaling van 24,7% naar de VS, drie opeenvolgende maanden handelstekort, en een auto-industrie die structureel onder het pre-tariefniveau opereert. Als dit het succes is, wat wacht de EU dan?

De ONS-cijfers vertellen een ongemakkelijk verhaal

Uit de statistische publicatie die het ONS op 1 mei 2026 vrijgaf, blijkt dat de Britse goederenexport naar de VS (exclusief edelmetalen) met £1,5 miljard daalde na de invoering van Trumps 'liberation day'-tarieven in april 2025. Dat is een daling van 24,7%. De exportniveaus zijn sindsdien laag gebleven.

In april 2025 zelf, de eerste maand na de tariefinvoering, daalde de goederenexport naar de VS met £800 miljoen op jaarbasis, circa 14%. Dat was het directe schokeffect. Wat volgde was structureler: de export herstelde niet naar het oude niveau.

Tegelijkertijd nam de import vanuit de VS begin 2026 toe. Dat samenspel van dalende export en stijgende import keerde de handelsbalans om: wat jarenlang een overschot was met de VS, sloeg om in een tekort, drie maanden op rij.

De auto-industrie als vroege indicator

De Britse auto-export naar de VS geldt als de meest directe graadmeter voor tariefgevoeligheid, en de signalen zijn onmiskenbaar. Over de twaalf maanden na april 2025 ligt de auto-export structureel onder het pre-tariefniveau. Dat is geen tijdelijke dip die zich herstelt zodra importeurs hun voorraden wegwerken; het is een fundamentele heroriëntatie van inkoopbeslissingen.

Auto's zijn door hun hoge stuksprijs bijzonder tariefgevoelig. Een tarief van 10% vertaalt zich direct in hogere consumentenprijzen of lagere marges voor Britse exporteurs. In de praktijk kiezen veel Britse producenten voor het laatste, omdat ze Amerikaanse marktaandelen niet willen opgeven. Dat drukt de winstgevendheid van de sector structureel.

10% tarief, 25% exportdaling: de rekensom die telt

Dit is het gegeven dat beleidsmakers in Brussel en Den Haag serieus zouden moeten nemen. Een tarief van 10%, in Washington omschreven als gematigd en als bewijs van goodwill jegens een bondgenoot, leidde bij een open handelseconomie als het VK tot een kwart minder goederenexport naar zijn grootste exportmarkt.

De mechanismen zijn inzichtelijk. Ten eerste: tarieven maken Britse goederen duurder ten opzichte van Amerikaanse alternatieven en producten uit landen met nultarieven. Ten tweede: onzekerheid over toekomstige tariefwijzigingen remt investeringsbeslissingen aan beide kanten. Ten derde: importeurs zoeken bij structurele tarieven naar alternatieve leveranciers, een proces dat moeilijk terug te draaien is zodra nieuwe leveranciersrelaties zijn opgebouwd.

Scotch whisky: een gebaar, geen beleid

Trump kondigde deze week aan alle tarieven op Scotch whisky te schrappen, symbolisch gekoppeld aan het staatsbezoek van King Charles III en Queen Camilla. De maatregel is voor de sector welkom. Mark Kent, chief executive van de Scotch Whisky Association, reageerde: "Distillers can breathe a little easier during a period of significant pressure on the sector."

De sector is niet gering: 40.000 banen in Schotland, goed voor 23% van alle Schotse goederenexport in 2025, en de VS als grootste exportmarkt ter waarde van $1,2 miljard per jaar. Maar Luke Tegner, head of consulting bij dataprovider IWSR, nuanceert terecht: "Removing the tariffs is certainly good news for the industry, but Scotch consumption in the US has been slowly declining for several decades. There are other long-term factors that are also challenging the industry, in addition to tariffs."

De ONS is direct in haar oordeel: het schrappen van whisky-tarieven alleen is niet voldoende om het totale Britse handelstekort met de VS te repareren. De whisky-vrijstelling is symboolpolitiek die past bij een staatsbezoek, geen macro-economische correctie.

Wat dit betekent voor de EU en Nederland

Als 10% tarief deze effecten heeft op het VK, dan is de positie van de EU zorgwekkend. De EU onderhandelt nog over een akkoord met de Trump-administratie en staat voor hogere tarieven dan de 10% die het VK heeft onderhandeld. Tegelijkertijd is de EU als geheel meer exportafhankelijk van de VS dan het VK was, en geldt dat in het bijzonder voor Nederland.

De Nederlandse economie is in hoge mate georiënteerd op export, en de VS is een cruciale afzetmarkt voor Nederlandse maakbedrijven, de chemiesector en de hightech-maakindustrie rondom ASML en toeleveranciers. Als een tarief van 10% de Britse exportstroom structureel met een kwart terugbrengt, dan zijn de potentiële effecten van hogere tarieven op de Nederlandse handelspositie navenant groter.

Daarbij is de vergelijkbaarheid niet perfect: de sectorsamenstelling van de Britse en Nederlandse export verschilt, en de onderhandelingspositie van de EU is in omvang sterker dan die van het VK. Maar de Britse casus levert nu wel de eerste harde empirische data op over wat tarieven in de praktijk doen met open Europese handelseconomieën.

Vooruitblik

De EU-VS handelsbesprekingen lopen en de komende maanden zullen de uitkomst bepalen van de tariefdruk waarmee Europese exporteurs structureel te maken krijgen. Nieuwe ONS-data over de handelsbalans verschijnen periodiek; ook Eurostat publiceert binnenkort actuele handelscijfers voor de eurozone. Die data zullen uitwijzen of de Britse trend zich herhaalt.

Bronnen: Office for National Statistics (ONS), Scotch Whisky Association, IWSR

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.