Apple verliest DMA-rechtszaak in EU: gatekeeper-stempel bekrachtigd

Apple heeft op woensdag 8 juli 2026 een belangrijke juridische slag verloren in Luxemburg. Het Gerecht van de EU, op één na de hoogste rechtbank van de Europese Unie, verwierp Apple's bezwaar tegen zijn aanwijzing als 'gatekeeper' onder de Digital Markets Act (DMA). De App Store en het besturingssysteem iOS vallen daarmee onherroepelijk onder de strengste Europese mededingingsregels, en de weg naar forse boetes ligt open.

De uitkomst was niet volledig onverwacht, maar de scherpte ervan wel. Het tribunaal liet geen twijfel bestaan: "The General Court dismisses Apple's actions regarding its designation as a gatekeeper in relation to the App Store and iOS." Apple's bezwaren over zijn berichtendienst iMessage werden door de rechtbank bovendien niet-ontvankelijk verklaard, wat betekent dat die inhoudelijk niet eens beoordeeld zijn.

Wat de DMA van Apple verlangt

De Digital Markets Act, die in mei 2023 in werking trad, legt een lijst van verplichtingen en verboden op aan zogenoemde gatekeepers: techbedrijven met een sterke marktpositie die als poortbewaker fungeren tussen bedrijven en consumenten. Denk aan verplichte interoperabiliteit, een verbod op zelfbevoordeling in zoekresultaten en de plicht om concurrerende appstores toe te laten op het platform.

Voor Apple betekent de gatekeeper-aanwijzing concreet dat het zijn App Store moet openstellen voor concurrentie, dat het geen eigen diensten mag bevoordelen boven die van derden, en dat het ontwikkelaars eerlijkere voorwaarden moet bieden. Dat raakt de kern van Apple's verdienmodel in Europa: de App Store genereert via commissies miljarden aan jaarlijkse inkomsten.

De sancties bij overtreding zijn navenant. De DMA voorziet in boetes van maximaal 10% van de wereldwijde jaaromzet van een bedrijf. Voor een bedrijf van Apple's omvang vertegenwoordigt dat een miljardenrisico.

Lijn met Google: Brussel bouwt precedenten op

De uitspraak volgt op een reeks Europese juridische successen die het speelveld voor toezichthouders systematisch hebben vergroot. Op 2 juli 2026 verwierp het hoogste EU-hof Google's bezwaar tegen een boete van 4,1 miljard euro over Android, waarmee bevestigd werd dat Google zijn mobiele besturingssysteem gebruikte om concurrenten buiten te sluiten. De Europese Commissie legde die boete oorspronkelijk op in 2018; een lagere rechtbank had het bedrag al enigszins verlaagd, maar de kern van de veroordeling bleef intact.

Google heeft in de afgelopen tien jaar bijna 11 miljard euro aan EU-antitrustboetes verzameld. Dat is geen toevallige opeenstapeling van incidenten; het is een patroon dat Brussel bewust heeft uitgebouwd. Elke rechtbankuitspraak die een eerder besluit van de Commissie bekrachtigt, versterkt de juridische grondslag voor het volgende onderzoek.

De Apple-uitspraak past in precies die logica. Het Gerecht van de EU heeft nu zowel Google's dominantie in mobiele software als Apple's poortbewakersfunctie erkend als legitiem handhavingsterrein. Dat vergroot de speelruimte van de Commissie aanzienlijk, niet alleen richting Apple zelf, maar ook richting andere platforms die nog juridisch strijden tegen hun gatekeeper-aanwijzing.

Implicaties voor Meta en ByteDance

Apple stapte in 2024 naar de rechter, maar het is niet de enige techreus die de DMA-aanwijzing aanvecht. Meta en ByteDance voeren vergelijkbare procedures. De uitkomst van de Apple-zaak verzwakt hun positie.

Het Gerecht heeft nu immers bevestigd dat de Commissie bevoegd en juridisch houdbaar te werk is gegaan bij de aanwijzing van Apple. De redenering die daarvoor gebruikt is, de criteria waaraan getoetst is, vormen voortaan een juridisch precedent waarop Brussel zich bij elke volgende zaak kan beroepen. Voor Meta, dat onder andere Facebook Marketplace en Instagram onder de DMA ziet vallen, en voor ByteDance met TikTok, maakt dit een vergelijkbaar succes in de rechtszaal aanzienlijk minder waarschijnlijk.

Daarboven opent de Commissie steeds bredere fronten. In december startte zij een antitrustonderzoek naar hoe Google content van uitgevers en YouTube-materiaal inzet voor AI-toepassingen. De DMA en het klassieke mededingingsrecht worden steeds vaker parallel ingezet, wat toezichthouders meer aanknopingspunten geeft.

Apple's positie: bezwaar en beroep

Apple is het fundamenteel oneens met de uitspraak. Een woordvoerder liet weten: "We firmly believe the DMA's mandate goes beyond what is lawful and proportionate, threatening to erode decades of privacy and security protections we've built and leaving our users vulnerable to new risks." Het bedrijf voegde daaraan toe het te blijven opkomen voor "the innovation and privacy our European customers deserve."

Die retoriek is herkenbaar: Apple positioneert de DMA-verplichtingen consequent als een bedreiging voor de veiligheid van zijn gebruikers, niet als een legitieme marktreguleringsmaatregel. Of die lijn juridisch vrucht afwerpt, zal in de volgende fase duidelijk worden.

Apple kan in hoger beroep gaan bij het Hof van Justitie van de EU, de hoogste Europese rechtbank. Belangrijk is dat dit hoger beroep uitsluitend op rechtsvragen beoordeeld wordt, niet op de feiten opnieuw. De feitelijke vaststelling dat Apple gatekeeper is, staat daarmee in de praktijk al vrijwel vast.

Vooruitblik

De juridische weg die voor Apple resteert, is lang maar smal. Het Hof van Justitie behandelt zulke zaken doorgaans over een periode van meerdere jaren, wat betekent dat Apple's gatekeeper-status en de bijbehorende DMA-verplichtingen de komende jaren van kracht blijven. De Europese Commissie kan ondertussen handhavingsprocedures starten als Apple de regels niet naleeft, met de maximale boetesanctie als stok achter de deur.

Voor Brussel is de uitspraak meer dan een juridische overwinning in één dossier. Het is een bevestiging dat de DMA-architectuur stevig genoeg is om rechterlijke toetsing te doorstaan, precies op het moment dat de handhaving in volle breedte wordt opgeschaald.

Bronnen: Gerecht van de EU (General Court), Europese Commissie, Digital Markets Act

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.