Instagram en Facebook op de schop: EU dwingt Meta verslavende features uit te zetten

Autoplay stopt vanzelf. Infinite scroll houdt op. En het algoritme dat je uren op je tijdlijn houdt, moet worden aangepast. De Europese Commissie heeft Meta deze week onder de Digital Services Act (DSA) formeel opgedragen het ontwerp van Instagram en Facebook te veranderen. Doe je het niet, dan riskeer je als bedrijf forse boetes. Als gebruiker betekent dit dat je platforms straks anders werken dan je gewend bent.

Wat moet Meta concreet aanpassen?

De Commissie heeft drie concrete eisen:

1. Autoplay en infinite scroll staan straks standaard uit. Nu scrolt je feed eindeloos door en speelt video na video automatisch af. Die instelling gaat op de standaard "nee", tenzij je het zelf aanzet.
2. Er komen verplichte schermtijdpauzes ("screen time breaks"). Platforms moeten je actief onderbreken na een bepaalde sessieduur, in plaats van je door te laten gaan.
3. Het aanbevelingsalgoritme moet worden aangepast. Dat algoritme is nu ingericht om zo veel mogelijk engagement te genereren, en dat is precies het probleem volgens Brussel.

De Commissie omschrijft het huidige ontwerp als een systeem dat "het brein in autopilot-stand zet". Dat is geen metafoor: het gaat om bewuste ontwerpkeuzes waarmee platforms gebruikers langer vasthouden dan die zelf zouden willen.

Waarom nu, en waarom voor kinderen?

De DSA geeft de EU bevoegdheid om grote platforms als Meta aan te pakken als die systeemrisico's voor gebruikers opleveren, zeker voor minderjarigen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen verwoordde het zo: "Het is niet de vraag wanneer kinderen toegang hebben tot sociale media, maar wanneer sociale media toegang hebben tot onze kinderen."

EU-commissaris voor consumentenbescherming Michael McGrath voegt toe dat leeftijdsgrenzen alleen niet genoeg zijn: "Welke beslissingen er ook worden genomen over leeftijdsgrenzen, we moeten ook de businessmodellen en ontwerpkeuzes aanpakken die de online ervaringen van kinderen elke dag vormgeven."

Dat is de kern van de redenering: het gaat niet alleen om wie er op het platform mag, maar hoe dat platform is gebouwd.

Wanneer verandert er iets voor jou?

Dit gaat in stappen:

• Op 13 juli 2026, dus volgende week, presenteert een expertpanel dat door Von der Leyen is ingesteld zijn aanbevelingen over online kinderbescherming.
• In september 2026 wordt een formele aankondiging van de EU verwacht. De exacte maatregelen kunnen dan nog veranderen.
• Meta moet vervolgens reageren op de DSA-bevindingen en aantonen dat het de gevraagde aanpassingen doorvoert.

Wanneer die wijzigingen precies in jouw app terechtkomen, is nog niet vastgelegd. Dat hangt af van hoe snel Meta en de Commissie tot overeenstemming komen.

Hoe past dit in het grotere plaatje?

Dit is geen geïsoleerde actie. De EU heeft de afgelopen maanden een reeks stappen gezet:

• De Commissie oordeelde eerder deze week dat een Franse wet om onder-15-jarigen van sociale media te weren strijdig is met EU-regels, omdat die overlapt met de DSA en te veel bevoegdheid bij Franse toezichthouders zou leggen. De boodschap: Europa wil dit zelf regelen.
• Een Duits expertpanel stelde vorige maand twee opties voor: een wettelijke minimumleeftijd van 13 jaar (die veel platforms al hanteren) of gerichte beperkingen op specifieke diensten en features.
• Australië was het eerste land ter wereld dat sociale media verbood voor jongeren onder de 16, en het VK voerde vorige maand vergelijkbare regels in.

De EU lijkt voorlopig niet te koersen op een volledig verbod voor kinderen. Het panel wordt niet verwacht dat als aanbeveling te doen. De focus ligt op hoe platforms worden ontworpen, niet alleen wie er op mag.

Wat volgt

Op 13 juli publiceert het EU-expertpanel zijn aanbevelingen. In september volgt naar verwachting een formele aankondiging van de Europese Commissie over de bredere aanpak van sociale media en kinderen. De bevindingen richting Meta zijn al gepubliceerd; het is nu aan het bedrijf om te reageren.

Bronnen: Europese Commissie (Digital Services Act-bevindingen)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.