Hormuz-paradox: scheepvaart stort in naar 5 schepen per dag, Brent blijft kalm
Scheepvaart door de Straat van Hormuz zakt van 130 naar 5 schepen per dag. Toch blijft Brent stabiel. Hoe kan dat?
Vijf schepen op woensdag en vroeg donderdagochtend: dat is wat maritiem intelligence-platform Windward telde in de Straat van Hormuz, tegenover 45 transits op maandag en 130 per dag voor het uitbreken van de oorlog eind februari. De scheepvaart door de drukste olieroute ter wereld ligt vrijwel plat na nieuwe Amerikaanse luchtaanvallen op Iraanse doelen op dinsdag en woensdag. Brent crude reageerde nauwelijks.
Dat is de Hormuz-paradox van deze week: de cijfers op het water vertellen een verhaal van de grootste aanbodverstoring in de moderne geschiedenis, maar de oliemarkt beweegt niet mee. Hoe kan dat?
De tracking-cijfers zijn ongekend scherp
Lloyd's List Intelligence, een van de meest gezaghebbende maritieme data-aanbieders ter wereld, rapporteerde donderdag dat geen enkel groot schip boven de 10.000 deadweight tonnage de zogeheten Southern Highway via de VS-gecoördineerde route heeft gekruist met actieve AIS-transponder sinds dinsdag 7 juli. Twee schepen zouden de straat "dark" hebben gepasseerd, met uitgeschakelde transponder, maar dat zijn uitzonderingen die de regel bevestigen.
De US-gesteunde Omaanse corridor, de uitwijkroute die westerse tankers relatief veilig moest laten passeren, was donderdag leeg van waarneembaar verkeer. Een klein aantal schepen signaleerde transit via de door Iran gecontroleerde route, meldt Bloomberg op basis van ship-tracking data. De infrastructuur van de alternatieve corridor bestaat, maar wordt niet gebruikt.
Iran meldde donderdag zelf meerdere explosies in het zuiden van het land, als gevolg van de Amerikaanse aanvallen eerder in de week op tientallen Iraanse doelen. Het broze bestand dat eerder tot enige rust had geleid, staat opnieuw zwaar onder druk.
Waarom de oliemarkt (nog) niet in paniek is
De schijnbare contradictie tussen ingezakte scheepvaarttransits en een stabiele Brent-prijs is verklaarbaar vanuit drie factoren.
Ten eerste was de verstoring niet nieuw. Iran blokkeerde de scheepvaart al grotendeels vanaf 28 februari 2026, toen de VS en Israël een luchtoorlog tegen het land begonnen. De IRGC vaardigde doorvaartverboden uit, enterde koopvaardijschepen en legde zeemijnen. Op 27 maart kondigde de Islamitische Revolutionaire Garde formeel aan dat de straat gesloten was voor elk schip naar of vanuit havens van de VS, Israël en hun bondgenoten. De markt had die fundamentele verstoring al lang ingeprijsd.
Ten tweede werkten olie-exporterende landen en afnemers de afgelopen maanden aan alternatieve routes en strategische voorraden. Hoe effectief dat precies is, valt uit de beschikbare data niet volledig te kwantificeren, maar het bufferende effect is reëel.
Ten derde is er marktpsychologie. Na maanden van escalatie en tijdelijke de-escalaties heeft de oliemarkt geleerd niet bij elke nieuwe schokgolf onmiddellijk te capituleren. Beleggers en handelaren wachten op bevestiging van structurele aanbodinkrimpingen, niet van tijdelijke schrik.
Wat de kalmte kan breken
De kwetsbaarheid van dit evenwicht is groot. Vóór de oorlog transporteerde de straat ongeveer 25% van alle over zee vervoerde olie en 20% van het mondiale LNG-transport. Die volumes zijn niet eenvoudig te herrouten.
De drempel voor een nieuwe prijsschok ligt bij structurele, langdurige fysieke aanbodinkrimpingen die zichtbaar worden in voorraadhoofdstukken bij importerende landen. Zolang alternatieve aanvoer of voorraadafbouw het gat blijft dichten, absorbeert de markt het nieuws. Maar de marge wordt kleiner.
De situatie met de 20.000 zeelieden en 2.000 schepen die de Internationale Maritieme Organisatie op 21 april al als "vastgezet in de Perzische Golf" bestempelde, duurt voort. Dat is een humanitaire en logistieke tijdbom die ook de oliemarkt raakt zodra de aanvoer echt stopt in plaats van vertraagt.
Wat volgt
De houdbaarheid van het bestand hangt deze week direct af van de Iraanse reactie op de VS-aanvallen van dinsdag en woensdag. Elke nieuwe IRGC-actie in de straat of een escalatie richting Omaanse territoriale wateren kan de kalmte in de Brent-markt abrupt beëindigen. Windward en Lloyd's List Intelligence publiceren doorlopend nieuwe transitdata; een tweede opeenvolgende dag met minder dan tien schepen vergroot de druk op de marktprijs aanzienlijk.
Bronnen: Lloyd's List Intelligence, Windward, Bloomberg
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.
