EU scherpt handelswapens aan tegen China: €98 miljard tekort dwingt tot actie

Het EU-handelstekort met China bedroeg in het eerste kwartaal van 2026 €98 miljard, blijkt uit cijfers van Eurostat. Omgerekend is dat ruim €1,1 miljard per dag. Voor het eerst sinds het recordkwartaal van €107 miljard in Q3 2022 loopt het tekort zo hoog op, en Brussel wil er nu iets aan doen.

Donderdag 18 juni begint in Brussel de tweedaagse EU-top. Tijdens het diner staat het onderwerp op de agenda, zo bevestigen meerdere hooggeplaatste EU-bronnen: een nieuw handelsinstrument dat sneller ingezet kan worden tegen landen die de Europese markt dreigen te domineren. China is het voornaamste doelwit.

Voor de Europese industrie staat er veel op het spel. Een sneller inzetbaar handelsinstrument betekent kortere doorlooptijden voordat heffingen of andere handelsmaatregelen van kracht worden. Dat kan de concurrentiepositie van Europese fabrikanten versterken, maar heeft ook gevolgen voor importprijzen en consumentenkosten.

Een tekort dat in twee jaar ruim 50% groeide

De schaal van het probleem is in cijfers goed zichtbaar. De invoer uit China steeg naar €145 miljard in Q1 2026, vergeleken met €121 miljard in Q1 2024. Het handelstekort liep in dezelfde periode op van €65 miljard naar €98 miljard. Dat is een stijging van meer dan 50% in twee jaar.

De sectoren die het hardst geraakt worden zijn breed: elektrische voertuigen, zonnepanelen, batterijen en industriële machines. Chinese producenten verkopen deze goederen dikwijls onder de kostprijs van Europese concurrenten, mede gevoed door staatsubsidies en overcapaciteit in eigen land.

Manfred Weber, voorzitter van de EVP-fractie in het Europees Parlement, verwoordde de stemming in Brussel scherp. "De tijd van de naïviteit is voorbij," zei hij op 7 juni tegen Bild am Sonntag. "We moeten de Europese belangen duidelijker, krachtiger en consequenter verdedigen." Weber wees expliciet op de industriële overcapaciteit van China als bedreiging voor de Europese productiesector.

Van verdeeld naar consensus

Lang was de EU intern verdeeld over hoe hard te reageren. Frankrijk en Italië pleitten voor invoerheffingen op elektrische voertuigen. Duitsland en Hongarije, met hun grote economische belangen in China, hielden de boot af. Die verdeeldheid lijkt nu te slinken.

De Europese Commissie werkt parallel aan de Industrial Accelerator Act, een breder pakket maatregelen om de EU-industrie nieuw leven in te blazen. Het combineert stimulering van eigen productiecapaciteit met aangescherpte regels voor buitenlandse investeerders. Het handelsinstrument dat donderdag op de Europese Raad besproken wordt, past in datzelfde kader van economische weerbaarheid.

Premier Bart De Wever formuleerde het onomwonden: China ontmantelt de Europese industrie. Dat geluid klinkt inmiddels in meer Europese hoofdsteden, ook in die waar men voorheen terughoudender was.

China speelt diplomatiek harde kaarten

Peking kijkt niet lijdzaam toe. China heeft onverwacht twee diplomatieke bijeenkomsten op hoog niveau met de EU afgezegd, waaronder een overleg over digitale zaken en een ontmoeting met een hoge EU-diplomaat. Een formele verklaring is er niet gegeven. Analisten interpreteren de afzeggingen breed als een diplomatiek drukmiddel: een signaal dat verdere Europese beschermingsmaatregelen op tegenreactie kunnen rekenen.

Dat maakt de discussie op de EU-top complexer. Een sneller inzetbaar handelsinstrument wint aan slagkracht naarmate het geloofwaardiger is, maar escalatierisico's zijn reëel. Chinese tegenmaatregelen kunnen Europese exporteurs treffen, met name in de luxegoederen-, vliegtuig- en landbouwsector.

Gevolgen voor industrie, banen en prijzen

Voor de Europese industrie heeft het potentieel twee gezichten. Meer bescherming kan productie en banen in Europa behouden, met name in segmenten waar Chinese concurrentie nu al als "catastrofaal" wordt omschreven door Duitse industriële leiders. Tegelijk stijgen importprijzen als heffingen worden ingesteld, wat doorwerkt in de portemonnee van consumenten en in de kostprijs van bedrijven die Chinese componenten gebruiken.

De voorlopige agenda van de Europese Raad noemt mondiale economische uitdagingen expliciet als agendapunt. De komende dagen zullen uitwijzen hoe ver de politieke consensus reikt en of er concrete stappen worden aangekondigd.

Wat volgt

De EU-top duurt tot en met vrijdag 19 juni. Eventuele politieke conclusies over het nieuwe handelsinstrument worden verwacht op vrijdag. Daarna is het aan de Europese Commissie om een wetgevend voorstel uit te werken, wat doorgaans maanden in beslag neemt.

Bronnen: Eurostat, Europese Raad (Consilium)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.