VW bereidt grootste herstructurering ooit voor: tot 100.000 banen en vier fabriekssluitingen

Zes dagen na een aandeelhoudersvergadering waarop CEO Oliver Blume de ombouw van Volkswagen als geordend en op koers presenteerde, tekende dezelfde raad van bestuur naar verluidt een intern document dat die boodschap volledig inhaalt. Volgens een rapport van manager magazin op basis van meerdere insiders bereidt Europa's grootste autobouwer een herstructurering voor die in omvang alles wat VW eerder aankondigde ruimschoots overstijgt.

Het gaat, als de berichtgeving klopt, om de ingrijpendste reorganisatie in de geschiedenis van het Wolfsburgse concern.

Van 50.000 naar 100.000: de verdubbeling die alles zegt

Op 18 juni stond Blume voor aandeelhouders en schetste hij een plan waarbij circa 50.000 banen zouden verdwijnen tegen 2030. De afbouw lag op koers, de substantie van het concern was robuust. Zes dagen later, zo meldt manager magazin, circuleerde intern het "Group Target Picture 2030": een document dat naar verluidt verwijst naar tot 100.000 te schrappen banen, wereldwijd, van de circa 657.000 medewerkers die het concern telt.

Dat is een verdubbeling van het publiek gecommuniceerde doel, en het contrast met de toon van de aandeelhoudersvergadering is moeilijk weg te redeneren.

Een tweede insider nuanceert volgens het rapport wel: het interne document zou bewust geen eenduidig cijfer bevatten, om ruimte te laten voor verdere fijnafstemming. VW zelf houdt de lippen stijf op elkaar. Een woordvoerder liet weten dat het bedrijf geen commentaar geeft op interne, vertrouwelijke documenten en dat dergelijke zaken in de bevoegde gremia worden besproken en vastgesteld.

Vier fabrieken op de lijst

Minstens zo ingrijpend als het banencijfer is wat het rapport zegt over de productielocaties. Vier fabrieken zouden op middellange termijn hun deuren sluiten, zodra de modellen die er nu worden geproduceerd worden uitgefaseerd:

• Zwickau: momenteel de thuisbasis van elektrische modellen als de ID.3 en de Cupra Born
• Hannover: de kern van VW's bedrijfswagensegment
• Emden: waar nu de ID.4 en ID.7 van de band lopen, een van de industriële ankerpunten van Oost-Friesland
• Neckarsulm (Baden-Württemberg): de Audi-fabriek in die stad

Het is een opmerkelijke lijst, omdat Zwickau en Emden juist zijn omgebouwd of ingericht voor de elektrische transitie. Als zelfs die locaties niet veilig zijn, zegt dat iets over de omvang van de overcapaciteit waarmee het concern kampt.

Opsplitsing van het concern

Naast de banenkrimp en fabriekssluitingen beschrijft het rapport naar verluidt een structurele ingreep in de architectuur van het concern zelf. Zowel het kernmerk Volkswagen als de componentendochter zouden uit de huidige concernstructuur worden gelicht en in afzonderlijke vennootschappen worden ondergebracht.

Het doel daarvan is strategisch: afgesplitste merken zouden in de toekomst makkelijker naar de kapitaalmarkt kunnen worden gebracht. Dat opent de weg voor gedeeltelijke beursnoteringen of de verkoop van belangen, zonder dat het gehele concern daarvoor in beweging hoeft te komen.

De spanning met arbeidsrecht en cao's

Hoe al deze plannen juridisch haalbaar zijn, is vooralsnog onduidelijk. Bij Volkswagen loopt een baangarantie tot eind 2030. Bij Audi geldt zelfs een garantie tot eind 2033. Die garanties zijn niet zomaar opzijgeschoven, zeker niet in Duitsland, waar de vakbond IG Metall en de ondernemingsraad traditioneel een sterke positie innemen.

Of en hoe het concern die juridische barrières wil of kan overbruggen, geeft het rapport niet prijs. Het is tegelijk de reden waarom de plannen intern nog niet zijn vastgesteld: de fijnafstemming waarover insiders spreken gaat vermoedelijk ook over wat arbeidsrechtelijk afdwingbaar is.

Wat zegt dit over de Europese auto-industrie?

De plannen bij VW staan niet op zichzelf. De Europese auto-industrie zit middenin een transitie waarbij de elektrische vraag lager uitvalt dan de sector had gehoopt, terwijl de concurrentiedruk vanuit China toeneemt en de afzetmarkt in Europa structureel onder druk staat. VW's winst werd eerder al bijna gehalveerd. De aankondiging van 50.000 te schrappen banen eerder dit jaar werd destijds al als historisch gepresenteerd.

Als het nieuwe doel van tot 100.000 banen werkelijkheid wordt, markeert dat een breuk met het model dat VW decennialang groot maakte: massaproductie op Europese schaal, met stabiele werkgelegenheid als politiek en sociaal fundament. De opsplitsing van het concern voegt daar een laag aan toe: het is niet alleen een saneringsoefening, maar een fundamentele herijking van de vraag welke onderdelen van VW als zelfstandige entiteiten levensvatbaar zijn en welke niet.

Wat volgt

Volkswagen heeft de rapportage van manager magazin niet bevestigd noch ontkend. De komende weken zal de druk toenemen om officiële helderheid te geven, zeker nu de inhoud van het "Group Target Picture 2030" breed is uitgelekt. De vakbond IG Metall en de ondernemingsraad zullen zich vermoedelijk op korte termijn mengen. Of en wanneer Blume de plannen publiekelijk presenteert, is op dit moment niet bekend.

Bronnen: manager magazin (via internationale berichtgeving)

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.