Tesla Full Self-Driving goedgekeurd in Nederland: wat mag jij nu achter het stuur?

Vanaf vandaag mag je in Nederland officieel achterover leunen in je Tesla terwijl de auto zichzelf bestuurt. Nou ja, bijna. De RDW heeft Tesla's Full Self-Driving (Supervised), kortweg FSD, goedgekeurd voor de Nederlandse openbare weg. Nederland is daarmee het eerste Europese land waar dit systeem is toegelaten. Maar voordat je je handen van het stuur haalt en Netflix opstart: zo simpel is het niet.

Wat is FSD eigenlijk, en hoe verschilt het van wat je al kent?

De meeste moderne auto's hebben tegenwoordig rijhulpsystemen aan boord. Adaptive cruise control past je snelheid automatisch aan op de auto voor je. Lane assist helpt je in je rijstrook blijven. Handige functies, maar ze vragen nog volop je aandacht.

FSD gaat een stap verder. Het systeem kan zelfstandig gas geven, remmen én sturen in uiteenlopende verkeerssituaties, van de snelweg tot stadsstraten. De auto interpreteert verkeerslichten, geeft voorrang en reageert op andere weggebruikers. Dat is een fundamenteel andere ervaring dan adaptive cruise control.

Tesla gebruikt hiervoor acht camera's die de volledige omgeving monitoren. Volgens de fabrikant ziet het systeem gevaar eerder aankomen dan een menselijke bestuurder, omdat het getraind is op miljarden kilometers aan rijdata.

Wat mag je wél en niet doen?

Dit is het belangrijkste punt: de naam "Full Self-Driving" is misleidend. De auto rijdt niet volledig zelfstandig. De officiële naam van het systeem bevat niet voor niets het woord "Supervised", wat staat voor: onder toezicht.

Wat je moet doen:

• Achter het stuur blijven zitten
• Je ogen op de weg houden
• Klaar zijn om op elk moment de controle over te nemen

Wat je niet mag:

• Een film kijken
• De krant lezen
• In slaap vallen

Een camera in de auto controleert of je alert blijft. Kijk je te lang weg van de weg, dan geeft de auto een waarschuwing. Het systeem is ontworpen om de bestuurder actief betrokken te houden, niet om die te vervangen.

Wie betaalt als het misgaat?

Dit is de vraag die veel mensen bezighoudt, en het antwoord is helder: jij. Als bestuurder blijf je juridisch verantwoordelijk bij een ongeluk, ook als FSD actief was. Dat geldt ook voor je autoverzekering: de schade loopt in principe via de gebruikelijke weg.

Dit is een cruciaal verschil met volledig autonoom rijden (niveau 4 of 5 in de internationale classificatie), waarbij de auto zelf de juridische verantwoordelijkheid draagt. FSD Supervised valt in niveau 2, waarbij de bestuurder altijd betrokken moet blijven.

Experts wijzen op de risico's die hieruit voortkomen. Marieke Martens, hoogleraar en onderzoeker bij TNO op het gebied van zelfrijdende voertuigen, noemt de toelating van FSD "heel spannend". De zorg is niet zozeer de technologie zelf, maar hoe mensen ermee omgaan. Een systeem dat de auto grotendeels kan besturen, wekt al snel het gevoel op dat je achterover kunt leunen, terwijl dat juist niet de bedoeling is.

Wat kost het?

FSD is beschikbaar als abonnement voor $99 per maand. De functie wordt gefaseerd uitgerold via een software-update. Heb je al een Tesla? Dan kun je de update binnenkort toevoegen via het scherm in de auto.

Ter vergelijking: dit is een doorlopende maandelijkse kostenpost bovenop je lease of aankoop. Bij een jaarbedrag van ruim €1.000 (afhankelijk van de wisselkoers) is het een bewuste keuze, zeker als je het systeem alleen op de snelweg af en toe gebruikt.

Is dit het begin van autonoom rijden in Europa?

Nederland loopt met deze goedkeuring internationaal voorop. Tot nu toe was FSD Supervised alleen beschikbaar in Australië, Canada, China, Mexico, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten. De Europese regelgeving, gebaseerd op VN ECE-normen, was tot nu toe beduidend terughoudender dan de Amerikaanse.

In de VS is FSD al langer beschikbaar maar ook omstreden. Er zijn meerdere incidenten geweest waarbij vragen rezen over de reactie van het systeem in onverwachte situaties. De RDW heeft kennelijk geoordeeld dat het systeem voldoet aan de Nederlandse en Europese veiligheidseisen.

De grote vraag is nu: volgen andere EU-landen? De RDW-goedkeuring kan een precedent zetten binnen de Europese Unie, maar dat is geen garantie. Elke lidstaat hanteert zijn eigen toezicht, en de Europese Commissie heeft nog geen geharmoniseerde aanpak voor rijhulpsystemen van dit niveau vastgesteld. Nederland kan een uitzondering blijven, of een voorbode zijn.

Wat volgt?

Tesla rolt FSD Supervised in Nederland de komende tijd gefaseerd uit via een software-update. Hoeveel Tesla-rijders het systeem activeren en hoe dat in de praktijk gaat, zal de komende maanden duidelijk worden. TNO en andere onderzoekers zullen de data nauwlettend volgen. Ook de RDW houdt toezicht op de praktijkervaringen, die mede zullen bepalen of andere Europese landen de Nederlandse stap volgen.

Bronnen: RDW, Tesla Newsroom, TNO

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.