Je S&P 500-indexfonds staat op recordhoogte. Waarom voelt het dan toch wankel?

Donderdag 14 mei 2026 bereikte de S&P 500 een nieuwe recordhoogte, om vrijdag weer iets terug te zakken naar een slotkoers van 7.408,50 punten. Klinkt goed, toch? Maar onder de motorkap vertelt de markt een heel ander verhaal: de meerderheid van de aandelen in de index bewoog de afgelopen weken niet mee omhoog, maar achteruit. Als je een S&P 500-indexfonds hebt, is dat het waard om te begrijpen.

Wat is 'market breadth' en waarom maakt het uit?

Market breadth is een maatstaf voor hoe breed een koersstijging gedragen wordt. Een stijgende markt waarbij bijna alle aandelen omhoog gaan, is een sterke en brede markt. Een stijgende index waarbij slechts een handvol namen de boel omhoog trekken, noemen we een smalle markt.

Vergelijk het met een estafetteploeg van 500 renners. Als er 480 renners op topsnelheid lopen, win je overtuigend. Als er 10 sprinters de anderen letterlijk meeslepen terwijl de rest struikelt, ziet het scorebord er prima uit, maar weet je dat het team kwetsbaar is.

Een smalle markt is risicovoller omdat het record dan staat of valt met die paar namen aan de top. Als die struikelen, is er geen brede basis die de klap opvangt.

Hoe tillen een paar mega-caps de index omhoog?

De S&P 500 is een zogeheten marktgewogen index. Dat betekent dat grote bedrijven zwaarder meetellen dan kleine. De grootste tech- en AI-gerelateerde namen, die inmiddels een historisch grote hap van de totale indexwaarde vertegenwoordigen, kunnen de index dus omhoog duwen terwijl de gemiddelde onderneming in de index achterblijft of zelfs daalt.

Vorige week was dat patroon goed zichtbaar. Informatietechnologie eindigde in de plus, net als energie en consumer staples. Maar consumer discretionary, vastgoed en materials, sectoren die gevoelig zijn voor rente en consumentenvertrouwen, leidden de dalingen, zo laat het weekoverzicht van T. Rowe Price van 15 mei zien.

De macro-achtergrond verklaart waarom de divergentie nu zo opvalt. De Amerikaanse inflatie bedroeg in april 3,8% op jaarbasis, de sterkste stijging sinds mei 2023. Producentenprijzen stegen in april zelfs 6,0% op jaarbasis. De 10-jaars Amerikaanse rente steeg naar circa 4,59%, het hoogste niveau in meer dan een jaar. Hogere rentes drukken de waardering van cyclische en rentegevoelige sectoren, terwijl een select groepje grote tech- en AI-namen, met hoge winstmarges en sterke balansen, minder gevoelig is voor die druk. Zij dragen de index, de rest hangt er aan.

Wat betekent dit concreet voor jou als indexbelegger?

Je S&P 500-fonds geeft je exposure aan 500 bedrijven. De naam suggereert brede spreiding, en op bedrijfsniveau klopt dat ook. Maar in euro's gemeten is je fonds zwaar geconcentreerd in een relatief klein aantal mega-caps. Als die groep het minder goed doet, merk je dat direct in je rendement, ook al houd je officieel 500 aandelen.

Dat is geen argument om te stoppen met indexbeleggen, dat is al decennialang een bewezen strategie. Het is wel een argument om te begrijpen wat je precies bezit. Een paar concrete dingen om op te letten:

• Kijk naar de sectorspreiding van je fonds en de weging van de top-10 posities. Die informatie staat in het prospectus of de factsheet van je ETF of fonds.
• Overweeg of je aanvullende spreiding wilt via fondsen die gelijkgewogen indices volgen, waarbij elk aandeel evenveel meetelt, of via andere regio's zoals Europa of opkomende markten.
• Praat met een financieel adviseur als je twijfelt of je huidige portefeuille past bij je risicoprofiel en beleggingshorizon.

Market breadth is geen magisch koopsignaal of verkoopsignaal. Het is een indicatie van de gezondheid van de onderliggende markt. En op dit moment vertelt die indicator dat de recordhoogte op een smallere basis staat dan het getal doet vermoeden.

Wat staat er deze week op de agenda?

Twee events kunnen de breadth-discussie deze week aanscherpen of nuanceren. De Federal Reserve publiceert de notulen van de laatste FOMC-vergadering, waarmee meer duidelijkheid komt over hoe de Fed aankijkt tegen de combinatie van hardnekkige inflatie en een afkoelende economie. En Nvidia presenteert zijn kwartaalcijfers, een bedrijf dat als geen ander symbool staat voor de AI-gedreven concentratie bovenin de S&P 500. Sterke cijfers kunnen de index verder optillen; tegenvallen betekent dat de smalle basis direct zichtbaar wordt.

Bronnen: FRED (St. Louis Fed), T. Rowe Price

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiele beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.