Recordhitte vernielt Franse oogst en pluimvee; El Niño gezien als volgende schok voor voedselprijzen

Terwijl Europa worstelt met een recordhittegolf die temperaturen boven de 40°C bracht, liep de schade aan de Europese landbouw de afgelopen week snel op. In Frankrijk, de grootste landbouwnatie van Europa, is tot 30% van de maisproductie weggevaagd. Honderdduizenden stuks pluimvee zijn gestorven. Investeerders beginnen het Midden-Oostenconflict als grootste risicofactor voor voedselprijzen te vervangen door iets dat moeilijker te hedgen is: het klimaat zelf, met El Niño als volgende dreiging.

De heetste dagen in bijna tachtig jaar

Météo-France, de Franse nationale weerdienst, meldde dat 24 en 25 juni de heetste dagen waren sinds het begin van de metingen in 1947. In totaal stonden 72 van de 96 Franse departementen onder een rode hittewaarschuwing. Vergelijkbare waarschuwingen golden tegelijkertijd in het VK, Duitsland en Zwitserland.

Die temperatuurpiek vertoonde zich niet alleen op meetstations. Ze sloeg een gat in de Europese voedselproductie dat zich de komende maanden in de cijfers zal aftekenen.

Maisoogst en pluimvee: de schade in getallen

De maisproductie in Frankrijk heeft een klap van maximaal 30% gekregen. Mais is een warmteminnend gewas, maar de combinatie van extreme hitte en droogte tijdens een kritieke groeifase treft de opbrengst direct. Als grootste graanproducent van de eurozone stuurt Frankrijk schokken door naar Europese voederprijzen, en dus verder in de voedselketen.

De situatie in de pluimveesector is acuter. Yann Nedelec, hoofd van ANVOL, de Franse pluimveesectororganisatie, schat dat minstens enkele honderdduizenden stuks pluimvee zijn gestorven, in zowel binnenruimtes als buitenstallen. Een definitief dodental is voorlopig niet te geven.

Individuele boeren geven een scherper beeld van wat dat concreet betekent. Clement Blanchard, kippenboer in Saint-André-Goule-d'Oie in de Pays de la Loire, verloor in een paar dagen tijd zo'n 700 kippen, tegen een normaal dagelijks sterftecijfer van één à twee dieren. "We're faced with the same thing with our animals as we are ourselves: they suffer enormously from the heat, and so at times like this there are abnormally high death rates," zei hij.

Stéphane Delapré, pluimveefokker in Beauvoir-sur-Mer in Normandië, verloor op 22 juni ruwweg de helft van zijn 17.600 kippen. "Half of the chickens died, suffocated by the heat: those that were in the buildings and also those that were under the trees."

Bredere Europese schade

De klap beperkt zich niet tot Frankrijk. In Spanje hebben varkens hun eetlust verloren door de hitte, een indicator voor gewichtsverlies en lagere vleesproductie. Tegelijk staat fruit in Spanje onder druk doordat de hitte samenvalt met de bloeifase, het meest kwetsbare moment in de groeicyclus. In het VK melden melkveebedrijven dat gestreste koeien minder melk produceren.

De patronen zijn consistent met wat klimaatonderzoekers verwachten in periodes van extreme hitte: meerdere schokken op hetzelfde moment, in verschillende sectoren en landen, die elkaar in de markt versterken.

Iran verdrongen als grootste zorg: El Niño komt eraan

Het is opvallend hoe snel het geopolitieke perspectief is verschoven. Boeren en investeerders die maanden gefocust waren op het Midden-Oostenconflict en de impact ervan op energieprijzen en kunstmestkosten, beschouwen het extreme weer inmiddels als een grotere acute zorg.

Les Finemore, chief investment officer bij Moreton Capital Partners, dat een fonds opzet dat specifiek El Niño-oogstrisico's verhandelt, formuleert het direct: "The next shock to the farmer is potential adverse weather in some parts of the world. We've been focused on the Iranian war situation. The next event will be El Niño."

El Niño is een periodiek klimaatverschijnsel waarbij ongewoon warm water in de centrale en oostelijke Stille Oceaan de normale weerpatronen wereldwijd verstoort. Het leidt in sommige regio's tot ernstige droogte, in andere tot extreme neerslag, en de effecten kunnen een heel groeiseizoen beslaan. Meteorologen waarschuwen dat de huidige hittegolf onderdeel is van een bredere trend: de komende maanden worden naar verwachting bovengemiddeld warm door een zich ontwikkelende El Niño.

De marktimplicaties zijn al zichtbaar in hoe professionele beleggers hun posities herstructureren. Het feit dat er inmiddels fondsen worden opgezet die specifiek El Niño-gerelateerde oogstrisico's verhandelen, illustreert dat dit geen academische zorg meer is.

Andere regio's onder druk

De risicofactoren stapelen zich ook buiten Europa op. In China kan zware regenval de graanproductie verstoren op een moment dat de importcijfers van het land nauwlettend worden gevolgd door grondstoffenmarkten. In de VS wordt het eveneens heter, wat extra druk legt op de graanteelt in een toch al krappe mondiale balans.

Máximo Torer vat de bredere dynamiek samen: "Even if energy and fertilizer markets normalize, adverse weather conditions in major producing regions could still tighten supplies and place upward pressure on food prices."

Dat is een relevant tegenwicht voor wie dacht dat dalende energieprijzen en afnemende conflictspanning de druk op de voedselprijzen vanzelf zouden verlichten. De klimaatvariabele speelt zijn eigen spel.

Vooruitblik

De huidige hittegolf zwakt naar verwachting begin volgende week af. Maar de fundamentele risicofactor verdwijnt niet. Meteorologen verwachten bovengemiddelde temperaturen in de komende maanden door de doorgaande ontwikkeling van El Niño. De definitieve oogstschadecijfers voor mais en andere gewassen in Frankrijk en de bredere eurozone worden in de weken daarna pas duidelijk. Ook het definitieve dodental in de pluimveesector is nog niet vastgesteld. Grondstoffenmarkten en voedselverwerkers volgen de neerslag en temperatuurprognoses voor augustus en september, traditioneel bepalende maanden voor de uiteindelijke oogstbalans.

Bronnen: Météo-France, ANVOL, Moreton Capital Partners

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.