OPEC+ stemt zondag over productieverhoging, maar zonder zijn machtigste Golfspeler

Vandaag vergaderen de zeven overgebleven kernleden van OPEC+ in Wenen over de productiedoelstellingen voor juni. Drie afgevaardigden van het kartel bevestigden eerder aan Bloomberg dat instemming waarschijnlijk is. Volgens Reuters gaat het om een verhoging van de productiedoelstellingen met circa 188.000 vaten per dag, vergelijkbaar met de verhoging van vorige maand, gecorrigeerd voor het vertrek van de VAE.

Dat vertrek is de werkelijke nieuwshaak. Op 1 mei, vrijdag, stapten de Verenigde Arabische Emiraten na 60 jaar uit de OPEC en de bredere OPEC+-coalitie. Het is het tweede Golfland dat vertrekt na Qatar in 2019, en de klap is aanzienlijk: de VAE waren vorig jaar goed voor zo'n 3,46 miljoen vaten per dag, ofwel ongeveer 11 procent van de totale OPEC-productie.

Waarom de VAE vertrokken

De motivatie is helder. Binnen de OPEC mochten de VAE maximaal 3 miljoen vaten per dag produceren, terwijl het land de capaciteit heeft om richting de 5 miljoen vaten te gaan. Miljarden zijn de afgelopen jaren geïnvesteerd in het uitbreiden van die capaciteit, maar productiequota blokkeerden het rendement. Het kartel verlaat een steeds lucratiever alternatief, gedreven door de vrees dat de energietransitie de waarde van olievelden op de lange termijn doet verdampen.

Energie-econoom Sam Hamels van de Universiteit Gent verwoordt het kernachtig: door het kartel te verlaten kunnen de VAE meer verkopen en dus meer verdienen. Het land beloofde de extra productie geleidelijk en weloverwogen op de markt te brengen, afgestemd op de vraag.

De paradox: meer productie, maar minder effect

Hier zit de kern van het verhaal voor markten. Normaal gesproken zou een productieverhoging van OPEC+, gecombineerd met het lossere beleid van een vertrekkende grootproducent, neerwaartse druk op de olieprijs uitoefenen. Maar de huidige markt is verre van normaal.

De Straat van Hormuz is al ruim twee maanden geblokkeerd als gevolg van het Iran-conflict. Via die zeestraat loopt een vijfde van de wereldwijde olietoevoer. De producenten die binnen OPEC+ nog het meest in staat zijn de productie op te voeren, zijn precies de landen die getroffen worden door die blokkade: Saudi-Arabië, Irak en Koeweit. De productieverhogingsbeslissing van vandaag is daarmee grotendeels papieren papier.

Brent-olie piekte de afgelopen dagen op 126,41 dollar per vat. Analisten van Commerzbank wezen erop dat de stijging wordt aangestuurd door twee factoren tegelijk: de verwachting van verder conflict rondom Iran, en de aanhoudende krapte in de fysieke markt. Of die piek houdbaar is, hangt sterk af van hoe het Iran-dossier zich ontwikkelt.

Wat een verzwakt kartel betekent voor de lange termijn

De Russische minister van Financiën Anton Siluanov voorspelt dat het vertrek van de VAE op termijn leidt tot meer productie bij alle overgebleven leden en daarmee lagere olieprijzen. Dat is de klassieke logica van een verzwakt kartel: zodra de collectieve discipline erodeert, gaat elk land individueel maximaliseren.

Energie-experts zijn het erover eens dat de OPEC structureel verzwakt is. Zonder de VAE verliest Saudi-Arabië een cruciale partner in het afdwingen van productiebeperkingen. Als meer leden het voorbeeld volgen, degradeert het kartel van prijszetter naar platform voor beleefde overleggen zonder bindende uitkomst.

Voor consumenten aan de pomp is dat op middellange termijn mogelijk goed nieuws. Maar zolang de Straat van Hormuz geblokkeerd blijft, overspoelt de geopolitiek elke marktlogica.

Bronnen: Bloomberg, Reuters, ANP, VRT NWS, Commerzbank

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.