Nederlanders geven minder uit: trendbreuk na een jaar groei

Twee maanden op rij minder uitgeven. Dat is wat Nederlandse huishoudens in januari en februari 2026 deden, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Na een heel jaar van onafgebroken groei in 2025 slaat de consumptie nu om. En de vraag is: herken jij het ook?

Van +2,0% naar -0,5% in exact één jaar

De trendbreuk is scherp. In februari 2025 groeiden de uitgaven van Nederlandse huishoudens nog met +2,0% ten opzichte van het jaar daarvoor. In februari 2026 is dat omgeslagen naar -0,5%. Een verschil van 2,5 procentpunt in twaalf maanden.

Dat is niet zomaar een statistisch dipje. Heel 2025 was elk van de twaalf maanden positief. De consumptie groeide, soms bescheiden, maar altijd in de goede richting. Nu zijn er twee opeenvolgende maanden van krimp, en de krimp versnelt ook nog eens: van -0,3% in januari naar -0,5% in februari.

De tabel maakt de trendbreuk zichtbaar:

Twee achtereenvolgende negatieve maanden zoals dit is zeldzaam. Volgens het CBS is dit in de beschikbare reeks niet eerder voorgekomen.

Waar gaat het geld dan naartoe?

De krimp zit niet overal. Als je inzoomt op de sectoren, zie je een duidelijk patroon ontstaan.

Diensten bleven nagenoeg stabiel met een kleine groei van +0,1%. Mensen gaven meer uit aan medische diensten, vervoer, communicatie en huisvesting. Dat zijn categorieën waar je weinig keuze in hebt: de huisarts, het openbaar vervoer, de huurrekening.

Goederen daalden duidelijk. En ook bij diensten zie je de pijn: de horeca en recreatie lieten een flinke krimp zien. Restaurants, bioscopen, dagjes uit. Dat zijn de uitgaven die mensen als eerste schrappen als de portemonnee krapper voelt.

Herken je dat? Minder spontaan een restaurant in, een abonnement opgezegd, even geen nieuwe kleren? De CBS-cijfers bevestigen dat dit op grote schaal gebeurt.

Wat verklaart dit?

Het CBS specificeert geen oorzaak, en dat is terecht: consumptiedata zegt wát mensen doen, niet altijd waarom. Maar de context is niet moeilijk te duiden.

Nederlanders zagen de afgelopen jaren hun boodschappenrekening fors stijgen door inflatie. Hoewel de inflatie inmiddels is gedaald, zijn de prijzen niet teruggegaan naar het oude niveau. Wat duurder werd, bleef duurder. Tegelijkertijd speelt onzekerheid een rol: geopolitieke spanningen, een onrustige wereldhandel en berichten over economische neergang maken mensen voorzichtiger.

Voorzichtigheid en hogere vaste lasten zorgen samen voor één uitkomst: mensen houden de hand op de knip, vooral bij de leuke dingen.

Wat betekent dit voor de economie?

Consumentenbestedingen zijn een belangrijke motor van de Nederlandse economie. Als huishoudens minder uitgeven, voelen bedrijven dat direct, en de horeca en retailsector als eerste.

Twee maanden krimp is nog geen recessiesignaal, maar het is wel een trendbreuk die serieus genomen moet worden. Zeker omdat de krimp versnelt.

En maart? Dat wordt niet beter

Het CBS laat er geen misverstand over bestaan: de omstandigheden voor consumptie waren in maart ongunstiger dan in februari. Dat is een stevige hint dat de krimp in maart niet ombuigt, maar mogelijk aanhoudt of zelfs verdiept.

De definitieve cijfers over maart volgen later, maar de richting is helder.

Wat kun jij doen?

Als de cijfers kloppen met wat jij zelf ervaart, is er eigenlijk maar één verstandige stap: je vaste lasten in kaart brengen. Niet omdat er iets mis is, maar omdat inzicht helpt om bewuste keuzes te maken in plaats van onbewust te bezuinigen.

Concrete opties om te verkennen:

• Energiecontract: zit je nog op een oud variabel tarief? Vergelijk wat vaste contracten nu kosten.
• Abonnementen: welke gebruik je echt, en welke betaal je op de automatische piloot?
• Boodschappen: huismerken, seizoensproducten en minder voedselverspilling kunnen zonder gedoe honderden euro's per jaar schelen.

Raadpleeg bij grotere financiële beslissingen altijd een financieel adviseur.

Vooruitblik

De CBS-cijfers over februari zijn vandaag, 9 april 2026, gepubliceerd. De consumptiedata over maart verschijnen later deze maand. Gezien de signalen van het CBS zelf is de kans reëel dat de krimp aanhoudt. Dat maakt de volgende publicatie een belangrijke graadmeter voor de koopbereidheid van Nederlandse huishoudens.

Bronnen: CBS

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.