MiCA dwingt stablecoins tot bankdiscipline, maar het Europese vangnet schiet tekort

Elena Carletti, deputy vice chair van UniCredit en hoofd van het risk committee van het bestuur, sloeg donderdag alarm op een bankenconferentie van de IESE Business School in Madrid. Haar boodschap: Europa is structureel minder goed uitgerust dan de VS om financiële schokken vanuit crypto-gelinkte banken op te vangen.

Het is een opvallende uitspraak, en niet alleen vanwege de bron. Carletti spreekt midden in een lopende EU-consultatie over de vraag of het MiCA-kader nog 'fit for purpose' is. Dat de topvrouw van een grote Europese bank publiekelijk wijst op een structureel gat in dat kader, geeft de kritiek politiek gewicht.

De 'double weakness' die Carletti benoemt

MiCA, de Markets in Crypto-Assets verordening die volledig van kracht is sinds 30 december 2024, verplicht stablecoin-uitgevers om hun reserves bij erkende kredietinstellingen aan te houden. Artikel 36 en verder schrijft voor dat minimaal 30% van de reserves van significante e-money tokens bij banken moet staan. Stablecoin-uitgevers worden daarmee behandeld als quasi-banken: ze vallen onder vergelijkbaar toezicht en moeten aan vergelijkbare kapitaalvereisten voldoen.

Maar het vangnet dat banken beschermt, volgt niet automatisch mee. De EU-depositogarantie, geharmoniseerd onder de Deposit Guarantee Schemes Directive, dekt tot €100.000 per rekeninghouder per instelling. Voor een retailspaarder is dat een solide bescherming. Voor een stablecoin-uitgever die honderden miljoenen aan reserves bij één bank aanhoudt, is het symbolisch.

Carletti noemt dit een 'double weakness': stablecoin-uitgevers moeten voldoen aan bankachtige verplichtingen, zonder toegang te krijgen tot de uitgebreide bescherming die bij banken hoort.

SVB en Signature als referentiepunt

Waarom dit er concreet toe doet, toonde maart 2023 in de VS. Bij het faillissement van Silicon Valley Bank, dat met $209 miljard aan activa omviel, en Signature Bank, besloten Amerikaanse toezichthouders via de zogenoemde FDIC systemic risk exception om alle deposito's te garanderen, ook die ruim boven de normale $250.000-grens.

Circle, de uitgever van de USDC-stablecoin, had op dat moment $3,3 miljard aan reserves gestald bij SVB. Toen dat bekend werd, verloor USDC tijdelijk zijn peg aan de dollar. Pas nadat de Amerikaanse overheid het besluit nam om alle deposito's volledig te garanderen, stabiliseerde de markt zich.

Carletti is expliciet over wat dit betekent voor Europa. In haar toespraak in Madrid stelt ze: "The same decision cannot be easily taken in Europe." De EU-structuur maakt het politiek en juridisch aanzienlijk lastiger om de depositogarantie buiten de normale €100.000-grens uit te breiden in een crisissituatie.

Het scenario dat MiCA niet afdekt

Stel: een grote Europese stablecoin-uitgever concentreert zijn reserves bij één bank. Als die bank in problemen komt, of als de markt vermoedt dat ze in problemen komt, is een classic run-scenario denkbaar. Gebruikers van de stablecoin proberen massaal in te lossen. De uitgever moet liquideren.

In de VS kan de overheid dit scenario stoppen door alle deposito's te garanderen, zoals in 2023 bewezen. In Europa biedt de DGSD daarvoor geen grondslag. En de politieke en institutionele ruimte om ad hoc te handelen is, zoals Carletti stelt, kleiner.

Dat is precies de asymmetrie die het vertrouwen in euro-stablecoins ondergraaft. MiCA schept discipline aan de instromende kant, het vangnet ontbreekt aan de uitgaande kant.

MiCA wordt operationeel terwijl de kritiek groeit

De timing van Carletti's waarschuwing is niet toevallig. Op 20 mei 2026 opende de Europese Commissie formeel een consultatie om te beoordelen of het MiCA-kader aanpassing behoeft. De vraag staat dus al open. Carletti's interventie voegt daar een concreet structureel argument aan toe, vanuit het hart van het Europese bankwezen.

Tegelijkertijd wordt MiCA steeds operationeler. Zo werd eerder vandaag bekend dat Banca Sella als eerste Italiaanse bank een MiCA crypto-vergunning heeft gekregen, wat illustreert dat de markt het kader adopteert, juist nu de structurele vragen scherper worden.

Wat volgt

De centrale vraag voor de MiCA-consultatie is nu concreter dan ooit: gaat de EU het depositogarantiesysteem aanpassen om de asymmetrie te dichten, of accepteert het de kloof en legt het het risico bij stablecoin-gebruikers? Een antwoord op die vraag is vooralsnog niet te verwachten op korte termijn, gezien de institutionele complexiteit van het aanpassen van de DGSD.

Bronnen: Reuters, Europese Commissie (MiCA), FDIC

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.

Cryptovaluta zijn niet gereguleerd en zeer volatiel. Je kunt je volledige inleg verliezen.