Iran-oorlog duwt inflatie omhoog: wat merk jij aan de pomp, in de supermarkt en aan je hypotheek?

De benzineprijs steeg in maart met zo'n 20%. Vandaag publiceert het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics het CPI-cijfer voor maart 2026, en economen verwachten dat de inflatie naar 3,4% jaar-op-jaar is gestegen. Dat is een volle procentpunt hoger dan in februari en het hoogste niveau in bijna twee jaar. Voor jou als consument is dat geen abstract statistisch nieuwtje: het raakt je tankbeurt, je boodschappentas en mogelijk je hypotheekrente.

Wat is er aan de hand?

De olieprijs steeg boven de 117 dollar per vat na de aanval op het Saudische Jubail-complex. Die schok in de energiemarkt werkt razendsnel door in de consumentenprijzen, en benzine is daarin de snelste doorgeefluik.

De verwachte maandelijkse stijging van 0,9% in maart ten opzichte van februari zou de grootste zijn sinds 2022, ten tijde van de eerste maanden van de oorlog in Oekraïne. Zelfs de zogenoemde kerninflatie, die voedsel en energie buiten beschouwing laat, stijgt naar verwachting naar 2,7%. Dat tempo ligt boven wat de Amerikaanse Federal Reserve comfortabel vindt bij haar doelstelling van 2%.

Michael Metcalfe, hoofd macrostrategie bij State Street, spreekt van een "headline sticker shock". Zijn eigen inflatiemaatstaf, gebaseerd op miljoenen online prijzen, suggereert zelfs dat de inflatie in maart met 1,5% maand-op-maand kan zijn gestegen.

Wat merk jij hiervan?

Aan de pomp is het effect direct voelbaar. Een stijging van 20% in de benzineprijs in één maand betekent dat een volle tank van 50 liter je nu al snel €10 tot €15 meer kost dan begin februari, afhankelijk van de lokale pomp en het moment van tanken.

In de supermarkt komt de klap iets later. Transportkosten, verwarmingskosten voor kassen en de productie van kunstmest hangen allemaal samen met energieprijzen. Distributeurs en supermarkten absorberen prijsstijgingen niet eeuwig: een deel van de hogere energiekosten belandt vroeg of laat in het schap. Denk aan zuivel, brood en groenten; producten waarbij energie een significante kostenfactor is in de keten.

Voor je koopkracht in brede zin geldt: stijgende prijzen bij gelijkblijvend salaris betekent minder te besteden. Dat merken mensen met een modaal inkomen het hardst, omdat zij een groter deel van hun budget kwijt zijn aan vaste lasten zoals energie en boodschappen.

En je hypotheek dan?

Hier wordt het interessant, en voor veel lezers ook het meest tastbaar. De Fed staat voor een klassiek dilemma: de inflatie stijgt, maar hogere energieprijzen remmen tegelijkertijd de economische groei. Renteverlagingen zijn daardoor voorlopig van de baan in de VS.

De ECB kijkt altijd mee over de schouder van de Fed. Als de Fed niet kan verlagen omdat de inflatie te hoog is, heeft de ECB ook minder ruimte. Een ECB-renteverlaging zou de euro verzwakken ten opzichte van de dollar, wat importen duurder maakt en de Europese inflatie verder opstookt. Precies het tegenoverstelde van wat de ECB wil.

Wat betekent dit concreet? Als de ECB de rente langer hoog houdt, of minder snel verlaagt dan verwacht, dan blijven variabele hypotheekrentes onder druk staan. Mensen met een variabele hypotheek of een rentevaste periode die binnenkort afloopt, kunnen rekenen op hogere maandlasten dan ze eerder hoopten. Voor een gemiddelde hypotheek van €350.000 kan één procentpunt renteverschil al snel €150 tot €175 per maand schelen.

Wat kun je doen?

• Tankpas of korting: vergelijk actief pomprijzen via apps of tankstations die kortingsacties bieden. Op een jaar kan dat tientallen euro's schelen.
• Boodschappenbudget: overweeg huismerken of seizoensproducten, die doorgaans minder gevoelig zijn voor grondstoffenfluctuaties.
• Hypotheek: als jouw rentevaste periode de komende 12 maanden afloopt, is dit een moment om offertes op te vragen en de opties te verkennen. Raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur voor een keuze die past bij jouw situatie.
• Spaarrekening: hogere rentes zijn voor spaarders niet per se slecht nieuws. Sommige banken bieden op dit moment aantrekkelijkere spaarrentes dan een jaar geleden.

Wat volgt?

Het daadwerkelijke CPI-cijfer van het Bureau of Labor Statistics wordt vandaag, vrijdag 10 april, gepubliceerd. De reactie van de financiële markten en de eerste commentaren van Fed-bestuurders volgen snel daarna en bepalen in grote mate hoe de week voor hypotheekrentes, valutakoersen en beurzen eindigt.

Bronnen: Bureau of Labor Statistics (BLS), State Street Global Markets, AP News, FactSet

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen financieel, beleggings- of fiscaal advies. Today in Finance is geen beleggingsonderneming en beschikt niet over een vergunning als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Raadpleeg altijd een gekwalificeerd financieel adviseur voordat je financiële beslissingen neemt. Today in Finance is niet aansprakelijk voor beslissingen genomen op basis van deze informatie.